V KO 112/23
Izba Karna2024-03-14
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wszcząć postępowanie o wznowienie postępowania karnego, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem oddalającym wniosek o wznowienie postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem oddalającym wniosek o wznowienie. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania karnego, uregulowane w rozdziale 56 k.p.k., obejmuje jedynie postępowania rozstrzygające o odpowiedzialności karnej, a nie samo postępowanie o wznowienie. Wznowienie z urzędu jest możliwe tylko w przypadku ujawnienia się bezwzględnych uchybień odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał pismo dotyczące wznowienia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania. Postępowanie pierwotnie zakończyło się wyrokiem Sądu Rejonowego, następnie zostało zmienione przez Sąd Okręgowy, a wniosek o jego wznowienie został oddalony przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy ocenił, czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie stwierdził podstaw do wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego i wydał w tej sprawie niezaskarżalne zarządzenie.Pełny tekst orzeczenia
V KO 112/23 ZARZĄDZENIE Dnia 14 marca 2024 r. Sędzia SN Wiesław Kozielewicz w związku z pismem J. M. z dna 26 listopada 2023 r. dotyczącym wznowienia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKo 318/22 r., oddalającym wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt V Ka 1412/18, zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II K 912/12, nie stwierdzam podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie wskazanego wyżej postępowania z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.). UZASADNIENIE W przepisie art. 542 § 3 k.p.k. unormowano wznowienie postępowania karnego z urzędu. Do wznowienia postępowania karnego w tym trybie dochodzi jedynie wówczas jeżeli ujawni się jedno z bezwzględnych uchybień odwoławczych z art. 439 § 1 k.p.k. Wznowienie postępowania z urzędu na podstawie uchybień z art. 439 § 1 pkt 1 – 8 k.p.k. może nastąpić na korzyść bądź na niekorzyść oskarżonego, zaś z przyczyn ujętych w art. 439 § 1 pkt 9 – 11 k.p.k. tylko na korzyść. W realiach sprawy brak jest podstaw do podjęcia działań z urzędu przez Sąd Najwyższy w przedmiocie wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2023 r., sygn.
V KO 112/23 2 akt II AKo 318/22 r., oddalającym wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt V Ka 1412/18, zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II K 912/12. Postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania karnego unormowane w Rozdziale 56 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego – powoływana jako k.p.k., nie podlega procedurze wznowienia przewidzianej w Rozdziale 56 k.p.k., gdyż treść unormowań zawartych w Rozdziale 56 k.p.k. wskazuje, iż to postępowanie obejmuje jedynie postępowania rozstrzygające w kwestii odpowiedzialności karnej, którym w przypadku skazanego J. M. było postępowanie karne zakończone wyrokiem Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 27 lutego 2020 r., sygn. akt V Ka 1412/18, zmieniającym wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk – Południe w Gdańsku z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II K 912/12 (por. też np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 października 1997 r., sygn. akt II KZ 130/97, OSNKW 1998, z. 1 – 2, poz. 10, z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt IV KO 118/07, LEX nr 346765, z dnia 28 listopada 2013 r., sygn. akt IV KO 75/13, Legalis). W uchwale składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48, wyrażono pogląd , że w postępowaniu o wznowienie postępowania, ujętym w art. 542 § 3 k.p.k., istnieje zawsze możliwość wykorzystania inicjatywy stron w celu usunięcia rzeczywistych uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Pełne zastosowanie znajduje tu instytucja przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k., umożliwiająca stronie wystąpienie z wnioskiem (sygnalizacją) o dokonanie czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie potwierdzenia zaistnienia wskazanego uchybienia, może prowadzić do wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, zaś w braku zaistnienia uchybienia skutkującego obowiązkiem wszczęcia z urzędu postępowania wznowieniowego, nie wymaga wydania orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana usterka nie występuje. W realiach niniejszej sprawy można byłoby zatem poprzestać jedynie na pisemnym poinformowaniu skazanego J. M. o braku podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu, jednakże za celowe uznano decyzję o
V KO 112/23 3 braku prawnych podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu podjąć w formie niezaskarżalnego zarządzenia. [PGW] (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- I ZO 3/24 2025-05-29Czy możliwe jest wznowienie postępowania z urzędu, jeśli przedmiotem tego postępowania było wcześniejsze żądanie wznowienia postępowania zakończone postanowieniem Sądu Najwyższego?
- III KO 4/22 2022-03-01Czy możliwe jest wznowienie z urzędu postępowania o wznowienie postępowania karnego, które zostało zakończone prawomocnym postanowieniem o braku podstaw do wznowienia?
- II KO 16/23 2023-03-09Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie postępowania karnego, które zakończyło się prawomocnym postanowieniem o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako n…
- II KO 188/24 2025-07-16Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie zakończone postanowieniem sądu apelacyjnego uchylającym postanowienie sądu okręgowego o przekazaniu sprawy prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawcz…
- I KO 6/23 2023-02-09Czy istnieją podstawy do wszczęcia z urzędu przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, na podstawie pisma skazanego sygnalizującego konieczność wznowienia z uwag…
Powołane przepisy
art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 1art. 439 § 1 pkt 9art. 9 § 2 KPK§ 3§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 9§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy