V KO 135/26

V KO 135/26 POSTANOWIENIE Dnia 31 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie z zażalenia M.R. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Krotoszynie z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 sierpnia 2026 r., wniosku Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 15 lipca 2026 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. [WB] UZASADNIENIE Przed Sądem Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim zawisła sprawa z zażalenia M.R. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Krotoszynie z dnia 26 stycznia 2026 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień w okresie od 5 lipca 2023 r. do 30 stycznia 2025 r. w Ostrowie Wielkopolskim, przez ustalonego prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ostrowie Wielkopolskim, w związku z nadzorowanym przez niego postępowaniem przygotowawczym, prowadzonym pod sygn. akt […]. V KO 135/26 2 Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim, postanowieniem z dnia 15 lipca 2026 r., zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, że skoro pomówionym w sprawie jest prokurator miejscowej prokuratury, to w odbiorze społecznym może powstać przekonanie o braku bezstronności Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim przy jej rozpoznawaniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie jest zasadny. Przypomnieć należy, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach - gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą między innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd miejscowo właściwy. Obowiązek wykazania, że w konkretnej sprawie zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą przekazania sprawy. Argumentacja przedstawiona przez Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim okazała się w tym względzie nieprzekonująca. Z samego faktu, że postępowanie karne toczyło się w sprawie przekroczenia uprawnień przez prokuratora miejscowej prokuratury nie wynika automatycznie konieczność przekazania tej sprawy poza okręg, w którym wykonuje on swoją funkcję. Sam fakt urzędowej znajomości sędziów, prokuratorów, biegłych lub innych osób występujących przed sądem nie stanowi bowiem o istnieniu uzasadnionej obawy co do braku bezstronności właściwego sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2016 r., IV KO 25/16). Jest przecież nieuniknione, że na terenie sądu, w związku z wykonywanymi czynnościami, dochodzi do zawodowych kontaktów przedstawicieli różnych zawodów. Nawet duża częstotliwość kontaktów zawodowych nie prowadzi jednak z reguły do powstania między pracownikami więzi tego rodzaju, by wywierała ona nieunikniony wpływ na zdolność obiektywnego orzekania przez sędziów. Jeśli natomiast relacje niektórych sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy we właściwym miejscowo sądzie ze V KO 135/26 3 stroną wykraczają poza zakres formalny, sędziowie ci mogą dążyć do wyłączenia się od rozpoznawania sprawy na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Za uznaniem zagrożenia dobra sprawiedliwości w analizowanym stanie faktycznym muszą zatem przemawiać okoliczności konkretnej sprawy, których wystąpienia Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim przekonująco nie wykazał. Należy pamiętać, że w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości”, o jakim mowa art. 37 § 1 k.p.k., nie mieści się powzięta przez Sąd Rejonowy wyłącznie abstrakcyjna obawa odnośnie do pojawienia się u pokrzywdzonego, czy też w opinii publicznej wątpliwości co do braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą zaś sądu jest takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517). Mając powyższe na uwadze, uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości nie przemawia za skorzystaniem w rozważanej sprawie z instytucji przewidzianej w art. 37 § 1 k.p.k., Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [a.ł]