V KK 452/20
WyrokIzba Karna2020-11-30
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska, Jerzy Grubba, Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd może wydać wyrok bez przeprowadzania rozprawy na podstawie wniosku prokuratora z art. 335 § 2 k.p.k., gdy okoliczności popełnienia czynu, w tym warunki recydywy, budzą wątpliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna. Stwierdzono rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k. Sąd może procedować na posiedzeniu i uwzględnić wniosek prokuratora o wydanie wyroku bez rozprawy tylko wtedy, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości. W rozpoznawanej sprawie Sąd Rejonowy dokonał wadliwej oceny prawnej działania oskarżonego w zakresie spełnienia warunku odbycia co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, co jest istotne dla prawidłowej kwalifikacji czynu w warunkach recydywy.Stan faktyczny
L. S. został skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości i pomimo orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów, w warunkach recydywy. Wyrok został wydany na posiedzeniu w trybie art. 335 § 2 k.p.k. na wniosek prokuratora. Sąd Rejonowy uznał, że skazany odbył wymaganą karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, co stanowiło podstawę do przyjęcia recydywy. Okazało się jednak, że skazany został warunkowo przedterminowo zwolniony z odbywania tej kary, a następnie zwolniony z jednostki penitencjarnej w związku z przerwą w odbywaniu kary, co oznaczało, że nie odbył wymaganej minimalnej części kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 452/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 listopada 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Grubba SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Katarzyna Wełpa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 30 listopada 2020 r., w sprawie L. S. skazanego za popełnienie czynu z art. 178a § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE L. S., wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 24 listopada 2015 r, sygn. akt II K (…), został uznany za winnego tego, że: w dniu 1 lipca 2015 r. około godziny 20.45 na drodze publicznej w miejscowości Z., gmina L. województwo (…), będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 marca 2006 r.,
2 sygn. akt II K (…), wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt II K (…) oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II K (…) za przestępstwa umyślne podobne, po odbyciu 6 miesięcy kary pozbawiania wolności na mocy wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II K (…), znajdując się w stanie nietrzeźwości ustalonym na poziomie 0,92 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny - motorower marki R. o nr rej. (…), nie stosując się do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II K (…) zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 178a § 4 k.k. wymierzono mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzeczono dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a na mocy art. 43a § 2 k.k. orzeczono świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 10.000 złotych. Należy zauważyć, że wyrok został wydany na posiedzeniu, w uwzględnieniu wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k. dołączonego do aktu oskarżenia. Apelację od tego wyroku wniósł oskarżony, a Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt XVII Ka (…), na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 447 § 5 k.p.k. pozostawił bez rozpoznania apelację oskarżonego. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 24 listopada 2015 r., wniósł w trybie art. 521 § 1 k.p.k., Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżając go w całości na korzyść L. S.. Zarzucając:
3 „rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k. polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o wydanie w stosunku do L. S. wyroku bez przeprowadzania rozprawy w sytuacji, gdy okoliczności popełnienia zarzucanego L. S. czynu budziły wątpliwości, w szczególności w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak było możliwości dokonania ustalenia, czy zarzucany mu w akcie oskarżenia czyn został popełniony w warunkach recydywy specjalnej zwykłej (art. 64 § 1 k.k.)”. Podnosząc taki zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna. Jak wynika z treści zaskarżonego wyroku oraz jego uzasadnienia, Sąd Rejonowy w N. przyjął, że L. S. dopuścił się przypisanego mu czynu będąc uprzednio skazanym za przestępstwo podobne, po odbyciu 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 października 2011 r., sygn. II K (…). Sąd ten, opierając się na informacjach zawartych we wniosku sporządzonym w oparciu o art. 335 § 2 k.p.k. ustalił, że kara 6 miesięcy została przez oskarżonego odbyta w okresie od 22 października 2013 r. do 22 kwietnia 2014 r. (k. 51, 27, 89). Uszło jednak uwadze Sądu, że z informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że w sprawie o sygn. akt II K (…), na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 grudnia 2013 r., skazany został warunkowo przedterminowo zwolniony z okresem próby do dnia 18 grudnia 2015 r. (k. 44). Kara ta
4 ponownie miała zostać wprowadzona do wykonania w dniu 19 marca 2016 r. (k.99 akt SR N. o sygn. II K (…)), jednak postanowieniem z dnia 14 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w P. zwolnił L. S. z jednostki penitencjarnej w związku z udzieloną mu przerwą w odbywaniu kary (k. 107, 109 akt SR N. o sygn. II K (…)). Wskazuje to więc, że w sprawie nie został spełniony, istotny dla możliwości prawidłowego zakwalifikowania czynu w warunkach recydywy podstawowej, warunek odbycia co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, gdyż L. S. dopuścił się umyślnego przestępstwa podobnego po odbyciu jedynie nieznacznej części kary (57 dni) orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II K (…). Doszło więc w sprawie do rażącego naruszenia art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., gdyż Sąd może procedować na posiedzeniu i uwzględnić złożony wniosek jedynie wtedy, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, natomiast Sąd dokonał wadliwej oceny prawnej działania oskarżonego. Sąd Najwyższy stwierdzając, że zaistniałe w sprawie uchybienie miało rażący charakter oraz w istotny sposób wpłynęło na treść orzeczenia, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. L. S., wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 24 listopada 2015 r, sygn. akt II K (…), został uznany za winnego tego, że: w dniu 1 lipca 2015 r. około godziny 20.45 na drodze publicznej w miejscowości Z., gmina L. województwo (…), będąc uprzednio
5 skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt II K (…), wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 3 marca 2008 r., sygn. akt II K (…) oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II K (…) za przestępstwa umyślne podobne, po odbyciu 6 miesięcy kary pozbawiania wolności na mocy wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II K (…), znajdując się w stanie nietrzeźwości ustalonym na poziomie 0,92 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny - motorower marki R. o nr rej. (…), nie stosując się do orzeczonego wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II K (…) zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 5 lat, tj. przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 178a § 4 k.k. wymierzono mu karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzeczono dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a na mocy art. 43a § 2 k.k. orzeczono świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 10.000 złotych. Należy zauważyć, że wyrok został wydany na posiedzeniu, w uwzględnieniu wniosku prokuratora złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k. dołączonego do aktu oskarżenia. Apelację od tego wyroku wniósł oskarżony, a Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt XVII Ka (…), na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 447 § 5 k.p.k. pozostawił bez rozpoznania apelację oskarżonego. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 24 listopada 2015 r., wniósł w trybie art. 521 § 1 k.p.k., Rzecznik Praw Obywatelskich zaskarżając go w całości na korzyść L. S.. Zarzucając:
6 „rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k. polegające na uwzględnieniu wniosku prokuratora o wydanie w stosunku do L. S. wyroku bez przeprowadzania rozprawy w sytuacji, gdy okoliczności popełnienia zarzucanego L. S. czynu budziły wątpliwości, w szczególności w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak było możliwości dokonania ustalenia, czy zarzucany mu w akcie oskarżenia czyn został popełniony w warunkach recydywy specjalnej zwykłej (art. 64 § 1 k.k.)”. Podnosząc taki zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna. Jak wynika z treści zaskarżonego wyroku oraz jego uzasadnienia, Sąd Rejonowy w N. przyjął, że L. S. dopuścił się przypisanego mu czynu będąc uprzednio skazanym za przestępstwo podobne, po odbyciu 6 miesięcy kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 października 2011 r., sygn. II K (…). Sąd ten, opierając się na informacjach zawartych we wniosku sporządzonym w oparciu o art. 335 § 2 k.p.k. ustalił, że kara 6 miesięcy została przez oskarżonego odbyta w okresie od 22 października 2013 r. do 22 kwietnia 2014 r. (k. 51, 27, 89). Uszło jednak uwadze Sądu, że z informacji o osobie z Krajowego Rejestru Karnego wynika, że w sprawie o sygn. akt II K (…), na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 18 grudnia 2013 r., skazany został warunkowo przedterminowo zwolniony z okresem próby do dnia 18 grudnia 2015 r. (k. 44). Kara ta ponownie miała zostać wprowadzona do wykonania w dniu 19 marca 2016 r. (k.99 akt SR N. o sygn. II K (…)), jednak postanowieniem z dnia 14 czerwca
7 2016 r. Sąd Okręgowy w P. zwolnił L. S. z jednostki penitencjarnej w związku z udzieloną mu przerwą w odbywaniu kary (k. 107, 109 akt SR N. o sygn. II K (…)). Wskazuje to więc, że w sprawie nie został spełniony, istotny dla możliwości prawidłowego zakwalifikowania czynu w warunkach recydywy podstawowej, warunek odbycia co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności, gdyż L. S. dopuścił się umyślnego przestępstwa podobnego po odbyciu jedynie nieznacznej części kary (57 dni) orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt II K (…). Doszło więc w sprawie do rażącego naruszenia art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 2 k.p.k., gdyż Sąd może procedować na posiedzeniu i uwzględnić złożony wniosek jedynie wtedy, gdy okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, natomiast Sąd dokonał wadliwej oceny prawnej działania oskarżonego. Sąd Najwyższy stwierdzając, że zaistniałe w sprawie uchybienie miało rażący charakter oraz w istotny sposób wpłynęło na treść orzeczenia, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w N. do ponownego rozpoznania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
Powiązane orzeczenia
- III KK 228/13 2013-08-08Czy sąd odwoławczy rażąco naruszył przepisy postępowania karnego, w tym art. 440 k.p.k., utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, który niezasadnie zastosował przepis art. 64 § 1 k.k. (recydywa) z uwagi na brak…
- III KK 36/21 2021-02-17Czy kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o zarządzeniu wykonania warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności jest dopuszczalna, jeśli wcześniej Sąd Najwyższy uwzglę…
- III KK 16/14 2014-05-23Czy sąd może uwzględnić wniosek o skazanie bez rozprawy, jeśli istnieją wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa, w tym dotyczące recydywy?
- V KK 503/20 2021-02-24Czy sąd może uwzględnić wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 335 § 2 k.p.k.) w sytuacji, gdy kwalifikacja prawna czynu opiera się na przesłankach recydywy (art. 64 § 1 k.k.), które nie zostały należycie udowodnione?
- V KK 316/24 2025-01-23Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji zasądzający obowiązek naprawienia szkody w procesie karnym, dopuścił się rażącej obrazy prawa procesowego, jeśli w międzyczasie zapadło prawomocne orze…
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 178a § 1art. 64 § 1 KKart. 178a § 4 KKart. 42 § 3 KKart. 43a § 2 KKart. 335 § 2 KPKart. 430 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 447 § 5 KPKart. 521 § 1 KPKart. 343 § 7 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy