V KK 69/24

V KK 69/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 27 marca 2024 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy J. S., skazanego z art. 272 k.k. i in., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II AKa 98/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 12 października 2020 r, sygn. akt II K 35/17, p o s t a n a w i a: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. [J.J.] UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w Płocku z dnia 12 października 2020 r. (sygn. akt II K 35/17) J. S. został uznany winnym czynów z art. 272 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz z art. 300 § 1 k.k. w zw. z art. 300 § 3 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za które wymierzono mu karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. V KK 69/24 2 Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 12 października 2022 r. (sygn. akt AKa 98/22). Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł obrońca skazanego, zarzucając wyrokowi „rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj.: do czynu z pkt III wyroku Sadu I instancji (art. 272 k.k.) 1) obrazę art. 272 k.k. polegająca na niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd Apelacyjny powołanego przepisu wobec uznania, że ustalone przez Sąd zachowanie oskarżonego J. S. polegające na złożeniu niezgodnego z prawdą oświadczenia o pozostawaniu w związku małżeńskim z A. S. oraz przedłożeniu poświadczającego nieprawdę aktu notarialnego z dnia 14.11.2011 r. sporządzonego uprzednio przed notariuszem A. R. przez A. S. o wyrażeniu zgody na dokonania czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem wspólnym i udzieleniu pełnomocnictwa mężowi J. S. do wyodrębniania i sprzedaży lokali mieszkalnych, użytkowych oraz udziałów w nieruchomości, jak również ustanawiania ograniczonych praw rzeczowych wypełniały znamię „podstępnego” wprowadzenia w błąd notariusza A. K. , w sytuacji gdy właściwe zastosowanie powołanego przepisu winno uzasadniać przyjęcie przez Sąd Odwoławczy, że zachowanie J. S. nie nosiło w sobie znamion „podstępności” wymaganej przez ustawodawcę w art. 272 K.k. i nic wypełniało tym samo znamion tego przepisu; co do czynu z pkt V wyroku Sądu I instancji (art. 300 § 1 i 3 k.k. ) 2) obrazę art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. wobec przypisania oskarżonemu czynu zabronionego polegającego na sprzedaży w dniu 21.11.2013 r. lokalu mieszkalnego położonego w P. przy ul. L. - w ramach czynu z art. 300 § 1 i 3 k.k. - w sytuacji gdy oskarżyciel publiczny mając pełną wiedzę o tym zachowaniu oskarżonego i prowadząc postępowanie dowodowe w tym zakresie w ramach śledztwa nie objął go przedmiotem zarzutu z aktu oskarżenia (pkt V aktu oskarżenia), w konsekwencji czego doszło do skazania J. S. za powyższy czyn pomimo braku występowania w tym przedmiocie skargi uprawnionego oskarżyciela, które to uchybienie stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art, 439 § 1 pkt 9 k.p.k. V KK 69/24 3 3) obrazę przepisu prawa materialnego, tj. art. 300 § 3 k.k. wobec zakwalifikowania zachowania oskarżonego z tego przepisu ustawy karnej, w sytuacji gdy opis czynu przypisanego oskarżonemu w pkt V wyrok nie obejmował znamienia jak tego wymaga powołany przepis „wyrządzenia szkody wielu wierzycielom”, lecz zwrot „działając tym samym na szkodę wielu wierzycieli...”, w konsekwencji czego Sad Okręgowy błędnie zakwalifikował zachowanie oskarżonego z §3 przepisu art. 300 K.k. (typ kwalifikowany); 4) obrazę przepisu art. 433 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegającą na braku należytego ustosunkowania się przez Sąd Odwoławczy do zarzutów apelacji obrońcy od wyroku Sadu I instancji oraz braku wykazania konkretnymi argumentami odnoszącymi się do sformułowanych zarzutów apelacyjnych, dlaczego niżej wymienione zarzuty apelacyjne pozostawały zdaniem Sądu Apelacyjnego bezzasadne, w tym pominięcia, że zarzuty apelacyjne winny być uznane za zasadne, jeżeli wskazane w nich uchybienie mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.: a) braku należytego odniesienia się przez Sąd Apelacyjny do zarzutu apelacji obrońcy (strona 5 tiret 1 [pierwszy] apelacji obrońcy adw. P. P. ) w rubryce 3 „Stanowisko Sądu Odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków” Lp. 4 wobec braku wyjaśnienia przez Sąd Odwoławczy, dlaczego w ocenie Sądu Odwoławczego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut apelacyjny związany z naruszeniem zasady skargowości z art. 14 § 1 k.p.k. bazujący na przypisaniu oskarżonemu J. S. przez Sąd I instancji czynu, który nie był objęty przez prokuratora zarzutem aktu oskarżenia pomimo tego, że czyn ten był przedmiotem badania przez organy ścigania w postępowaniu przygotowawczym, w tym był przedmiotem postępowania dowodowego i poprzestaniu na wskazaniu, że czyn objęty wyrokiem po prostu mieścił się w granicach zdarzenia historycznego objętego aktem oskarżenia (nie taka zaś była istota zarzutu); b) braku należytego odniesienia się przez Sąd Apelacyjny do zarzutu apelacji obrońcy (strona 5 tiret 3 [trzeci] apelacji obrońcy adw. P. P. ) w rubryce 3 „Stanowisko Sądu Odwoławczego wobec zgłoszonych zarzutów i wniosków” Lp. 6 wobec braku właściwego wyjaśnienia przez Sąd Odwoławczy, dlaczego w ocenie Sądu Odwoławczego nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut apelacyjny związany z V KK 69/24 4 naruszeniem przepisu art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. w kontekście przypisania oskarżonemu czynu z art. 300 § 3 K.k. pomimo braku ujęcia w opisie przypisanego w pkt V wyroku Sądu I instancji znamienia kwalifikującego „wyrządził szkodę wielu wierzycielom” i materialnego charakteru tego znamienia w odróżnieniu od znamienia „działania na szkodę wielu wierzycieli” które to uchybienia miało charakter rażący i miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie orzeczenia Sądu Odwoławczego.” Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w jako Sądowi Odwoławczemu. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Podnoszone w kasacji zarzuty naruszenia prawa materialnego, które nie są powiązane z mankamentami postępowania odwoławczego (brak stosownego zarzutu naruszenia art. 433 k.p.k. i art. 457 k.p.k.), nie mogą być uznane za skuteczne. Sąd odwoławczy nie stosował wskazanych przepisów prawa materialnego utrzymując wyrok Sądu I instancji. Sąd odwoławczy podzielił tylko zapatrywania Sądu I instancji co do wykładni przepisów prawa materialnego. Pamiętać należy, że postępowanie apelacyjne na gruncie k.p.k. różni się od tego, z jakim do czynienia mamy w postępowaniu cywilnym, gdzie obowiązujący model apelacji pełnej (cum beneficio novorum) polega nie na rozpoznaniu apelacji przez sąd drugiej instancji, ale na ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy w granicach zaskarżenia i nie mogą stać temu na przeszkodzie wady uzasadnienia sądu pierwszej instancji, także nie wytknięte w apelacji (tak postanowienie Sądu Najwyższego z 16.03.2021 r., I USK 166/21, LEX nr 3220176). Natomiast co do zarzutów naruszenia standardu kontroli apelacyjnej, skarżący nie wykazał, by doszło do rażącego naruszenia wskazanych w petitum kasacji przepisów procesowych. Sąd Apelacyjny prawidłowo rozpoznał zarzut dotyczący rzekomego naruszenia art. 14 § 1 k.p.k., z którym skarżący wiąże wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Na s. 8 uzasadnienia wyroku Sąd ten dokładnie rekapituluje pogląd Sądu Okręgowego i argumentuje, że V KK 69/24 5 transakcja, za którą został skazany oskarżony mieściła się w dość szeroko zarysowanych granicach historycznych zdarzenia. Nie budzi wątpliwości Sądu Najwyższego ten fragment uzasadnienia. W kasacji zaś nie można odnaleźć nic poza zakomunikowanym odmiennym poglądem na tę kwestię, bez głębszego uzasadnienia (zwłaszcza z pominięciem realiów treści aktu oskarżenia i sposobu opisu poszczególnych transakcji). Gdy zaś chodzi o opis czynu z art. 300 § 3 k.k. w istocie Sąd Okręgowy posłużył się zwrotem „czym działał na szkodę wierzycieli”, zamiast „wyrządził szkodę wielu wierzycielom”. Trudno jednak uznać brak modyfikacji w tym zakresie opisu czynu przez Sąd Apelacyjny jako rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia utrzymującego skazanie. Z samego opisu czynu a następnie uzasadnienia wyroku wyraźnie można odczytać, że do wyrządzenia szkód poszczególnym wierzycielom doszło i jaka była ich wysokość. Wobec powyższego należało uznać, że kasacja nie spełniła minimalnych wymogów stawianych temu nadzwyczajnemu środkowi odwoławczemu, gdyż skarżący nie zdołał uzasadnić wystąpienia w sprawie naruszeń prawa mających charakter rażący oraz, co kluczowe – mających istotny wpływ na treść wyroku. To na skarżącym spoczywa ciężar wykazania powyższych mankamentów, które przekonałyby Sąd Najwyższy, że utrzymanie orzeczenia jest z punktu widzenia zasad rzetelnego procesu niemożliwe. [J.J.] [ms]