V KK 583/24

WyrokIzba Karna2025-02-06

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Jacek Błaszczyk, Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd powinien zastosować łagodniejsze prawo wykroczeniowe zamiast surowszego prawa karnego, jeśli czyn sprawcy w momencie orzekania wyczerpuje znamiona wykroczenia, a w momencie popełnienia czynu był przestępstwem, zgodnie z zasadą prawa międzyczasowego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna, ponieważ Sąd Rejonowy rażąco naruszył prawo materialne, stosując surowsze przepisy karne zamiast łagodniejszych przepisów wykroczeniowych. Zgodnie z art. 4 § 1 k.k. (prawo międzyczasowe), w przypadku zmiany przepisów prawnych, stosuje się łagodniejsze prawo, jeśli czyn sprawcy w momencie orzekania wyczerpuje znamiona wykroczenia. Niewłaściwa kwalifikacja czynu jako przestępstwa, mimo że w dacie wyrokowania stanowił wykroczenie, miała istotny wpływ na treść wyroku.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zarzucił M. B. i T. B. kradzież samochodu o wartości 800 zł, kwalifikując czyn jako przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym uznał ich winnymi. T. B. wniósł sprzeciw, natomiast wyrok wobec M. B. uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść M. B., zarzucając błędną kwalifikację prawną czynu jako przestępstwa, podczas gdy w dacie orzekania (po zmianie przepisów) stanowił on wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. ze względu na wartość skradzionego mienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Słupsku w części dotyczącej M. B. i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Słupsku do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

V KK 583/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Małgorzata Gierszon w sprawie M. B. skazanego z art. 278 § 1 k. k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 6 lutego 2025 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego, od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 908/23, uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej M. B. i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Słupsku do ponownego rozpoznania. [J.J.] Jacek Błaszczyk Wiesław Kozielewicz Małgorzata Gierszon UZASADNIENIE V KK 583/24 2 Prokurator Rejonowy w Słupsku w akcie oskarżenia wniesionym do Sądu Rejonowego w Słupsku, zarzucił M. B. i T. B., że w dniu 8 maja 2023 r. w S., działając wspólnie i w porozumieniu z terenu niestrzeżonego parkingu samochodowego sklepu N. dokonali zaboru w celu przywłaszczenia samochodu osobowego marki S.1. o nr rej. […], o wartości złomowej 800 zł, czym działali na szkodę A. K., to jest popełnienie występku z art. 278 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w Słupsku wyrokiem nakazowym z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 908/23, uznał M. B. i T. B. za winnych popełnienia zarzuconych im czynów i na podstawie art. 278 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. w zw. z art. 34 § 1 i § 1a pkt 1 oraz art. 35 § 1 k.k. wymierzył im kary po 8 miesięcy ograniczenia wolności polegające na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, oraz na podstawie art. 43b k.k. w zw. z art. 39 pkt 8 k.k. orzekł również środek karny w postaci podania wyroku do publicznej wiadomości poprzez jego wywieszenie na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w S. na okres 14 dni. T. B. wniósł w terminie sprzeciw od tego wyroku, i w tej sytuacji zgodnie z art. 506 § 3 k.p.k. wyrok nakazowy w części go dotyczącej stracił moc, natomiast odnośnie M. B. uprawomocnił się w dniu 15 stycznia 2024 r.. Od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 908/23, w części dotyczącej M. B. kasację złożył Prokurator Generalny. Zaskarżył ten wyrok na korzyść M. B. i zarzucając rażące oraz mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., polegające na błędnym przypisaniu M. B. odpowiedzialności karnej za popełnienie występku kradzieży w sytuacji, gdy ze względu na wartość skradzionego mienia ruchomego wynoszącą 800 zł, czyn M. B. w chwili orzekania wyczerpywał znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., wniósł o uchylenie wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Słupsku w części dotyczącej M. B. i przekazanie sprawy w tym zakresie do rozpoznania temu Sądowi na zasadach ogólnych. Sąd Najwyższy zważył co następuje. V KK 583/24 3 Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k., gdyż wskazane w kasacji rażące naruszenie prawa nie budzi wątpliwości, jest ewidentne bez potrzeby przeprowadzenia złożonej wykładni prawa czy rozstrzygania spornych w doktrynie lub orzecznictwie problemów prawnych (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2001 r. sygn. akt IV KKN 578/00, OSNKW 2001, z. 5 – 6, poz. 49). W realiach sprawy poza sporem jest, że zarówno w dniu 8 maja 2023 r., tj. w dacie popełnienia czynu przypisanego M. B., jak i w dacie sporządzenia aktu oskarżenia – zarzucany mu czyn stanowił przestępstwo określone w art. 278 § 1 k.k. Zgodnie bowiem z treścią przepisu art. 119 § 1 k.w. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r., czyn polegający m.in. na kradzieży cudzej rzeczy ruchomej stanowił wykroczenie, jeżeli jej wartość nie przekraczała kwoty 500 zł. Jednak w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy w Słupsku, czyli w dniu 6 grudnia 2023 r., zarzucany czyn polegający na kradzieży mienia o wartości 800 zł, stanowił już wykroczenie, bowiem w wyniku nowelizacji przepisu art. 119 § 1 k.w., dokonanej ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 2600), która weszła w życie z dniem 1 października 2023 r., wskazana wartość rzeczy została ustalona na poziomie 800 zł. W tej sytuacji Sąd Rejonowy w Słupsku, zgodnie z regulacją określoną w art. 4 § 1 k.k., powinien dokonać zmiany kwalifikacji prawnej zarzuconego M. B. czynu i przypisać mu dokonanie tylko wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Regulacja co do stosowania tzw. prawa międzyczasowego zawarta w art. 4 § 1 k.k., ma zastosowane na każdym etapie postępowania przed jego prawomocnym zakończeniem (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt V KK 2828/11, LEX nr 897785). Trafnie wskazuje Prokurator Generalny w kasacji, że powyższe uchybienie było rażące i miało, w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., istotny wpływ na treść wydanego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Słupsku z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 908/23, albowiem M. B. został uznany za sprawcę przestępstwa kradzieży mimo, iż w dacie wyrokowania przypisany mu czyn powinien być zakwalifikowany jako wyczerpujący znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k. i art. 535 § 5 k.p.k., orzekł jak w wyroku. V KK 583/24 4 Jacek Błaszczyk Wiesław Kozielewicz Małgorzata Gierszon [J.J.] r.g.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 278 § 1art. 535 § 5 KPKart. 278 § 1 KKart. 37a § 1 KKart. 34 § 1art. 35 § 1 KKart. 43b KKart. 39 pkt 8 KKart. 506 § 3 KPKart. 4 § 1 KKart. 119 § 1art. 523 § 1 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy