V KO 49/15

Izba Karna2015-10-06

Skład orzekający: Józef Szewczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości, oparty na obawie powstania wątpliwości co do bezstronności sądu w opinii publicznej, zasługuje na uwzględnienie?
Ratio decidendi
Instytucja właściwości z delegacji (art. 37 k.p.k.) ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny. Abstrakcyjna obawa odnośnie pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości w kwestii braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Legnicy wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była obawa, że zarzuty dotyczące postępowania spadkowego, które toczyło się przed tym sądem, mogłyby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w Legnicy o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 49/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie zażalenia J. F. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Legnicy z dnia 8 czerwca 2015 r., sygn. akt 3 Ds. […], o umorzeniu śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w Legnicy z dnia 17 sierpnia 2015 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy w Legnicy wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy rozpoznania zażalenia J.F. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Legnicy z dnia 8 czerwca 2015 r. o umorzeniu śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k., art. 271 § 1 k.k. i art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz z art. 231 § 1 k.k. i art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych w zw. z art. 11 § 2 k.k. Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy w Legnicy stwierdził, że zarzuty podrobienia dokumentów i poświadczenia nieprawdy dotyczą postępowania spadkowego, które toczyło się przed Sądem Rejonowym w Legnicy, Wydział I Cywilny, dlatego orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości, co do bezstronności tego sądu. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451). W świetle przedstawionej wykładni nie można zaaprobować poglądu o konieczności zastosowania w niniejszej sprawie instytucji z art. 37 k.p.k. Stwierdzenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie o umorzeniu śledztwa, wydano w postępowaniu dotyczącym między innymi sędziego orzekającego w danej jednostce organizacyjnej sądownictwa powszechnego, mogłoby bowiem sugerować, że w każdym wypadku, gdy sprawa dotyczy sędziego danego sądu, pozostali sędziowie pracujący w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa, nie są w stanie w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać sprawy. W konsekwencji prowadziłoby to do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12, LEX nr 1277829). Także powzięta przez Sąd Rejonowy w Legnicy, ale mająca w istocie charakter abstrakcyjny, obawa odnośnie pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób obiektywny, nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby w opinii publicznej nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517). Mając powyższe na uwadze, nieuprawnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego w Legnicy nie mogą bezstronnie rozpoznać wniesionego przez J. F. zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa. Biorąc powyższe rozważania pod uwagę orzeczono, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 KKart. 37 KPKart. 271 § 1 KKart. 270 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 51 ust. 1§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy