V KO 5/15
Izba Karna2015-02-17
Skład orzekający: Jarosław Matras, Jerzy Grubba, Andrzej Ryński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzoną jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości, rozumiane jako potrzeba uniknięcia zarzutów braku zaufania co do bezstronności sądu, może uzasadniać przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. W sytuacji, gdy pokrzywdzoną jest sędzia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co podważa autorytet wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej K. S. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była okoliczność, że pokrzywdzoną w tej sprawie jest sędzia Sądu Rejonowego w P., orzekająca w tym samym sądzie. Sąd Rejonowy uznał, że ta sytuacja może budzić wątpliwości co do bezstronności sądu i wpływać negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 5/15 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba SSN Andrzej Ryński (sprawozdawca) na posiedzeniu w dniu w 17 lutego 2015 r. w sprawie K. S. oskarżonego o przestępstwo z art. 226 § 1 k.k. po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w P. zamieszczonego w postanowieniu z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt III K […], w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w S. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w P., wskazanym postanowieniem, na podstawie art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania sprawy K.S. do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. W uzasadnieniu podkreślił, że pokrzywdzoną w tej sprawie a równocześnie osobą, która zainicjowała postępowanie karne przeciwko oskarżonemu jest sędzia Sądu Rejonowego w P. K. Ś., która aktualnie orzeka w Wydziale VIII Karnym tegoż Sądu. W konsekwencji wnioskujący Sąd przyjął, że z tego powodu dobro wymiaru sprawiedliwości warunkowane potrzebą uniknięcia ewentualnych zarzutów, braku zaufania co do bezstronności Sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy,
2 mogących się pojawić w odbiorze zewnętrznym, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w P. zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości delegacyjnej w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez właściwy sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w sytuacji, gdy zostanie wykazanie przez sąd inicjujący to postępowanie, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2012 r., III KO 102/12, LEX nr 1231575). Sąd Rejonowy w sposób wystarczający wykazał istnienie okoliczności, mieszczących się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” użytym w dyspozycji art. 37 k.p.k., które w tym konkretnym przypadku stanowi okoliczność, iż pokrzywdzona przestępstwem jest sędzią sądu właściwego do merytorycznego rozpoznania sprawy oskarżonego K. S., co w tym układzie personalnym powoduje, że w odbiorze społecznym może powstać usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do jej obiektywnego rozpoznania przez Sąd Rejonowy w P., co oczywiście nie służy budowaniu autorytetu wymiaru sprawiedliwości (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 21 października 2008 r., IV KO 116/08, OSNwSK 2008/1/2077, z dnia 13 listopada 2008 r., IV KO 130/08, OSNwSK 2008/1/2280 i z dnia 19 kwietnia 2012 r., III KO 9/12, LEX nr 1163207). Niewątpliwie jest to wyjątkowa sytuacja przemawiająca za uwzględnieniem wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, przy czym z uwagi na uwarunkowania tej sprawy zasadnym będzie przekazanie tej sprawy poza właściwość miejscową Sądów Rejonowych podległych Sądowi Okręgowemu w P..
Powiązane orzeczenia
- III KO 203/24 2025-02-05Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonym jest sędzia tego sądu?
- II KO 8/19 2019-02-26Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, gdy oskarżonym jest osoba, a pokrzywdzonym sędzia tego samego sądu?
- IV KO 171/21 2022-01-20Czy dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzona jest sędzią sądu miejscowo właściwego, a postępowanie dotyczy podejrzenia popełnienia przestępstw przez innych…
- III KO 198/24 2024-12-18Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy jednym z pokrzywdzonych jest sędzia orzekający w sądzie właściwym miejscowo?
- III KO 184/25 2025-12-18Czy dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy pokrzywdzonymi są sędziowie sądu właściwego do rozpoznania sprawy?
Powołane przepisy
art. 226 § 1 KKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy