V KO 51/25

V KO 51/25 POSTANOWIENIE Dnia 10 czerwca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron w sprawie R.M. wniosku – sygnalizacji skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 110/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 73/21, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku wobec jego oczywistej bezzasadności. UZASADNIENIE Skazany R.M. osobistym pismem wniósł o uchylenie wyroku z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 110/23, wydanego przez Sąd Apelacyjny w Łodzi. Podniósł, że wyrok ten został wydany przez nieprawidłowy skład sędziowski, tj. przez Sędziów SA w Łodzi: X. Y., X.1 Y.1 oraz X.2 Y.2, wobec czego doszło do wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest V KO 51/25 2 wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania sądowego możliwe jest w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) - i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek skazanego. Wniosek ten uznać więc należało jako sygnalizację podstawy do wznowienia postępowania z urzędu. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k., sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Co istotne i co należy wyraźnie podkreślić to fakt, że w trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku i nie bada także jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia. Natomiast wniosek taki podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5). Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na pierwszy rzut oka”, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3 września 2025 r., I KO 83/25, LEX nr 3917680; z dnia 27 stycznia 2025 r., IV KO 138/24, LEX nr 3823580). Po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz z dokumentacją zgromadzoną przez Sąd Najwyższy należało stwierdzić brak podstaw do wszczęcia postępowania o wznowienie z urzędu postępowania wskazanego w sygnalizacji (art. 542 § 3 k.p.k.). Sygnalizacja ta nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, iż w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 - § 3 k.p.k. Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego, takimi okolicznościami są wyłącznie: popełnienie przestępstwa w związku z postępowaniem, gdy istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia – jednak w takim przypadku przestępstwo to musi być stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Nie doszło również w sprawie do ujawnienia nowych faktów lub V KO 51/25 3 dowodów wskazujących na to, że skazany nie popełnił czynu albo jego czyn nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Sygnalizacja nie zawiera również argumentacji, która mogłaby prowadzić do wniosku o tym, że doszło do wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zaistnienie żadnej z tych podstaw wznowieniowych nie zostało przez skazanego skutecznie uprawdopodobnione w złożonym przez niego wniosku. Z treści sygnalizacji wynika, że wnioskodawca upatruje podstawy do uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2023 r. w tym, że został on wydany w składzie nienależytym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na udział w nim osób nieuprawnionych. Nie można było uznać tego stanowiska za słuszne. Z uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7) wynika, że: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej, prowadzący do wniosku, że sąd z udziałem takiego sędziego nie spełnia wymaganych standardów bezstronności i niezależności (podobnie uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22; a w kontekście standardu międzynarodowego wyroki ETPCz: z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19; z dnia 8 listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19; z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20; wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21). V KO 51/25 4 W rezultacie, w niniejszej sprawie – w której zarzut nienależytej obsady sądu dotyczy sędziów Sądu Apelacyjnego, a zatem sądu powszechnego – konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności dowodzących stronniczości sędziego, wynikających np. z tajnego sposobu obrad KRS w zakresie kandydatury, negatywnej opinii zgromadzenia ogólnego sędziów danego sądu, niekorzystnego dla kandydata porównania jego osiągnięć z osiągnięciami kontrkandydatów, krótkiej ścieżki jego awansu, itp. (zob. szerzej uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, s. 28-29). Skazany w osobistym piśmie sygnalizując zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie wskazał na tego rodzaju okoliczności, które chociażby uprawdopodabniały brak bezstronności zasiadających w składzie Sądu Apelacyjnego w Łodzi sędziów. Odwołał się zasadniczo wyłącznie do faktu powołania tych sędziów do pełnienia funkcji sędziów Sądu Apelacyjnego w Łodzi na wniosek KRS ukształtowanej w trybie przepisów ustawy nowelizującej. W odniesieniu do SSA X. Y. Sąd Najwyższy już kilkukrotnie badał czy sąd orzekający z jego udziałem jest sądem należycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., przeprowadzając przy tym „test niezależności i bezstronności” sędziego. Tego typu uchybienie nie zostało stwierdzone, a przeprowadzony test dał wynik pozytywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2024 r., V KK 353/24; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 października 2024 r., V KK 204/24; z dnia 15 stycznia 2025 r., V KK 186/24). Również w odniesieniu do pozostałych Sędziów tego Sądu: SSA X.1 Y.1 oraz SSA X.2 Y.2, Sąd Najwyższy również wypowiadał się o tym, że Sąd z ich udziałem nie jest sądem nienależycie obsadzonym (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 marca 2026 r., V KK 39/26; z dnia 23 listopada 2022 r., V KK 222/22; z dnia 4 kwietnia 2024 r., V KK 486/23; z dnia 24 kwietnia 2024 r., V KK 104/24; z dnia 7 maja 2025 r., V KO 55/25; z dnia 19 czerwca 2024 r., V KK 205/24; z dnia 16 września 2025 r., V KK 335/25; z dnia 4 listopada 2025 r., V KO 182/25; z dnia 3 lutego 2026 r., V KK 550/25; z dnia 19 listopada 2025 r., V KO 184/25). W żadnym w tych orzeczeń Sądu Najwyższego nie stwierdzono wystąpienia bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Co więcej, działając z urzędu nie dotarto do żadnych dostępnych w domenach publicznych informacji V KO 51/25 5 sugerujących ścisłe powiązania w/w sędziów z władzą wykonawczą, mogących rzutować na nienależytą obsadę sądu. Wszystkie te okoliczności, oceniane w kontekście art. 545 § 3 k.p.k., przesądzają o oczywistej bezzasadności złożonej przez R.M. sygnalizacji dotyczącej konieczności wznowienia postępowania. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. Pouczenie: 1. W terminie zawitym 7 dni od dnia doręczenia odpisu niniejszego postanowienia strona może złożyć zażalenie do Sądu Najwyższego. Andrzej Stępka [WB] [r.g.]