V KO 109/24
Izba Karna2024-10-11
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzona jest pracownikiem sądu, a podejrzanym sędzia tego samego sądu, sprawę należy przekazać innemu sądowi równorzędnemu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przesłuchanie pokrzywdzonej w trybie art. 185c § 1-3 k.p.k. powinien zostać przekazany innemu sądowi równorzędnemu, gdy zachodzi obawa o brak obiektywizmu i stronniczość sądu właściwego miejscowo. Nawet czynność procesowa, która nie jest czynnością orzeczniczą, ale może determinować dalszy tok postępowania, powinna być dokonana przez sąd, co do którego nie pojawią się wątpliwości co do zachowania zasad obiektywizmu i bezstronności.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Tczewie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była sytuacja, w której pokrzywdzona jest pracownikiem Wydziału Rodzinnego i Nieletnich tego sądu, a podejrzanym sędzia sądu właściwego miejscowo. Sąd Rejonowy obawiał się, że przesłuchanie pokrzywdzonej w takich okolicznościach mogłoby wywołać wrażenie braku obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sopocie.Pełny tekst orzeczenia
V KO 109/24 POSTANOWIENIE Dnia 11 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie pokrzywdzonej M. P. w związku z wnioskiem prokuratora Prokuratury Rejonowej w T. z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt […], o przesłuchanie pokrzywdzonej w charakterze świadka w trybie art. 185c § 1-3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 października 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego w Tczewie zawartego w postanowieniu z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II Kp 420/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sopocie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt II Kp 420/24, Sąd Rejonowy w Tczewie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie w trybie art. 37 § 1 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu wniosku prokuratora z dnia 14 sierpnia 2024 r., sygn. akt […], o przesłuchanie w trybie art. 185c § 1-3 k.p.k. z udziałem biegłego psychologa pokrzywdzonej M. P. Uzasadniając inicjatywę Sąd Rejonowy
V KO 109/24 2 wskazał na konfigurację osobową występującą w niniejszej sprawie, w której osobą pokrzywdzoną jest pracownik […] Wydziału Rodzinnego i Nieletnich Sąd Rejonowego w Tczewie, natomiast osobą podejrzewaną ustalony sędzia sądu właściwego miejscowo. Zadaniem Sądu w tym układzie procesowym jaki występuje w tej sprawie przystąpienie do przesłuchania pokrzywdzonej w charakterze świadka mogłoby spowodować trudną do wytłumaczenia opinii publicznej sytuację, która w odbiorze społecznym wywołać może wrażenie braku obiektywizmu i stronniczym nastawieniu sądu do jej rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Tczewie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie niniejszych rozważań należy stwierdzić, że wprawdzie czynność jaka ma zostać dokonana przez sąd na wniosek prokuratury (przesłuchanie świadka – pokrzywdzonej w trybie art. 185c § 2 k.p.k.), nie mieści się w sferze orzeczniczej (rozpoznawczej), jednak jej charakter, mogący determinować dalszy tok postępowania, nakazuje uznać, że mamy do czynienia ze sprawą w rozumieniu art. 37 § 1 k.p.k. Ponadto, co również wybrzmiewa z pisemnych motywów postanowienia Sądu Rejonowego w Tczewie, stwierdzenie tego Sądu o relacjach służbowych i towarzyskich sędziego z osobami zainteresowanymi biegiem przedmiotowego postępowania powinno skłonić tego sędziego do złożenia w pierwszym rzędzie wniosku w trybie art. 41 § 1 k.p.k., co przy uwzględnieniu obsady sędziowskiej sądu właściwego miejscowo skutkowałoby, w wypadku pozytywnej decyzji procesowej uwzględniającej taki wniosek, jedynie wyznaczeniem w jego miejsce innego sędziego tego sądu. Jeżeli więc Sąd Najwyższy przyjął, że wniosek o przesłuchanie pokrzywdzonej należy jednak przekazać innemu sądowi, to było to wynikiem uznania, że nawet taka czynność procesowa powinna zostać dokonana przez sąd, w stosunku do którego nie pojawią się w oglądzie społecznym wprawdzie niewątpliwie błędne ale też ze wszech miar prawdopodobne opinie o niezachowaniu przez ten organ zasad obiektywizmu i bezstronności. Taka obawa nie ma przy tym charakteru wyłącznie hipotetycznego, skoro zarówno pokrzywdzona jak i osoba podejrzewana o czyn z art. 199 § 1 k.k. są zatrudnieni w
V KO 109/24 3 sądzie właściwym miejscowo, a do czynności sprawczych miałoby dochodzić w siedzibie tegoż Sądu. Należy przy tym mieć na uwadze, że w sprawie niniejszej już został przekroczony termin na dokonanie wnioskowanej czynność, który w wypadku składania wniosków o wyłączenie przez kolejnych sędziów Sądu Rejonowego w Tczewie, co jest więcej niż prawdopodobne, uległby dalszemu przesunięciu i to w sytuacji, gdy takie przesłuchanie powinno nastąpić niezwłocznie (art. 185c § 2 k.p.k.). Z uwagi na powyższe, w interesie wymiaru sprawiedliwości, którego dobro byłoby w tej sprawie zagrożone poprzez dalsze przedłużanie postępowania, konieczne stało się przekazanie wniosku prokuratora do innego sądu równorzędnego, w tym wypadku Sądu Rejonowego w Sopocie, co uwzględnia m.in. decyzję prokuratora o powołaniu do przesłuchania pokrzywdzonej M. P. biegłej psycholog z okręgu Sądu Okręgowego w Gdańsku. Z tych powodów postanowiono jak na wstępie. [J.J.] [ms] SSN (Tomasz Artymiuk)
Powiązane orzeczenia
- II KO 52/19 2019-10-17Czy konieczność przesłuchania pracowników ochrony sądu, w którym popełniono zarzucany czyn, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 50/21 2021-06-30Czy pracownik sądu będący pokrzywdzonym w sprawie karnej uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 42/23 2023-05-09Czy w sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo występuje jako pokrzywdzony przestępstwem, a oskarżony jest pracownikiem tego sądu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.…
- V KO 71/19 2019-07-30Czy okoliczność, że pokrzywdzona jest pracownikiem sądu właściwego do rozpoznania sprawy, może uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na potencjalne wątpliwości o…
- IV KO 43/20 2020-05-27Czy w sytuacji, gdy osoba pokrzywdzona w sprawie o wykroczenie jest pracownikiem sądu właściwego do rozpoznania tej sprawy, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru s…
Powołane przepisy
art. 185c § 1art. 37 § 1 KPKart. 185c § 2 KPKart. 41 § 1 KPKart. 199 § 1 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy