V KO 215/25

Izba Karna2025-12-10

Skład orzekający: Jarosław Matras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego z urzędu w sytuacji, gdy skazany podnosi zarzut wadliwego powołania sędziego orzekającego w pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu. Podniesione przez skazanego okoliczności dotyczące statusu sędziego orzekającego w pierwszej instancji nie stanowiły bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ sędzia ta w dacie wydawania wyroku posiadała niewadliwy status sędziowski, będąc delegowana jako sędzia sądu rejonowego. Status sędziego sądu okręgowego uzyskała dopiero później.
Stan faktyczny
Skazany M.S. zwrócił się do Sądu Najwyższego z pismem sygnalizującym potrzebę wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem. Jako przyczynę wskazał wadliwe powołanie sędziego orzekającego w pierwszej instancji, argumentując niezgodność z Konstytucją trybu powołania przez Krajową Radę Sądownictwa. Sąd Najwyższy rozpoznał pismo jako sygnalizację potrzeby wznowienia postępowania z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu i zarządził przesłanie odpisu zarządzenia skazanemu z pouczeniem o braku zażalenia.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 215/25 ZARZĄDZENIE Dnia 10 grudnia 2025 r. 1. W związku z pismem skazanego M.S. z dnia 4 listopada 2025 r., sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 grudnia 2020 r., sygn. akt II AKa 305/20, którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt XIV K 127/19 - na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. stwierdzam brak podstaw do wznowienia z urzędu tego postępowania karnego. 2. Odpis zarządzenia przesłać skazanemu z pouczeniem o braku zażalenia. UZASADNIENIE Pismem z dnia 4 listopada 2025 r. M.S., zwrócił się do Sądu Najwyższego o rozważenie konieczności wznowienia m.in. postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 29 grudnia 2020 r., sygn. akt II AKa 305/20, którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 2 czerwca 2020 r., sygn. akt XIV K 127/19, z uwagi na to, że w składzie sądu pierwszej instancji zasiadała sędzia X.Y.., która została powołana na sędziego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie wadliwym, niezgodnym z Konstytucją. Przywołując także orzeczenia organów międzynarodowych wniósł o wznowienie postępowania z tego właśnie powodu i „unieważnienie” wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku. Pismo skazanego należało potraktować jako sygnalizację potrzeby wznowienia postępowania karnego z urzędu, skoro podniesione w nim okoliczności dotyczą V KO 215/25 2 jednej z bezwzględnych podstaw odwoławczych, a mianowicie nienależytej obsady sądu, tj. Sądu Okręgowego w Gdańsku. Zgodnie z treścią art. 542 § 3 k.p.k. do wznowienia postępowania z powodu zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 k.p.k.) może dojść tylko z urzędu, a zatem strona nie może złożyć wniosku o wznowienie postępowania. Sygnalizacja istnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. okazała się jednak niezasadna. Wskazać trzeba, że wskazywane przez skazanego okoliczności dotyczące statusu sędziego orzekającego w składzie sądu pierwszej instancji, tj. sędzi X.Y.. nie mogą być kwalifikowane jako uchybienie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., albowiem sędzia ta w dacie wydawania wyroku (2 czerwca 2020 r.) była delegowana jako sędzia Sądu Rejonowego (sędzią Sądu Rejonowego jest od 15 kwietnia 2009 r.), a zatem nie miała wadliwego statusu, o którym pisze w swojej sygnalizacji skazany. Status sędziego Sądu Okręgowego w Gdańsku uzyskała dopiero 26 listopada 2020 r. Drugi sędzia, tj. X.Y.1 w dacie wyroku także miał niewadliwy status sędziowski, albowiem był powołany w roku 2014 na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Gdańsku. Z kolei, kwestia istnienia bezwzględnego powodu odwoławczego w zakresie składu sądu drugiej instancji była badana już przez Sąd Najwyższy w toku postepowania w sprawie V KO23/25 i nie stwierdzono tam podstaw do wznowienia postępowania z urzędu. SSN Jarosław Matras [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 3§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy