V KK 597/21

Sygn. akt V KK 597/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Kala SSN Piotr Mirek w sprawie T. B. skazanego z art. 286 § 3 k.k. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 15 grudnia 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 2 grudnia 2020 r., sygn. akt III K (…) uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. odnośnie rozstrzygnięcia z pkt 1, i w tym zakresie sprawę T.B. przekazuje Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE T. B. został oskarżony o to, że: w okresie od dnia 28 stycznia 2020 r. do dnia 1 lutego 2020 r. w nieznanym miejscu, co zgłoszono w P., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził R. P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 1325,00 zł poprzez wprowadzenie w błąd, co do zamiaru wywiązania się z zamiaru sprzedaży suszarki do włosów D. wystawionej na portalu internetowym 2 O. pod ID ogłoszenia (…), w ten sposób, że przyjął od pokrzywdzonego ww. kwotę tytułem zapłaty za zakup suszarki, a następnie nie przesłał pokrzywdzonemu zakupionego przedmiotu, czym działał na szkodę R.P., przy czym czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. o popełnienie czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 286 § 3 k.k. (k. 102). Sąd Rejonowy w P. wyrokiem nakazowym z dniu 2 grudnia 2020 r., sygn. akt III K (…) : 1. oskarżonego T. B. uznał za winnego „czynu, popełnionego w sposób wyżej opisany, tj. występku z art. 286 § k.k. w związku z art. 286 § 3 k.k. i za to na podstawie art. 286 § 3 k.k.” wymierzył mu cyt. „karę ograniczenia wolności, zobowiązując ja do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 1 (jednego) ograniczenia wolności zobowiązując na podstawie art. 35 § 1 k.k. zobowiązując ja do wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne 40 (czterdziestu) godzin miesięcznie’' [pisownia oryginalna]. 2. na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązał oskarżonego T. B. do naprawienia szkody poprzez zapłatę kwoty 1325 zł na rzecz R. P., 3. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. oraz art. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w sprawach karnych z dnia 23 czerwca 1973 roku (Dz. U. z 1983 r., nr 49, poz. 223) zwolnił „oskarżoną” [również pisownia oryginalna] od zwrotu kosztów sądowych poniesionych przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania w sprawie oraz od opłaty ( k. 112). Wobec niewniesienia sprzeciwu przez żadną ze stron, powyższy wyrok uprawomocnił się w dniu 27 grudnia 2020 r. (k. 115). Od tego wyroku nakazowego, zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o karze ograniczenia wolności, kasację na niekorzyść skazanego złożył Prokurator Generalny. W kasacji zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na nienależytym sprecyzowaniu zawartego w nim rozstrzygnięcia 3 co do orzeczonej kary ograniczenia wolności i wymierzeniu tej kary w sposób uniemożliwiający jej wykonanie, poprzez wskazanie, z rażącym naruszeniem przepisu art. 34 § 1 k.k. liczbowo i słownie jedynie czasu jej trwania na „1 (jeden)’", bez określenia wymiaru kary ograniczenia wolności, która stosownie do brzmienia tej normy trwać może najkrócej miesiąc, najdłużej 2 lata i wymierza się ją w miesiącach i latach. Podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej uwzględnienie w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Ma rację autor kasacji, że zaskarżony wyrok nie spełnia wymogów treści wyroku określonych w art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że w wyroku nakazowym winno być zawarte rozstrzygnięcie, co do wymiaru kary. Wymóg ten należy rozumieć jako wskazanie rodzaju kary, jaką sąd orzeka oraz określenie jej rozmiaru. Powyższy wymóg wiąże się ściśle z rozwiązaniami prawa materialnego, których niespełnienie stanowi także rażące naruszenie tej sfery prawa (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt V KK 301/09, OSNKW 2010, z. 6, poz. 52). Oczywistym jest, że rozstrzygnięcie co do kary należy do niezbędnych elementów orzeczenia skazującego. Realizacja tego wymogu powinna dokonywać się przez sformułowanie rozstrzygnięcia o karze w sposób precyzyjny i zrozumiały, umożliwiający zarazem jej wykonanie. W niniejszej sprawie powyższego wymogu sąd nie dopełnił. Trafnie zauważa skarżący, że sentencja wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w P. odbiega od standardów przejrzystości i czytelności. Wskazać choćby można, że w odniesieniu do oskarżonego T. B. użyto w niej sfomułowań: „zobowiązując ją" oraz „zwalnia oskarżoną’'. Wadliwie określono również kwalifikację przypisanego wymienionemu czynu („art. 286 § k.k.”). Te błędy można bez wątpienia zaliczyć do kategorii omyłek pisarskich. Jednakże już brak określenia w pkt. 1 sentencji orzeczenia, czy oskarżonemu T. B. została wymierzona kara jednego miesiąca, czy też jednego 4 roku ograniczenia wolności, jest nieusuwalny zarówno w trybie sprostowania, jak i w procedurze przewidzianej w art. 13 § 1 k.k.w., dotyczy bowiem meritum orzeczenia. Z sentencji orzeczenia wyczytać zaś można, iż Sąd Rejonowy w P. orzekający w składzie: Przewodniczący sędzia Z. M. M. wymierzył oskarżonemu karę „1 (jednego) ograniczenia wolności”, nie wskazując, czy ten zapis słowny i liczbowy dotyczy kary ograniczenia wolności w wymiarze 1 miesiąca, czy 1 roku. W świetle art. 34 § 1 k.k. każde z tych rozwiązań jest zaś możliwe. Kara ograniczenia wolności trwa bowiem najkrócej miesiąc, najdłużej 2 lata i wymierza się ją w miesiącach i latach. Rację ma Prokurator Generalny, że taki sposób redakcji sentencji wyroku rażąco narusza przepisy prawa procesowego i materialnego. Oczywisty jest przy tym wpływ powyższych uchybień na treść orzeczenia, gdyż uniemożliwiają one wykonanie orzeczonej wobec T. B. kary ograniczenia wolności. Powodują bowiem niemożliwe do rozszyfrowania wątpliwości, czy zamiarem Sądu Rejonowego było wymierzenie temu oskarżonemu kary ograniczenia wolności w wymiarze 1 miesiąca, czy też 1 roku. Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy, z mocy art. 537 § 2 k.p.k. i art. 535 § 5 k.p.k., orzekł jak w wyroku.