V KK 380/24
WyrokIzba Karna2024-10-24
Skład orzekający: Adam Roch, Anny Dziergawki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, oparty na okolicznościach dotyczących jego powołania, jest dopuszczalny w trybie art. 41 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie sędziego za niedopuszczalny i pozostawił go bez rozpoznania. Podkreślono, że wątpliwości co do bezstronności sędziego nie mogą być wywodzone z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem, niezależnie od procedury nominacyjnej. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia jego udziału w sprawie, gdyż ustawa o Sądzie Najwyższym stanowi lex specialis w tym zakresie.Stan faktyczny
Obrońca skazanego K.M. złożył wniosek o wyłączenie sędziego SN Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej. Jako podstawę wniosku wskazał, że udział sędzi naruszałby standardy określone w art. 6 EKPC i prowadziłby do rozpoznania sprawy przez nienależycie obsadzony skład. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić wniosek o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie o sygn. akt V KK 380/24 bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
V KK 380/24 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch w sprawie K.M. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 października 2024 r. wniosku obrońcy skazanego K. M. o wyłączenie od udziału w sprawie V KK 380/24 SSN Anny Dziergawki w trybie art. 41 § 1 k.p.k. na podstawie art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z 2021 r., poz. 1904 t.j. z dnia 21.10.2021 ze zm.) i art. 41 § 2 k.p.k. per analogiam postanowił: wniosek o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie o sygn. akt V KK 380/24 pozostawić bez rozpoznania. Obrońca skazanego K.M. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 4 k.p.k. wniósł o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w sprawie kasacyjnej o sygn. V KK 380/24. W uzasadnieniu autor wniosku wskazał, iż udział sędzi Anny Dziergawki w rozpoznaniu sprawy tożsamy by był z rozpoznaniem kasacji przez skład nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz naruszałby standardy określone na kanwie art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a w rezultacie rozstrzygnięcie dotknięte byłoby kwalifikowaną wadą prawną.
V KK 380/24 2 Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek w aktualnym stanie procesowym należy uznać za niedopuszczalny z mocy ustawy, co skutkować musi pozostawieniem go bez rozpoznania. Na wstępie należy podkreślić, że przedstawione przez obrońcę okoliczności nie mogły zostać rozpoznane w trybie 41 § 1 k.p.k. W orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie podkreśla się, że wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być wywodzona z samych kwestii ustrojowych związanych z jego powołaniem i to niezależnie od tego w jakim okresie i z jakimi ułomnościami w procedurze nominacyjnej doszło to tego powołania (zob. m. in. postanowienie SN z dnia 21 czerwca 2023 r., IV KK 460/19, LEX nr 3598209; postanowienie SN z dnia 31 października 2023 r., V KK 358/23, LEX nr 3621120). Podnoszone zarzuty nie mogą mieć bowiem charakteru abstrakcyjnego i odnosić się do całych grup powołanych sędziów (vide postanowienie SN z dnia 10 sierpnia 2023 r., V KK 162/22, LEX nr 3600648). Powyższe stanowisko potwierdza również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19, z którego wynika, że art. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30), w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Także z brzmienia art. 29 § 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 622; dalej ustawa o SN), dodanego ustawą z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 1259) wynika, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności. Zresztą, skoro ustawa o SN w sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście
V KK 380/24 3 okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu (vide art. 29 ustawy o SN), to w tym zakresie stanowi lex specialis w stosunku do art. 41 § 1 k.p.k., wyłączając możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (por. postanowienie SN z dnia 26 stycznia 2023 r., V KK 485/21, zbiory SN). Konsekwencją tego stanu rzeczy jest konieczność uznania, iż niedopuszczalne jest zastosowanie art. 41 § 1 k.p.k. w sytuacji, gdy z treści wniosku o wyłączenie sędziego wynika, że dotyczy on okoliczności przewidzianych w art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym, a tak właśnie jest w niniejszej sprawie. Podstawę wniosku stanowiły tu bowiem okoliczności dotyczące powołania SSN Anny Dziergawki, a de facto kwestie związane z organem o to wnioskującym, a więc Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną na drodze nowelizacji z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. poz. 3). Z powyższych względów wniosek obrońcy był niedopuszczalny, a Sąd Najwyższy pozostawił go bez rozpoznania. WB [ał].
Powiązane orzeczenia
- V KK 475/25 2025-12-18Czy kasacja obrońcy skazanego z art. 178a § 1 i 4 k.k. od wyroku utrzymującego w mocy wyrok skazujący jest oczywiście bezzasadna?
- IV KK 142/21 2021-04-26Czy kasacja obrońcy skazanego z art. 178a § 4 k.k. w zw. z art. 178a § 1 k.k. jest oczywiście bezzasadna?
- II KK 222/24 2024-07-25Czy kasacja obrońcy skazanego za czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k. jest oczywiście bezzasadna?
- II KK 314/22 2022-07-19Czy kasacja obrońcy skazanego z art. 177 § 2 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. jest oczywiście bezzasadna?
- III KK 312/20 2020-10-29Czy kasacja obrońcy skazanego z art. 178a § 1 i 4 k.k. jest oczywiście bezzasadna?
Powołane przepisy
art. 41 § 1 KPKart. 29 § 4art. 41 § 2 KPKart. 42 § 4 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 6art. 41 § 1art. 42 § 1art. 9aart. 179art. 144 ust. 3art. 29
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy