IV KO 1/19
Izba Karna2019-01-29
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, w sytuacji gdy skarżący upatruje realizacji znamion przestępstwa w zachowaniu sędziów sądu miejscowo właściwego, powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości jest uzasadnione, gdy konfiguracja osobisto-zawodowych powiązań osób, których zachowań dotyczyło zawiadomienie o przestępstwie, z sądem miejscowo właściwym, wymaga takiego rozwiązania dla zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy. Jest to niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów przekonania o prawidłowości i niezawisłości wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
L. K. złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przez sędziów Sądu Rejonowego w C. Prokurator odmówił wszczęcia śledztwa, a L. K. złożył zażalenie. Sąd Rejonowy w C., właściwy do rozpoznania zażalenia, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, wskazując na powiązania skarżącego z sędziami tego sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 1/19 POSTANOWIENIE Dnia 29 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie z zażalenia L. K. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt PR Ds. […], o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 stycznia 2019 r. wniosku Sądu Rejonowego w C. z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt II Kp […] o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B. UZASADNIENIE L. K. złożył zawiadomienie „o popełnieniu przestępstwa niedopełnienia obowiązków służbowych i korupcji przez wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w C., którzy przeglądali akta o sygn. […] Sądu Rejonowego w S. i nie zawiadomili organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa przez T. D. z Sądu Rejonowego w S.”. Postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. sygn. akt PR Ds. […], prokurator Prokuratury Rejonowej w O. odmówił wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków w bliżej nieustalonym czasie przed dniem 13 lipca 2016 r. w C. przez sędziów Sądu Rejonowego w C. polegającym na niezłożeniu zawiadomienia o popełnionym przez sędziego Sądu Rejonowego w S. przestępstwie w toku
2 postępowania prowadzonego pod sygn. akt II K […], czym działali na szkodę interesu prywatnego L. K., tj. o przestępstwo z art. 231 § 1 k.k. Od powyższego postanowienia L. K. wywiódł zażalenie. Sąd Rejonowy w C., właściwy do rozpoznania wspomnianego środka odwoławczego, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu swego wystąpienia Sąd Rejonowy wskazał, że przekazanie sprawy ze względu na dobro sprawiedliwości wynika z faktu, że skarżący upatruje realizacji znamion przestępstwa w zachowaniu sędziów Sądu Rejonowego w C.. Organ wnioskujący, powołując się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt III KO 11/03, wskazał, że określając w art. 37 k.p.k. przesłankę „dobro wymiaru sprawiedliwości" ustawodawca miał na względzie przyczyny zakłócające prawidłowy wymiar sprawiedliwości oraz okoliczności wywierające lub mogące wywierać ujemny wpływ na swobodę wyrokowania, jak też mogące stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania w sposób obiektywny zarzucanego oskarżonemu przestępstwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w C. zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osób, których zachowań dotyczyło złożone przez L. K. zawiadomienie o przestępstwie, z sądem miejscowo właściwym wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów przedmiotowego procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem przekazanie sprawy z uwagi na „dobro wymiaru sprawiedliwości”
3 uzasadnione jest m.in. wtedy, gdy rozstrzygnięciu w postępowaniu sądowym, w trybie art. 306 k.p.k., podlega kwestia zasadności odmowy wszczęcia postępowania karnego o czyn, który przypisano w zawiadomieniu o popełnieniu przestępstwa sędziemu właściwego do rozpoznania sprawy sądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2008 r., III KO 30/08, OSNwSK 2008/1/109). Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- II KO 10/25 2025-02-20Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, w sytuacji gdy sprawa dotyczy sędziego znanego sędziom sądu miejscowo właściwego, powinien zostać uwzględniony?
- IV KO 32/17 2017-03-29Czy przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest uzasadnione ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo mogłoby w społecznym odbiorze bud…
- V KO 126/25 2025-07-29Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonymi w sprawie są sędziowie sądu właściwego miejscowo do jej rozpoznania oraz sędziowie potencjalnej instancji odwoławczej, zachodzi konieczność przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnem…
- IV KO 104/21 2021-09-16Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości powinien zostać uwzględniony, jeśli podniesione okoliczności nie wskazują na brak możliwości obiektywnego rozp…
- II KO 31/23 2023-04-13Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony dobrem wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać uwzględniony, gdy sprawa dotyczy osoby zajmującej wysokie stanowisko i istniej…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 306 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy