V KO 24/23
Izba Karna2023-04-05
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, oparty na fakcie objęcia zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa sędziego nadrzędnego nad sądem właściwym miejscowo, uzasadnia odstąpienie od zasady właściwości miejscowej?Ratio decidendi
Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Samo tylko zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez sędziego nie może być automatycznie traktowane na równi z sytuacją, w której stroną postępowania jest sędzia wykonujący funkcję w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy lub sądzie funkcjonalnie nadrzędnym. Wniosek o przekazanie sprawy nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli sąd występujący z inicjatywą nie wykaże konkretnych okoliczności mogących wywołać wątpliwości co do obiektywizmu sądu rozpoznającego sprawę sędziego orzekającego w sądzie instancyjnie nadrzędnym.Stan faktyczny
Do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim wpłynęło zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez sędziego Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, wskazując, że zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa objęło sędziego nadrzędnego nad nim Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
V KO 24/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie z zażalenia I. D. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 kwietnia 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 27 lutego 2023 r., o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim wpłynęło zażalenie I. D. na postanowienie Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 2 września 2022 r., sygn. akt […], o umorzeniu śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych lub przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego - sędzię Sądu Okręgowego w P, B.P., w okresie od 7 do 21 kwietnia 2022 r., poprzez niewłaściwe rozpoznanie sprawy o sygn. akt I C […], naruszenie przepisów postępowania, nieprzeprowadzenie dowodów niezbędnych dla rozstrzygnięcia prowadzonego postępowania oraz przerobienie dokumentu w postaci protokołu rozprawy z dnia 7 kwietnia 2022 r. w celu użycia go za autentyczny, czym sędzia ta miała działać na szkodę interesu prywatnego I. D., tj. czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Postanowieniem z dnia 27 lutego 2023 r. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie przedmiotowej
V KO 24/23 2 sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, w związku z objęciem zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa sędzi nadrzędnego nad nim Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić tylko wyjątkowo, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności za tym przemawiających należą sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób w pełni obiektywny, przez sąd miejscowo właściwy. Obowiązek wykazania, że w konkretnej sprawie zachodzą takie przesłanki spoczywa na sądzie występującym z inicjatywą w trybie art. 37 k.p.k. Takich okoliczności w tej sprawie nie wskazano. Za takie nie można uznać konieczności rozpoznania przez sąd miejscowo właściwy zażalenia na postanowienie o umorzeniu śledztwa w sprawie dotyczącej niedopełnienia obowiązków służbowych lub przekroczenia uprawnień przez sędziego orzekającego w sądzie nadrzędnym. Rozpoznanie tego środka odwoławczego nie musi wiązać się z zagrożeniem dobra wymiaru sprawiedliwości i podejrzeniem braku obiektywizmu przy rozpoznawaniu sprawy przez sąd niższego rzędu. W orzecznictwie słusznie bowiem przyjmuje się, że „Samo tylko zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez sędziego nie może być automatycznie traktowane na równi z sytuacją, w której w toku wszczętego postępowania karnego stroną postępowania jest sędzia wykonujący funkcję w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, czy też sądzie funkcjonalnie nadrzędnym” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2022 r., II KO 94/21). Jak już wcześniej wskazano przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Winien być zatem interpretowany w sposób restryktywny i stosowany tylko wtedy, gdy to dla postronnego, ale świadomego obserwatora procesu, a więc znającego w sposób ogólny reguły określonego postępowania, rozpoznanie sprawy w danym sądzie wzbudzałoby wątpliwości. Decydujące jest więc to, czy w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności mogące wywołać wątpliwości co do obiektywizmu sądu
V KO 24/23 3 rozpoznającego sprawę sędziego orzekającego w sądzie instancyjnie nadrzędnym. Zaistnienia tego typu okoliczności w przedmiotowym wniosku nie wykazano. Nie dostrzegając w niniejszej sprawie podstaw do odstąpienia od zasady właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- IV KO 53/21 2021-06-09Czy przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione, gdy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy sędziego pełniącego funkcję kierowniczą w sądzie, który ma rozpoznać sprawę?
- III KO 105/23 2023-09-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy sąd właściwy miejscowo jest sądem, w którym orzekają sędziowie, którzy są przedmiotem zaw…
- V KO 35/21 2021-06-09Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy sędziego orzekającego w danym sądzie, a część sędziów tego sądu zna pomówionego sędziego, zachodzi podstawa do przekazania sprawy do rozpoznania innemu…
- II KO 173/24 2024-12-17Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na zagrożenie dobra wymiaru sprawiedliwości, wynikające z objęcia śledztwem osób będących sędziami sądu miejscowo właściwe…
- IV KO 93/25 2025-07-08Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w sytuacji gdy sprawa dotyczy czynności podejmowanych przez sędziego i wiceprezesa tego sądu, pow…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 270 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy