V KK 79/13

WyrokIzba Karna2013-06-20

Skład orzekający: Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja obrońcy skazanego, zarzucająca naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 412 k.p.k. (sporządzenie wyroku w formie elektronicznej zamiast pisemnej) oraz art. 201 § 1 k.p.k. (nieprawidłowe powołanie biegłych), może zostać uwzględniona, jeśli zarzuty te dotyczą w istocie ustaleń faktycznych i wyroku sądu pierwszej instancji, a nie uchybień sądu odwoławczego?
Ratio decidendi
Kasacja jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, który może być wniesiony tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Niedopuszczalne jest kwestionowanie w trybie kasacji zasadności dokonanych ustaleń faktycznych ani bezpośrednie atakowanie orzeczenia sądu pierwszej instancji. Zarzuty skierowane przeciwko sądowi pierwszej instancji podlegają rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w zakresie niezbędnym do oceny zarzutów stawianych orzeczeniu sądu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał J. R. za przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i inne. Apelacje od wyroku wnieśli obrońca i sam oskarżony, podnosząc zarzuty proceduralne i dotyczące ustaleń faktycznych. Sąd Okręgowy zmienił wyrok w zakresie kwalifikacji prawnej czynu i uchylił karę grzywny, w pozostałej części utrzymując wyrok Sądu Rejonowego. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając Sądowi Okręgowemu nienależyte rozpoznanie zarzutów apelacyjnych, w tym dotyczących formy wyroku sądu pierwszej instancji (elektroniczna zamiast pisemnej) oraz prawidłowości powołania biegłych psychiatrów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata kwotę kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 79/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 czerwca 2013 r., sprawy J. R. skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. i in., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 9 sierpnia 2012 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego z dnia 9 listopada 2011 r. p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację, jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. J. G. – Kancelaria Adwokacka – kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa złote i osiemdziesiąt groszy) – w tym 23 % podatku VAT – tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skazanemu z urzędu w postępowaniu kasacyjnym; 3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego i poniesionymi w jego toku wydatkami obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 9 listopada 2011 r., oskarżony J. R. został uznany za winnego popełnienia – w warunkach ciągu opisanego w art. 91 § 1 k.k. – dwóch przestępstw kwalifikowanych z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to, na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., wymierzono mu karę 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności oraz na podstawie art. 33 § 2 k.k. grzywnę w wymiarze 50 stawek dziennych, ustalając wysokość dziennej stawki na 10 zł. Apelację od powyższego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego J. R., który podnosząc zarzuty obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k.) wniósł o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego J. R. od popełnienia zarzuconych mu czynów. Powołany wyrok Sądu Rejonowego został także zaskarżony apelacją oskarżonego J. R., który podniósł, że ustalenia Sądu Rejonowego oparte zostały na niejednoznacznej i nieprzydatnej opinii z zakresu mechanoskopii, wskazał także, iż w postanowieniu o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych z zakresu psychiatrii jeden z biegłych nie został wymieniony imiennie. W ocenie skarżącego uzasadnienie wyroku Sądu I instancji zostało sporządzone chaotycznie, a śledztwo przeprowadzono w sposób nieprawidłowy. Zastrzeżenia oskarżonego budził także wymiar orzeczonej wobec niego kary. Podnosząc powyższe zarzuty apelujący wniósł o uniewinnienie, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r., zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w ten sposób, że: - w kwalifikacji prawnej czynu opisanego w pkt I tiret 2 w miejsce § 2 art. 13 k.k. przywołał § 1, - uchylił wymierzoną oskarżonemu J. R. karę grzywny. W pozostałej części zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego z dnia 9 sierpnia 2012 r. wniósł obrońca skazanego J. R. zarzucając nienależyte rozpoznanie zarzutów apelacyjnych w rezultacie naruszenia art. 2 § 2 k.p.k.: - przez przyjęcie, że opinia sądowo – psychiatryczna dotycząca skazanego pochodzi od należycie ustanowionych biegłych sądowych (art. 201 § 1 k.p.k.) oraz, że fakt ten nie ma wpływu dla ustalenia odpowiedzialności skazanego; 3 - przez uznanie za ważną czynność ogłoszenia przez Sąd Rejonowy wyroku sporządzonego nie w przewidzianej ustawą formie pisemnej, a istniejącej w momencie ogłoszenia wyłącznie w formie elektronicznej (art. 412 k.p.k.). Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego z dnia 9 listopada 2011 roku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Prokurator Prokuratury Okręgowej w pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego jest bezzasadna i to w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że zgodnie z przepisem art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Kasacja jest bowiem nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia i pomyślana jest jako procesowy środek prowadzący do eliminowania z obrotu prawnego takich orzeczeń sądowych, które ze względu na stopień (rangę) wadliwości nie powinny funkcjonować w demokratycznym państwie prawnym. Nie ulega ponadto wątpliwości, że wobec jednoznacznej redakcji powołanego wyżej art. 523 § 1 k.p.k., niedopuszczalne jest kwestionowanie w trybie kasacji zasadności dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Zatem, Sąd Najwyższy przy jej rozpoznaniu nie jest władny dokonywać ponownej oceny dowodów i w oparciu o tak przeprowadzoną własną ocenę sprawdzać poprawność dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych. Zadaniem sądu kasacyjnego jest bowiem jedynie rozważenie tego, czy orzekające sądy w obydwu instancjach dokonując ustaleń faktycznych, nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania, co mogłoby mieć wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść wyroku, zatem „kontroli podlegają nie same ustalenia faktyczne, ale sposób ich dokonania” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września 1996 r., sygn. akt II KKN 63/96, OSNKW 1997, z. 1-2, poz. 11). Podnoszone w kasacji zarzuty muszą więc wskazywać na rażące naruszenie prawa, do którego doszło w postępowaniu odwoławczym, co w konsekwencji mogło mieć istotny wpływ na treść orzeczenia sądu odwoławczego. 4 Niedopuszczalne jest więc bezpośrednie atakowanie w kasacji orzeczenia sądu I instancji, a także kwestionowanie ustaleń faktycznych. Zarzuty podniesione w kasacji pod adresem orzeczenia sądu I instancji podlegają rozważeniu przez sąd kasacyjny tylko w takim zakresie, w jakim jest to nieodzowne dla należytego rozpoznania zarzutów stawianych orzeczeniu sądu odwoławczego. Rolą sądu kasacyjnego nie jest bowiem ponowne "dublujące" kontrolę apelacyjną rozpoznawanie zarzutów stawianych przez skarżącego orzeczeniu sądu I instancji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2008r., II KK 270/07, LEX nr 354285; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 1996 r., III KKN 148/96, OSNKW 1997, z. 1-2, poz. 12). Po tych uwagach natury ogólnej konieczne staje się stwierdzenie, że kasacja obrońcy skazanego sporządzona została w sposób sprzeczny z regułami postępowania kasacyjnego. Fundamentem argumentacji autora kasacji było bowiem dążenie do wykazania, że w rozpoznawanej przez Sąd Rejonowy nie zostały spełnione warunki prawidłowego wyrokowania wymienione w art. 412 k.p.k., gdyż nie doszło do sporządzenia wyroku na piśmie, a tym samym i jego podpisania. Zarzut ten, nie dość, że odnosi się do wyroku Sądu I instancji, to przecież był już szczegółowo analizowany i rozważany przez Sąd Okręgowy, a lektura pisemnych motywów wyroku Sądu ad quem (strona 6 uzasadnienia) nie daje żadnych podstaw do przyjęcia, że orzeczenie Sądu Rejonowego w momencie ogłaszania nie istniało w formie pisemnej, a jedynie było wyświetlane na ekranie monitora. Za chybiony należy uznać również kolejny zarzut kasacji, ponownie adresowany do Sądu a quo, który dodatkowo został błędnie wywiedziony jako obraza art. 2 § 2 k.p.k. Wbrew temu, co usiłuje dowieść skarżący, Sąd Okręgowy prawidłowo rozważył, rozpoznał i omówił również zarzut wskazujący na braki opinii dwóch biegłych lekarzy psychiatrów. Z akt sprawy jednoznacznie wynika bowiem, że zarówno w badaniu J. R., jak i w wydaniu opinii sądowo – psychiatrycznej o jego stanie zdrowia brało udział dwóch biegłych lekarzy psychiatrów, zgodnie z dyspozycją art. 202 § 1 k.p.k. To zaś, że formalne powołanie jednego z biegłych nastąpiło po badaniu skazanego i wydaniu przez biegłych opinii nie miało żadnego wpływu na treść zarówno wydanej opinii, jak i wyroku. 5 Wątpliwości Sądu Najwyższego budzi co najwyżej dokonana przez Sąd Okręgowy zmiana w zakresie art. 13 k.k. (w miejsce art. 13 § 2 k.k. przyjętego w podstawie skazania przez Sąd I instancji przyjęto przepis art. 13 § 1 k.k.), ale ponieważ tego rodzaju zarzut nie został w kasacji podniesiony, a ewentualne uchybienie nie należy do przesłanek, które należałoby uwzględnić z urzędu, dalsze rozważania w tym zakresie należy uznać za zbędne. Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że żaden z podniesionych w kasacji obrońcy J. R. zarzutów nie tylko nie zasługuje na uwzględnienie, ale są one bezzasadne w stopniu oczywistym, co obligowało Sąd Najwyższy do wydania orzeczenia w trybie art. 535 § 3 k.p.k. O wynagrodzeniu obrońcy z urzędu Sąd Najwyższy orzekł zgodnie z § 14 ust. 3 pkt 1 oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy sprawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 461). O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., zwalniając J. R. od obowiązku ich ponoszenia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 13 § 1 KKart. 279 § 1 KKart. 91 § 1 KKart. 279 § 1art. 64 § 1 KKart. 13 § 2 KKart. 14 § 1 KKart. 33 § 2 KKart. 7 KPKart. 4 KPKart. 5 § 2 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy