V KK 368/20

Sygn. akt V KK 368/20 POSTANOWIENIE Dnia 9 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 9 września 2020 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy B. W. uniewinnionego od zarzutu popełnienia czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej na niekorzyść uniewinnionego przez Prokuratora Rejonowego w N. od wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt VII Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w N. z dnia 13 marca 2019 r., sygn. akt II K (…), postanowił: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2) obciążyć Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, 3) zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz B. W. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów wniesienia przez obrońcę odpowiedzi na kasację. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 13 marca 2019 r. (sygn. akt II K […]/17) B. W. został uznany winnym czynu z art. 231 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. (pkt X części wstępnej wyroku). Wyrok obejmował także ciąg 2 przestępstw z art. 231 § 2 k.k. Wymierzono mu za wszystkie przypisane przestępstwa karę łączną 1 roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres próby 4 lat. Wyrok ten został zmieniony wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 marca 2020 r. (sygn. akt VII Ka (…)) w ten sposób, że (w zakresie istotnym dla kasacji w niniejszej sprawie) uniewinniono oskarżonego od czynu z pkt X części wstępnej wyroku. Rozstrzygniecie to spowodowało także uchylenie związanych z nim dalszych rozstrzygnięć (m.in. o karze łącznej). W pozostałym zakresie utrzymano wyrok w mocy. Od powyższego prawomocnego wyroku kasację wniósł Prokurator, zarzucając przedmiotowemu orzeczeniu ”rażące naruszenie prawa materialnego, to jest art. 231 § 1 k.k. mające istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia polegające na wyrażeniu przez Sąd Okręgowy w O. błędnego poglądu prawnego, iż doszło do zdekompletowania znamion czynu zabronionego określonego w art. 231 § 1 k.k., albowiem zaniechanie, jakiego dopuścił się oskarżony w postaci braku zlecenia sporządzenia operatu szacunkowego dotyczącego wartości nieruchomości lokalowej lokalu użytkowego nr 3 położonego przy ul. S. w P. i ustalenie tej wartości w oparciu o operat szacunkowy przedłożony przez nabywcę nie stanowiło niedopełnienia obowiązków oskarżonego, któremu towarzyszył przestępczy zamiar, ponieważ jako Burmistrz P. zapewnił wycenę nieruchomości, o której mowa w art. 25 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami posługując się wyceną przedłożoną przez nabywcę, co w konsekwencji doprowadziło do zmiany wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 13 marca 2019 roku, sygn. akt IIK (...) i uniewinnienia oskarżonego od popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt. X aktu oskarżenia, tj. czynu z art. 231 § 1 k.k., podczas gdy wskazane przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami i pozostałe dotyczące tej materii oceniane łącznie i w powiązaniu z utrwalonym orzecznictwem sądowo - administracyjnym nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że wyceny nieruchomości przeznaczonej do sprzedaży dokonuje burmistrz, który również ponosi jej koszty, co powinno prowadzić do wniosku, iż w przedmiotowej sprawie świadome zaniechanie takiej wyceny nieruchomości przez oskarżonego stanowi niedopełnienie obowiązków i działanie na szkodę interesu publicznego i wyczerpuje znamiona czynu z art. 231 § 1 k.k.” 3 Podnosząc powyższy zarzut, Prokurator wniósł o uchylenie wyroku Sądu Okręgowego w O. z dnia 11 marca 2020 r. sygn. VII Ka (…) w zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W odpowiedzi na przedmiotową kasację obrońca B. W. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu II instancji uniewinnienie oskarżonego związane było z poczynieniem dwojakiego rodzaju oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W pierwszej kolejności Sąd niezwykle obszernie i skrupulatnie rekapitulując poglądy doktryny oraz orzecznictwo dotyczące art. 231 k.k. i zestawiając powszechnie przyjmowaną wykładnię tego przepisu z realiami sprawy - doszedł od wniosku, iż nie można w sprawie mówić o przestępczym zamiarze ani bezpośrednim, ani wynikowym. Wskazał następnie, że odpowiedzialność za nieumyślną realizację znamion także odpada, gdyż w przeciwieństwie do typu umyślnego, art. 231 § 3 k.k. wymaga by doszło faktycznie do wyrządzenia szkody dla interesu publicznego lub prywatnego, która dodatkowo ma charakter istotny. A takowej Sąd odwoławczy nie dostrzegł, akcentując, że różnica w wycenie nieruchomości zbytej przez oskarżonego (51.000 zł ustalone przez biegłego M. D. G. wobec 32.170 zł ustalone przez rzeczoznawcę M. H.) nie powodowała w majątku Gminy P. szkody istotnej. W swojej ocenie Sąd odwołał się do kryteriów zaprezentowanych w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2004 r., I KZP 38/03. Głównym elementem kasacji Prokuratora jest akcentowanie, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalona jest wykładnia przepisów art. art. 25 ust. 2 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, że to organ gminy powinien zapewnić i sfinansować wycenę zbywanej nieruchomości. Zatem skorzystanie z przedłożonej przez potencjalnego nabywcę profesjonalnej i nie budzącej wątpliwości wyceny dokonanej przez certyfikowanego rzeczoznawcę jest niedopuszczalne. Nawet jeżeliby na potrzeby oceny stanu prawnej kluczowego w sprawie niniejszej przyjąć 4 taki pogląd, to faktyczne naruszenie przepisów technicznych przez burmistrza nie wystarcza samo w sobie do przypisania odpowiedzialności karnej nawet za typ z art. 231 § 3 k.k. Tylko takie naruszające obowiązki działanie lub zaniechanie organu administracji publicznej ma charakter przestępstwa urzędniczego, gdy ten nie działając z zamiarem naruszenia interesu publicznego lub prywatnego, doprowadza do tego jednak nie zachowując adekwatnych reguł postępowania i tym samym powoduje istotną szkodę. W kasacji nie zakwestionowano całościowej argumentacji Sądu odwoławczego dotyczącej braku realizacji znamion, a skoncentrowano się jedynie na wąskim wycinku oceny skrupulatności urzędniczej burmistrza. Pamiętać należy, gdy mowa o postępowaniu kasacyjnym, że o istotnym wpływie "rażącego naruszenia prawa" na treść zaskarżonego orzeczenia, w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., można mówić jedynie wówczas, gdy jest możliwe wykazanie, że kwestionowane rozstrzygnięcie byłoby w zasadniczy sposób odmienne od tego, które w sprawie zostało wydane. Nie wystarczy więc samo podniesienie zarzutu naruszenia konkretnego przepisu, ale trzeba w drodze umotywowanego wywodu wykazać, że w realiach konkretnej sprawy, w wyniku wadliwych decyzji sądu, rzeczywiście doszło do naruszenia, w stopniu rażącym, określonego przepisu, a sąd miał obowiązek postąpić inaczej, co w konsekwencji mogłoby doprowadzić do wydania innego rozstrzygnięcia niż zaskarżone. W sprawie niniejszej nie zaprezentowano argumentów ukazujących przyjęte rozumowanie Sądu Okręgowego jako rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały istotny wpływ na treść orzeczenia. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.