V KK 474/22

V KK 474/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 marca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Kołodziejski SSN Igor Zgoliński w sprawie P. B. wobec którego wydano wyrok łączny po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 7 marca 2023 r. kasacji na niekorzyść skazanego wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II K 332/21 orzeka: 1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 572 k.p.k. postępowanie w przedmiocie wyroku łącznego umarza; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE P. B. wyrokiem Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 12 sierpnia 2020 roku, sygn. akt II K 349/20, na podstawie art. 37b k.k. został skazany na karę 6 V KK 474/22 2 miesięcy pozbawienia wolności i karę 10 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin. Wyrokiem łącznym z dnia 2 grudnia 2021 roku, sygn. akt II K 332/21, Sąd Rejonowy w Inowrocławiu połączył karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę 10 miesięcy ograniczenia wolności orzeczone powyższym wyrokiem i wymierzył skazanemu karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok nie został zaskarżony w drodze zwykłych środków odwoławczych. Kasację od powyższego wyroku łącznego wywiódł Prokurator Generalny zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego materialnego i procesowego, a mianowicie art. 85 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym od 24 czerwca 2020 r.) w zw. z art. 569 § 1 k.p.k., polegające na połączeniu przez Sąd Rejonowy w Inowrocławiu wyrokiem łącznym z dnia 2 grudnia 2021 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II K 332/21, kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego wyrokiem Sądu Rejonowego w Inowrocławiu z dnia 12 sierpnia 2020 r. o sygn. akt II K 349/20 z karą ograniczenia wolności orzeczoną tym samym wyrokiem i w konsekwencji wymierzeniu kary łącznej 9 miesięcy pozbawienia wolności, mimo braku warunków do orzeczenia kary łącznej, gdyż obie wskazane wyżej kary zostały orzeczone wobec P. B. wymienionym wyrokiem za to samo przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 37b k.k. Podnosząc powyższy zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego na podstawie art. 572 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co pozwoliło na uwzględnienie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W realiach niniejszej sprawy Prokurator Generalny słusznie wskazał, iż nie zaistniały warunki do wydania wyroku łącznego, co winno skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 572 k.p.k. Literalne brzmienie art. 85 § 1 zd. 1 k.k. nie pozostawia wątpliwości, iż przesłanką otwierającą drogę do orzeczenia kary łącznej jest popełnienie przez V KK 474/22 3 sprawcę dwóch lub więcej przestępstw. Tymczasem P.B. został skazany za jedno przestępstwo jednocześnie na dwie odrębne kary, tj. krótkoterminową karę pozbawienia wolności oraz karę ograniczenia wolności, które są wykonywane kolejno. W takim wypadku bezspornie przesłanki do orzeczenia kary łącznej nie zachodzą. W piśmiennictwie podnosi się co prawda, że nie ma przeszkód, aby na podstawie art. 87 § 1 k.k. połączyć węzłem jednej kary łącznej kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności wymierzonych jednocześnie za jedno ze zbiegających się przestępstw (art. 37b k.k.), ale tylko i wyłącznie pod warunkiem, że karę pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności wymierzono również za inne zbiegające się przestępstwo (zob. np. J. Majewski, Kodeks karny. Komentarz do zmian 2015, LEX/el. 2015, komentarz do zmiany art. 87, teza 3). Tożsame stanowisko prezentowane jest w judykaturze, gdzie wskazuje się, że art. 85 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 87 § 1 k.k. również i w odniesieniu do kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczonych w oparciu o przepis art. 37b k.k. formułują obowiązek połączenia ich węzłem jednej kary, jeżeli karę pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności wymierzono również za inne przestępstwo pozostające w zbiegu (wyrok SN z dnia 25 kwietnia 2019 r., V KK 173/18, OSNKW 2019, nr 7, poz. 38). W realiach niniejszej sprawy, z uwagi na to, że skazany nie popełnił „dwóch lub więcej przestępstw”, a zatem nie zostały spełnione materialne przesłanki do wydania wyroku łącznego, uznać należało, że Prokurator Generalny w sposób oczywiście trafny wskazał, że doszło do rażącej obrazy prawa, która skutkować musiała uchyleniem zaskarżonego wyroku łącznego i umorzeniem postępowania w tym przedmiocie na podstawie art. 572 k.p.k. Wobec takiej treści rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.