V KO 30/19
Izba Karna2019-05-17
Skład orzekający: Tomasz Artymiuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu, oparty na fakcie, że oskarżony jest sędzią sądu nadrzędnego, jest zasadny, mimo że sąd wnioskujący odrzucił argument o „zewnętrznych pozorach bezstronności”?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny, gdy oskarżony jest sędzią sądu nadrzędnego. Choć SN odrzucił argument o „zewnętrznych pozorach bezstronności”, podkreślił, że realne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości może wynikać z sytuacji, gdy sąd podrzędny orzeka w sprawie sędziego sądu nadrzędnego, co może rodzić spekulacje o braku pełnej bezstronności.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w S. Wydział Zamiejscowy z siedzibą w P. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej W. B.-M. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżona jest sędzią Sądu Okręgowego w S., sądu nadrzędnego, i pełniła funkcję wizytatora. Sąd wnioskujący uznał, że fakt ten może wpłynąć na bezstronność orzekania, zarówno w aspekcie subiektywnym, jak i zewnętrznym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę W. B.-M. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 30/19 POSTANOWIENIE Dnia 17 maja 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie W. B.-M. oskarżonej z art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 maja 2019 r., wniosku Sądu Rejonowego w S. Wydział Zamiejscowy z siedzibą w P. z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII K […], o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę W. B.-M. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ś. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII K […], Sąd Rejonowy w S. Wydział Zamiejscowy z siedzibą w P. w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy W. B.-M. oskarżonej o czyn z art. 286 § 1 k.k. W uzasadnieniu postanowienia sąd wnioskujący wskazał, że oskarżona jest sędzią Sądu Okręgowego w S., a więc sądu nadrzędnego, pełniącą do dnia 25 czerwca 2017 r. funkcję wizytatora. Powyższe, w ocenie tego Sądu nie może nie pozostać bez wpływu na bezstronność orzekania w tego rodzaju sprawie zarówno w aspekcie subiektywnym orzekającego sądu, jak i w aspekcie zewnętrznym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Wniosek o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o regulację przewidzianą w art. 37 k.p.k. jest zasadny, aczkolwiek nie wszystkie zawarte w nim twierdzenia zasługują na podzielenie. Dla Sądu Najwyższego zupełnie niezrozumiały jest argument o „zabezpieczeniu zewnętrznych pozorów bezstronności”. Sąd orzekający w danej sprawie nie może kierować się bowiem pozorami (podkreślenie SN) bezstronności, lecz rzeczywistą bezstronnością, która w odbiorze zewnętrznym nie będzie dawała jakichkolwiek podstaw do wysuwania podejrzeń, że dana sprawa nie została rozpoznana w sposób obiektywny, a o jej wyniku zadecydowały jakieś inne pozamerytoryczne względy. Natomiast uwzględniając układ osobowy jaki wystąpił w niniejszej sprawie, w szczególności zaś osobę oskarżoną i pełnioną przez nią funkcję, nie ulega wątpliwości, że pozostawienie tej sprawy w kognicji sądu właściwego może, niezależnie od sposobu ostatecznego jej rozstrzygnięcia, rodzić spekulacje odnośnie zachowania pełnej bezstronności sądu przy orzekaniu w przedmiocie procesu. Tego rodzaju odbioru społecznego nie da się bowiem – nawet przy rzetelnym rozpoznaniu sprawy, do czego sąd występujący z inicjatywą jest bez wątpienia zdolny – uniknąć, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie w przedmiocie odpowiedzialności karnej oskarżonej miałby wydać sąd podrzędny sądowi, w którym orzeka jako sędzia. Istniejące w takim układzie zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości nie ma charakteru hipotetycznego, lecz ze wszech miar realny. Kierując się wskazanymi względami sprawę należało przekazać poza obszar właściwości sądów […], a jednocześnie – z uwagi na zasady ekonomiki – do sądu położonego w relatywnie bliskiej odległości od miejsca zamieszkania uczestników postępowania. Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w części dyspozytywnej.
Powiązane orzeczenia
- IV KO 42/18 2018-06-06Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonymi w sprawie karnej są sędziowie orzekający w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawi…
- III KO 117/15 2015-12-17Czy wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości jest zasadny, gdy oskarżony wytoczył powództwo cywilne przeciwko sędziemu sprawozdawcy i podejmuje działania mające…
- IV KO 129/19 2019-11-22Czy wniosek sądu rejonowego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, uzasadniony obawą o bezstronność orzekania ze względu na pokrzywdzonych będących przedstawicielami wymiaru sprawiedliwości, powinien zostać uw…
- III KO 121/24 2024-09-26Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest sędzią, a świadkami są inni sędziowie i prokuratorzy z tego samego okręgu, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwośc…
- IV KO 24/20 2020-04-28Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa dotyczy bezpośrednio działań sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, zachodzi podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na d…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy