V KO 20/21

Izba Karna2021-03-26

Skład orzekający: Piotr Mirek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na względach dobra wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać uwzględniony, jeśli wcześniejsze rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w podobnej sprawie wskazywało na potrzebę wyłączenia sądu z rozpoznania sprawy?
Ratio decidendi
Wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest zasadny, gdy istnieją realne okoliczności wskazujące na brak warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy. Pozostawienie sprawy w gestii sądu, który wcześniej był wyłączony z jej rozpoznania z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, stanowiłoby niezrozumiałą niekonsekwencję i mogłoby podważać zaufanie do sądownictwa.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Z. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek uzasadniono potrzebą ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości, wskazując na wcześniejsze postanowienie Sądu Najwyższego, które przekazało inną, powiązaną sprawę do rozpoznania innemu sądowi z uwagi na wyłączenie sędziów Sądu Okręgowego w G. Sąd Okręgowy w Z. argumentował, że pozostawienie mu rozpoznania obecnej sprawy byłoby niekonsekwentne i mogłoby podważyć zaufanie do wymiaru sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 20/21 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Piotr Mirek po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 marca 2021 r., wniosku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 26 lutego 2021 r., sygn. akt II Kp (…), o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 lutego 2021 r., II Kp (…), Sąd Okręgowy w Z. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi, w trybie art. 37 k.p.k., sprawy dotyczącej zażalenia U. C. i K.H. jako reprezentujących Stowarzyszenie Pokrzywdzonych Przez Organa Państwa „S.” w Z. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w G. z dnia 22 kwietnia 2020 r. (PO IV Ds. (…)) o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej czynu z art. 258 § 1 k.k., którego mieli się dopuścić ustaleni sędziowie Sądu Okręgowego w G. działający z innymi sędziami oraz czynu z art. 231 § 1 k.k., który miał zostać popełniony przez ustalonych sędziów Sądu Okręgowego w G. na szkodę interesu prywatnego U. C., a polegać miał na wydaniu w postępowaniu odwoławczym orzeczenia utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Z. z dnia 5 października 2018 r w sprawie II K (…). 2 W uzasadnieniu podniesiono, że w tej sprawie Sąd Apelacyjny w (…), postanowieniem z dnia 1 lutego 2021 r., II AKo (…), na skutek wyłączenie od rozpoznania sędziów Sądu Okręgowego w G. sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z., kierując się dogodnością dostępu uczestników postępowania do sądu oraz kwestiami komunikacyjnym. W ocenie Sądu występującego z inicjatywą przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, wzgląd na dobro wymiaru sprawiedliwości wskazuje na potrzebę zmiany właściwości wyznaczonej na podstawie art. 43 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Wskazać należy, że instytucja określona w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, zaś odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, iż pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Przekazanie sprawy w omawianym trybie może nastąpić tylko wtedy, gdy w sposób realny występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Taka właśnie sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Oceniając zasadność inicjatywy Sądu występującego w wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu nie można tracić z pola widzenia treści wcześniejszego rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego, który postanowieniem z dnia 3 lipca 2019 r., V KO (…), przekazał sprawę apelacji oskarżycielki subsydiarnej U. C. od wyroku Sądu Rejonowego w Z. z dnia 5 października 2018 r., II K (…) do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w G. uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako konieczność wyeliminowana w opinii społecznej, a także samych stron postępowania przeświadczenia o niemożności bezstronnego rozpoznania sprawy, przemawia za tym, aby sprawa nie była rozpoznawana przez Sąd Okręgowy w Z. W tej sytuacji pozostawienie obecnie w kompetencji tego Sądu oceny zasadności zażalenia, kwestionującego postanowienie prokuratora, stwierdzające brak znamion czynu zabronionego w 3 utrzymaniu w mocy wyroku zaskarżonego apelacją, której rozpoznanie przekazano z jego właściwości innemu sądowi równorzędnemu stanowiłoby niezrozumiałą niekonsekwencję, mogącą powodować w odbiorze społecznym przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez Sąd Okręgowy w Z., co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Stąd też, dla uniknięcia sytuacji mogącej wywoływać negatywną ocenę pracy wymiaru sprawiedliwości, celowym jest przekazanie sprawy do innego sądu równorzędnego. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 258 § 1 KKart. 231 § 1 KKart. 43 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy