V KK 307/24

V KK 307/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Puszkarski SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie P. S. , skazanego z art. 207 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 18 grudnia 2024 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Tucholi z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 453/22, 1. uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej (pkt 9 sentencji wyroku) i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Tucholi do ponownego rozpoznania; 2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. Zbigniew Puszkarski Kazimierz Klugiewicz Eugeniusz Wildowicz UZASADNIENIE V KK 307/24 2 Sąd Rejonowy w Tucholi wyrokiem nakazowym z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 453/22, uznał P. S. za winnego trzech przestępstw: 1. z art. 207 § 1 k.k., za które na mocy tego przepisu przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. wymierzono mu karę 160 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych; ponadto orzeczono zadośćuczynienie na rzecz pokrzywdzonej w kwocie 1500 złotych; 2. z art. 62 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, za które – na mocy ww przepisu przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. – wymierzono mu karę 120 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych; ponadto orzeczono także przepadek substancji psychotropowych i środków odurzajacych; 3. z art. 226 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę 40 stawek dziennych grzywny z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 20 złotych; ponadto orzeczno od oskarżonego na rzecz dwojga pokrzywdzonych kwoty po 300 złotych tytułem zadośćuczynienia za krzywdę. Sąd meriti, na podstawie art. 85 § 1 i § 2 k.k. i art. 86 § 1 w zw. z § 2 k.k. połączył orzeczone kary grzywny i wymierzył oskarżonemu karę łączną 250 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych, zaliczając na jej poczet okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie. Wobec braku sprzeciwu uprawnionych stron, wskazany wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 31 stycznia 2023 r. Od powyższego orzeczenia pismem z dnia 9 lipca 2024 r. kasację wniósł prokurator Generalny, zaskarżając je w zakresie orzeczenia o karze łącznej, na korzyść oskarżonego. Podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegającego na orzeczeniu w postępowaniu nakazowym, w wyniku połączenia trzech kar jednostkowych grzywny (w liczbie 160 stawek dziennych, 120 stawek dziennych i 40 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki tych kar grzywny na kwotę 20 złotych) kary łącznej grzywny w liczbie 250 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki na kwotę 20 złotych, a zatem przekraczającej przewidzianą w tym przepisie maksymalną jej wysokość, podczas gdy zgodnie z treścią art. 502 § V KK 307/24 3 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec karę grzywny w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200 000 złotych. Wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Tucholi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k., wyrokiem nakazowym można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200 000 złotych. Lege non distinguente, określone w tym przepisie limity dotyczą również kary łącznej, co niejednokrotnie podkreślano w orzecznictwie (zob. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2024 r., II KK 83/24, LEX nr 3730500; z dnia 11 stycznia 2012 r., II KK 323/11, LEX nr 1108470 i z dnia 19 kwietnia 2011 r., II KK 285/10, LEX nr 795773). Oczywiste jest przy tym, że „wymierzenie kary grzywny powyżej granicy, o której mowa w art. 502 § 1 k.p.k., stanowi rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku” (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2024 r., IV KK 66/24, LEX nr 3715647). Lektura zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości co do tego, że określony w tym orzeczeniu wymiar kary łącznej grzywny – 250 stawek, wykracza poza ustawowe granice dopuszczalności jego wymiaru, co stanowi oczywiste i rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. i skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej i przekazaniem sprawy Sądowi Rejonowemu w Tucholi, który ponownie rozpoznając sprawę będzie miał na uwadze górne granice kary możliwej do orzeczenia w wyroku nakazowym. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [J.J.] [a.ł.] Zbigniew Puszkarski Kazimierz Klugiewicz Eugeniusz Wildowicz V KK 307/24 4