V KO 52/15
Izba Karna2015-10-06
Skład orzekający: Józef Szewczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obawa wzbudzenia w opinii publicznej wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu, wynikająca z faktu, że sprawa dotyczy prawidłowości postępowania sędziów tego sądu, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sama obawa wzbudzenia w opinii publicznej wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu, wynikająca z faktu, że sprawa dotyczy postępowania sędziów tego sądu, nie jest wystarczającą przesłanką do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. "Dobro wymiaru sprawiedliwości" wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej ani nie wątpiły we własne kompetencje do rzetelnego przeprowadzenia procesu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem była obawa, że orzekanie w sprawie dotyczącej prawidłowości postępowania Prezesa i przewodniczącego wydziału cywilnego tego sądu mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu. Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa w sprawie przestępstw z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 52/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie zażalenia W. L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Koszalinie z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt V Ds. 134/14, o umorzeniu śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i inne po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu z dnia 19 sierpnia 2015 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy rozpoznania zażalenia W. L. na postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w Koszalinie z dnia 17 lipca 2015 r. o umorzeniu śledztwa o przestępstwa z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i inne. Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy prawidłowości bądź nieprawidłowości postępowania Prezesa oraz przewodniczącego wydziału cywilnego Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu, mogłoby wzbudzić w opinii publicznej wątpliwości, co do obiektywizmu i bezstronności tego sądu.
2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie zasługuje na uwzględnienie. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. W istocie więc skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym mogą powstać wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451). Nie można, co do zasady uznać, że sytuacja taka powstaje tylko z tej przyczyny, że zaskarżone postanowienie o umorzeniu śledztwa, wydano w postępowaniu dotyczącym między innymi sędziów orzekających w danej jednostce organizacyjnej sądownictwa powszechnego. Stwierdzenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w tych okolicznościach mogłoby w konsekwencji prowadzić do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (podobnie: postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12, LEX nr 1277829). Podobnie nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” stanowiącym, w rozumieniu art. 37 k.p.k., przesłankę do uwolnienia sądu właściwego miejscowo od obowiązku rozpoznania tej sprawy, powzięta przez Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu obawa odnośnie pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób obiektywny. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz,
3 Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517). W świetle powyższego, nieuzasadnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu nie mogą bezstronnie rozpoznać wniesionego przez W. L. zażalenia na postanowienie prokuratora o umorzeniu śledztwa. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 3/20 2020-02-18Czy obawa pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności i obiektywnego rozpoznania sprawy uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- V KO 35/24 2024-05-20Czy w sytuacji, gdy sprawa dotyczy zachowań sędziów danego sądu, zachodzi uzasadniona obawa braku obiektywizmu przy rozpoznawaniu sprawy przez ten sąd, co uzasadnia przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu na podstawi…
- V KO 11/23 2023-03-09Czy obawa przed negatywnymi opiniami społecznymi lub wątpliwościami skarżącego co do obiektywizmu sądu, wynikająca z faktu, że zarzuty dotyczą sędziów tego sądu, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu n…
- V KO 71/18 2018-10-24Czy obawa o postrzeganie braku bezstronności sądu w odbiorze społecznym, wynikająca z faktu, że sprawa dotyczy sędziego tego samego sądu, stanowi wystarczającą podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu n…
- IV KO 120/21 2021-09-17Czy obawa o brak obiektywizmu w opinii społecznej, wynikająca z zaangażowania lokalnego środowiska prawniczego i funkcjonariuszy służb w sprawę, uzasadnia przekazanie jej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na pod…
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart. 12 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy