V KO 16/20
Izba Karna2020-03-05
Skład orzekający: Rafał Malarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wznowienie postępowania sądowego z urzędu jest dopuszczalne, gdy przyczyna wznowienia (naruszenie zasady ne bis in idem) była już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?Ratio decidendi
Wznowienie postępowania z urzędu z powodu bezwzględnych uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k. nie jest dopuszczalne, jeżeli te uchybienia były już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji. Skoro kwestia naruszenia zasady ne bis in idem (powagi rzeczy osądzonej) była już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym, to wyklucza to możliwość ponownego analizowania tego problemu w trybie wznowieniowym z urzędu.Stan faktyczny
Skazany R. I. złożył wniosek o wznowienie postępowania, wskazując na naruszenie zasady ne bis in idem z powodu wcześniejszego skazania za tożsamy czyn w innym kraju. Sąd Najwyższy potraktował wniosek jako sygnalizację o potrzebie podjęcia czynności z urzędu. Okazało się, że kwestia naruszenia zasady ne bis in idem była już przedmiotem rozpoznania w kasacji obrońcy skazanego, która została oddalona.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia z urzędu postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 16/20 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2020r., w sprawie R. I. skazanego z art. 258 § 1 k.k. i art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii kwestii dopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 grudnia 2015r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 2 lutego 2015r., sygn. akt III K (…), p o s t a n o w i ł: stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu wskazanego wyżej postępowania sądowego. UZASADNIENIE Stosownie do dyspozycji art. 542 § 4 k.p.k. wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w § 3 tego przepisu, to jest z powodu bezwzględnych uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k., jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji. Niniejsza sprawa zainicjowana została pismem R. I. zatytułowanym „wniosek o wznowienie postępowania”, uzupełnionym oświadczeniem z 11 lutego 2020 r. Według skazanego, to nie ujawnienie się nowych faktów lub dowodów ma doprowadzić do wzruszenia prawomocnego wyroku skazującego, ale ewidentne
2 naruszenie zasady ne bis in idem. Skoro wznowienie procesu z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k., możliwe jest wyłącznie z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.), informację skazanego należało potraktować jako sygnalizację o potrzebie podjęcia czynności z urzędu (art. 9 § 2 k.p.k.). Nie budzi wątpliwości, że kwestia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci naruszenia powagi rzeczy osądzonej była przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji. Dość powiedzieć, że obrońca w złożonej od wyroku Sądu odwoławczego kasacji na jej czoło wysunął zarzut, że R. I. prawomocnym wyrokiem sądu w H. z 11 stycznia 2007 r. został skazany na karę 9 lat pozbawienia wolności za nielegalny wwóz w dniu 28 listopada 2006 r. na terytorium Szwecji znacznej ilości substancji psychotropowych w postaci amfetaminy, to jest za czyn tożsamy z przypisanym mu w procesie zakończonym prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (...) z 30 grudnia 2015 r. Zarzut ten nie zyskał uznania w oczach Sądu Najwyższego, który w dniu 6 września 2017r. kasację obrońcy R. I. oddalił jako oczywiście bezzasadną, odstępując od sporządzenia pisemnego uzasadnienia. W tym stanie rzeczy, skoro zagadnienie stanu rzeczy osądzonej (res iudicata) było przedmiotem orzekania „w trybie kasacji”, co wykluczało w ogóle dopuszczalność ponownego analizowania w trybie wznowieniowym tego problemu, Sądowi Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko wydać orzeczenie formalne stwierdzające brak warunków prawnych do rozpoznania kwestii wznowienia procesu ex officio (art. 542 § 4 k.p.k.). Zapadłe rozstrzygnięcie, będące skutkiem kategorycznego brzmienia przepisu regulującego zaistniałą in concreto sytuację procesową nie wyłącza możliwości ubiegania się skazanego u podmiotów szczególnych (Prokuratura Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich) o wniesienie tzw. kasacji nadzwyczajnej w trybie określonym w art. 521 § 1 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- V KO 34/21 2021-11-04Czy możliwe jest wznowienie postępowania sądowego z urzędu, jeżeli przyczyna wznowienia (naruszenie zasady ne bis in idem) była już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?
- II KO 86/21 2022-01-18Czy niedopuszczalne jest wznowienie postępowania z urzędu z powodu uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze, jeśli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?
- I KO 57/22 2022-06-21Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem, jeżeli podnoszone bezwzględne przyczyny odwoławcze były już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?
- II KO 126/24 2025-01-17Czy można wznowić postępowanie sądowe z urzędu, jeśli podnoszone bezwzględne podstawy odwoławcze były przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?
- I KO 19/22 2022-03-31Czy Sąd Najwyższy może z urzędu wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem, jeżeli bezwzględne przyczyny odwoławcze, wskazane w art. 439 § 1 k.p.k., były przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 258 § 1 KKart. 55 ust. 3art. 542 § 4 KPKart. 439 § 1 KPKart. 542 § 3 KPKart. 9 § 2 KPKart. 521 § 1 KPK§ 3§ 1§ 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy