V KK 345/24

WyrokIzba Karna2024-11-20

Skład orzekający: Piotr Mirek, Jerzy Grubba, Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie kary grzywny w niższej wysokości niż dolna granica określona w art. 37a § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku, w przypadku przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie kary grzywny w niższej wysokości niż dolna granica określona w art. 37a § 1 k.k. stanowi rażące naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na treść wyroku. Przepis art. 178a § 1 k.k. przewiduje za opisany w nim występek karę pozbawienia wolności, jednakże przepisy części ogólnej kodeksu karnego, w tym art. 37a k.k., dopuszczają możliwość orzeczenia kary grzywny, pod warunkiem przestrzegania jej dolnej granicy.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy we Włocławku wyrokiem nakazowym uznał K. S. winnym popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. za prowadzenie pojazdu mechanicznego pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu. Orzeczono karę grzywny w wysokości 120 stawek dziennych oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 3 lat. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia. Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego, zarzucając rażące naruszenie art. 178a § 1 k.k. poprzez orzeczenie kary grzywny w wysokości niższej niż dolna granica określona w art. 37a § 1 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy Sądu Rejonowego we Włocławku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 345/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Agnieszka Niewiadomska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Jerzego Engelkinga, w sprawie K. S. skazanego z art. 178 a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II K 120/24, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu we Włocławku do ponownego rozpoznania. [J.J.] Jerzy Grubba Piotr Mirek Włodzimierz Wróbel V KK 345/24 2 UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego we Włocławku z dnia 1 marca 2024 r. (sygn. akt II K 120/24) K. S. został uznany winnym tego, że w dniu 28 listopada 2023 r. ok, godz. 15.15, we W. na ul. […]., znajdując się w stanie „pod wpływem środka działającego podobnie do alkoholu”, równoważnym ze stanem nietrzeźwości w odniesieniu do alkoholu etylowego (powyżej 0,5 promila), mając we krwi 49-tetrahydrokannabinol (79-THC) w stężeniu 8,3 nghnl oraz II-nor-9-karboksy-9-THC (THCCOOH) w stężeniu 92,3 ng/ml, prowadził samochód marki A. o nr rej. C. w ruchu lądowym, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., za które wymierzono mu karę grzywny 120 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 złotych. Nadto, na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzeczono wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat. Wyrok ten uprawomocnił się bez zaskarżenia. Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego - art. 178a § 1 k.k.. polegające na orzeczeniu wobec oskarżonego, na podstawie powyższego przepisu kary grzywny w wysokości 120 stawek dziennych w sytuacji, gdy występek ten zagrożony jest wyłącznie karą pozbawienia wolności.” Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włocławku. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się zasadna. W treści zarzutu powołano się na naruszenie art. 178a § 1 k.k., który to przepis miałby wykluczać możliwość orzeczenia kary grzywny w wysokości 120 stawek dziennych. Jednocześnie skarżący nie kwestionował naruszenia art. 500 § 1 k.p.k., czyli co do zasady dopuszczał, że w sprawie, w której postawiono zarzut popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. możliwe było wymierzenie tylko kary grzywny. V KK 345/24 3 Prokurator Generalny zwraca zresztą na to uwagę w uzasadnieniu kasacji wskazując, że w przypadku tego przestępstwa orzeczenie kary pozbawienia wolności nie jest obowiązkowe, bowiem na zasadzie art. 37a k.k. można orzec w odniesieniu do tego przestępstwa karę grzywny w wysokości nie niższej niż 150 stawek dziennych. W istocie więc zarzut kasacji sprowadza się do tego, że orzeczona przez Sąd kara grzywny, jakkolwiek możliwa do wymierzenia in concreto - została orzeczona w wysokości o 30 stawek dziennych poniżej dolnej granicy wskazanej w art. 37a § 1 k.k. To właśnie w tym zakresie doszło do naruszenia prawa materialnego. Należy przy tym podkreślić, że w przypadku typów czynów zabronionych zagrożonych wyłącznie kara pozbawienia wolności możliwe jest orzeczenie kar wolnościowych, tj. grzywny lub ograniczenia wolności, jeżeli taka możliwość przewidują stosowne uregulowania części ogólnej Kodeksu karnego (w tym, m.in. art. 37a k.k. czy art. 60 k.k.). Nawet więc, jeżeli w podstawie skazania formalnie nie powołano takiego uregulowania i wymierzono karę wolnościową, nie można przyjąć, że w ten sposób doszło do rażącego naruszenia prawa materialnego, skoro przepisy części ogólnej kodeksu karnego przewidują, co do zasady, możliwość wymierzenia takiej kary. W tym sensie więc nie jest trafne twierdzenie, że art. 178a § 1 k.k., przewidujący za opisany w nim występek wyłącznie karę pozbawienia wolności, wyklucza orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny. Należało wobec powyższego orzec jak w sentencji. [J.J.] [ał] Jerzy Grubba Piotr Mirek Włodzimierz Wróbel

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 178art. 178a § 1 KKart. 42 § 2 KKart. 500 § 1 KPKart. 37a KKart. 37a § 1 KKart. 60 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy