V KO 130/26

V KO 130/26 POSTANOWIENIE Dnia 31 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie z zażalenia K.I. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ostródzie z dnia 3 czerwca 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 sierpnia 2026 r., wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Braniewie. [WB] UZASADNIENIE Przed Sądem Rejonowym w Elblągu zawisła sprawa z zażalenia K.I. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ostródzie z dnia 3 czerwca 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie […], dotyczącej niedopełnienia obowiązków i przekroczenia uprawnień przez sędzią Sądu Rejonowego w Elblągu X.Y. w toku postępowania w sprawie o sygn. akt VIII K 561/25. V KO 130/26 2 W dniu 17 lipca 2026 r. Sąd Rejonowy w Elblągu zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. w związku z tym, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy sędziego właściwego miejscowo sądu, co w odbiorze publicznym mogłoby wzbudzić uzasadnione wątpliwości odnośnie do jego bezstronności przy rozpoznawaniu zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek jest zasadny. Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo i tylko, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności za nim przemawiających należą między innymi sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny przez sąd miejscowo właściwy. Obowiązek wykazania, że zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie art. 37 § 1 k.p.k. Sąd Rejonowy w Elblągu sprostał temu obowiązkowi. Powołane w postanowieniu okoliczności sprawy, w szczególności związane z objęciem zawiadomieniem o podejrzeniu popełnienia przestępstwa czynów sędzi orzekającej we właściwym miejscowo Sądzie, przemawiają za przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości. Zaistniała sytuacja może bowiem budzić nie tylko u skarżącego, ale również w odbiorze społecznym, uzasadnione wątpliwości odnośnie do bezstronnego i obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, co zagrażałoby dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości musi być w tych okolicznościach rozumiane nie tylko jako wymóg zapewnienia bezstronności subiektywnej sądu, ale także zabezpieczenie zewnętrznych przejawów bezstronności. Bezpośredni związek sprawy z sędzią sądu właściwego do jej rozpoznania może w odczuciu społecznym zrodzić obawy o zagrożenie dla bezstronności orzekania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2023 r., I KO 19/23). Aby zatem wyeliminować wątpliwości co do V KO 130/26 3 obiektywnego orzekania przez sąd nadzorujący postępowanie przygotowawcze w sprawie z zażalenia K.I., a jednocześnie przyspieszyć rozpoznanie przedmiotowego zażalenia, należało zatem przekazać tę sprawę do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi. O wyborze sądu przekazania zadecydowało kryterium terytorialne - Sąd Rejonowy w Braniewie znajduje się w stosunkowo niedużej odległości od Sądu występującego z inicjatywą przekazania sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [a.ł]