V KO 34/21

Izba Karna2021-11-04

Skład orzekający: Dariusz Świecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy możliwe jest wznowienie postępowania sądowego z urzędu, jeżeli przyczyna wznowienia (naruszenie zasady ne bis in idem) była już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia postępowania z urzędu, ponieważ przyczyna wznowienia, jaką jest naruszenie zasady ne bis in idem (res iudicata), była już przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji. Zgodnie z art. 542 § 4 k.p.k., wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w § 3 tego przepisu (bezwzględne uchybienia określone w art. 439 § 1 k.p.k.), jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji.
Stan faktyczny
Skazany R. I. złożył pismo sygnalizujące konieczność wznowienia postępowania z urzędu, wskazując na naruszenie zasady ne bis in idem, gdyż został skazany za to samo przestępstwo dwukrotnie. Kwestia ta była już wielokrotnie podnoszona przez skazanego. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia z urzędu wskazanego postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 34/21 POSTANOWIENIE Dnia 4 listopada 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie R. I. skazanego z art. 258 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 4 listopada 2021 r., kwestii dopuszczalności wznowienia z urzędu postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 2 lutego 2015 r., sygn. akt III K (…), postanowił: stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu wskazanego wyżej postępowania sądowego; UZASADNIENIE Jako że wznowienie postępowania z powodu uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. możliwe jest wyłącznie z urzędu (art. 542 § 3 k.p.k.), to przesłane za pośrednictwem Prokuratury Krajowej pismo skazanego R. I. należało w myśl art. 9 § 2 k.p.k. potraktować jako sygnalizację konieczności wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 30 grudnia 2015 r., sygn. akt II AKa (...), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 2 lutego 2015 r., sygn. akt III K (…). Skazany kolejny już raz wskazuje w swoim piśmie, że względem niego miało dojść do naruszenia zasady ne bis in idem wobec tego, że został przez sąd polski skazany za to samo 2 przestępstwo, za które skazał go już Sąd Rejonowy w H. z dnia 11 stycznia 2007 r. (B 5398 – 06). Trzeba tu dostrzec, że kwestia ta była już kilkukrotnie sygnalizowana przez skazanego we wcześniejszych jego pismach, które przekazane zostały Sądowi Najwyższemu. W efekcie tego Sąd Najwyższy wyjaśnił już skazanemu (zob. postanowienia SN z dnia 5 marca 2020 r., V KO 16/20 oraz z dnia 18 lutego 2021 r., V KO 131/20), że art. 542 § 4 k.p.k. wyraźnie zastrzega, iż wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w § 3 tego przepisu, czyli właśnie z powodu wspomnianych wcześniej bezwzględnych uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k., jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji. Skoro zatem kwestia bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci naruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata) była przedmiotem rozpoznania w trybie kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu odwoławczego, to nie jest dopuszczalne ponowne analizowanie tego zagadnienia w postępowaniu wznowieniowym. Z tych właśnie względów, Sąd Najwyższy stwierdził brak warunków prawnych do rozpoznania kwestii wznowienia procesu ex officio (art. 542 § 4 k.p.k.). W konsekwencji brak było też podstaw do wstrzymania wykonania orzeczenia z urzędu, o co wniósł skazany w piśmie z dnia 21 pażdziernika 2021 r. Dlatego też orzeczono, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 258 § 1 KKart. 439 § 1 KPKart. 542 § 3 KPKart. 9 § 2 KPKart. 542 § 4 KPK§ 1§ 3§ 2§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy