V KK 55/15
WyrokIzba Karna2015-04-28
Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd drugiej instancji, utrzymując w mocy postanowienie o odwołaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia, narusza prawo materialne, jeśli w dacie orzekania nie upłynął jeszcze sześciomiesięczny termin od zakończenia okresu próby, a postanowienie sądu pierwszej instancji nie uzyskało waloru prawomocności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że utrzymanie w mocy postanowienia o odwołaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia przez sąd drugiej instancji, gdy postanowienie sądu pierwszej instancji nie uzyskało waloru prawomocności w terminie określonym w art. 82 § 1 k.k. (okres próby i 6 miesięcy od jego zakończenia), stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. W takiej sytuacji sąd drugiej instancji powinien uchylić postanowienie sądu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie wykonawcze.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy odwołał skazanemu K. B. warunkowe przedterminowe zwolnienie. Sąd Apelacyjny utrzymał to postanowienie w mocy. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 82 k.k. i art. 15 § 1 k.k.w., wskazując, że w dacie orzekania przez Sąd Apelacyjny upłynął okres próby i dodatkowe 6 miesięcy, co powinno skutkować odbyciem kary. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Apelacyjnego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie wykonawcze wobec skazanego K. B. w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KK 55/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 kwietnia 2015 r., sprawy K. B., w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia, z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 14 listopada 2014 r., utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Z., z dnia 23 września 2014 r. postanowił: uchylić zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 września 2014 r. i umorzyć postępowanie wykonawcze wobec skazanego K. B. w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia. UZASADNIENIE Postanowieniem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 września 2014 roku, sygn. akt […], odwołano warunkowe przedterminowe zwolnienie wobec skazanego K. B., udzielone postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 kwietnia 2011 roku, sygn. akt [...], oraz zarządzono wykonanie reszty nie odbytej kary roku pozbawienia wolności orzeczonej wobec skazanego K. B. wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie o sygn. akt […].
2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 14 listopada 2014 roku, sygn. akt […], po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez skazanego K. B., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego. Kasację od postanowienia Sądu Apelacyjnego wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając ww. postanowienie w całości, na korzyść K. B., zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, tj. art. 82 k.k. oraz prawa karnego procesowego tj. art. 15 § 1 k.k.w. polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 września 2014 roku, sygn. akt […], w przedmiocie odwołania wobec K. B. warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności, które zostało udzielone skazanemu postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 kwietnia 2011 roku, sygn. akt […] w sytuacji, gdy w dacie orzekania przez Sąd II instancji upłynął okres próby wyznaczony do dnia 29 kwietnia 2014 roku i dalsze 6 miesięcy, co powinno skutkować uznaniem przez Sąd Apelacyjny, że kara pozbawienia wolności, na którą wymieniony został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 19 listopada 2010 roku, sygn. akt […], została przez niego odbyta z chwilą warunkowego zwolnienia i uchyleniem zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji, a następnie umorzeniem postępowania wykonawczego wobec skazanego. W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 września 2014 roku i umorzenie, na podstawie art. 15 § 1 k.k.w., wobec K. B. postępowania wykonawczego w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co przemawiało za rozpoznaniem jej i uwzględnieniem na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W wywiedzionej kasacji Prokurator Generalny trafnie wskazuje bowiem, że Sąd Apelacyjny – utrzymując w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Z. w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia – naruszył art. 82 § 1 k.k. Zauważyć przy tym należy, że w dacie orzekania przez Sąd I instancji w
3 przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności – w dniu 23 września 2014 r., jeszcze nie upłynął okres 6 miesięcy od zakończenia okresu próby ustalonego postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia 29 kwietnia 2011 roku w sprawie o sygn. akt […]. Na skutek wniesienia zażalenia przez skazanego postanowienie Sądu Okręgowego w Z. nie uzyskało jednak waloru prawomocności do dnia 29 października 2014 r., a więc do chwili, kiedy zakończył bieg sześciomiesięczny termin wynikający z art. 82 § 1 k.k. W tej zaś sytuacji Sąd Apelacyjny procedując w dniu 14 listopada 2014 roku powinien uchylić postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt […], i umorzyć postępowanie wykonawcze wobec skazanego K. B. w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia. Kwestia prawomocności rozstrzygnięć wydawanych w kwestii odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary została bowiem szczegółowo rozważona w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2014 r. (I KZP 7/14, OSNKW 2014, z. 9, poz. 67), w której jednoznacznie stwierdzono, że „użyte w art. 82 § 1 k.k. wyrażenie "nie odwołano warunkowego zwolnienia" odnosi się do sytuacji, gdy w okresie próby i w ciągu 6 miesięcy od jej zakończenia nie wydano prawomocnego postanowienia sądu w tym przedmiocie”. W konsekwencji, na etapie postępowania przed Sądem Apelacyjnym doszło do naruszenia przepisu art. 82 § 1 k.k., skoro sąd odwoławczy nie uwzględnił faktu, że w ramach czasowych zakreślonych w dyspozycji tego przepisu, postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt […], w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia wobec skazanego K. B., nie uzyskało waloru prawomocności. Ta zaś sytuacja uzasadniała uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt […], i umorzenie postępowania wykonawczego wobec skazanego K. B. w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia na podstawie art. 15 § 1 k.k.w. Na marginesie należy jedynie wskazać, że przy dochowaniu należytej staranności wniesione zażalenie skazanego mogło zostać rozpoznane przed dniem 29 października 2014 r., jednakże wyznaczenie w dniu 16 października 2014 r. posiedzenia na dzień 14 listopada 2014 r. już samo w sobie uniemożliwiało
4 wydanie prawomocnego postanowienia w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia w terminie okresu próby i dalszych 6 miesięcy. Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KK 233/15 2015-12-10Czy postanowienie o odwołaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia musi uprawomocnić się w terminie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, aby było skuteczne?
- II KK 453/25 2025-12-02Czy postanowienie o odwołaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia może zostać wydane po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby?
- V KK 308/14 2014-10-27Czy postanowienie o odwołaniu warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary pozbawienia wolności musi uzyskać walor prawomocności w terminie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby, aby było skuteczne?
- IV KZ 81/68 1968-10-26Czy postanowienie o odwołaniu warunkowego zwolnienia może zostać wydane bez wysłuchania warunkowo zwolnionego i jego obrońcy, a także bez przeprowadzenia odpowiednich czynności dowodowych?
- IV KK 102/20 2021-02-17Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo umorzył postępowanie wykonawcze w sprawie warunkowego przedterminowego zwolnienia, błędnie uznając, że skazany odbył już całą karę pozbawienia wolności?
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 82 KKart. 15 § 1 KKart. 82 § 1 KK§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 24.07.2026. · PDF źródłowy