V KO 54/16

Izba Karna2016-08-25

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stosunek obligacyjny między spółką reprezentowaną przez oskarżonego a sądem, wraz z koniecznością kontaktów oskarżonego z pracownikami sądu, stanowi wystarczającą przesłankę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt istnienia stosunku obligacyjnego między spółką reprezentowaną przez oskarżonego a sądem oraz konieczność kontaktów oskarżonego z pracownikami sądu nie stanowią wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy i może być stosowana tylko w sytuacjach jednoznacznie świadczących o tym, że pozostawienie sprawy w gestii danego sądu sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości, co oznacza istnienie wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności orzekania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko J. D. D. i innym innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był fakt istnienia stosunku obligacyjnego między spółką reprezentowaną przez oskarżonego a Sądem Rejonowym w P. (umowa na roboty budowlane) oraz konieczność kontaktów oskarżonego z pracownikami sądu. Sąd Rejonowy obawiał się, że te okoliczności mogą negatywnie wpływać na opinię o przebiegu postępowania i wzbudzić wątpliwości co do bezstronności sądu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w P. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 54/16 POSTANOWIENIE Dnia 25 sierpnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie J. D. D. , R. K. , M. K. i T. R. oskarżonych z art. 296a § 1 i § 4 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i in. po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 25 sierpnia 2016 r., wniosku Sądu Rejonowego w P. z dnia 28 czerwca 2016 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w P. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie na podstawie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu do rozpoznania sprawy z subsydiarnego aktu oskarżenia A.Spółka jawna przeciwko J. D. D., R. K. , M. K. i T. R. o czyny z art. 296a § 1 i § 4 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i in. Uzasadniając wystąpienie Sąd Rejonowy w P. stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy, wobec objęcia subsydiarnym aktem oskarżenia J. D. D. , zarządzającego PUH D.. Sp. z o.o., pomiędzy którą to spółką a Sądem Rejonowym w P. istnieje stosunek obligacyjny w związku z umową z dnia 31 marca 2015 r. na wykonanie robót budowlanych w budynku tego Sądu, wysokość zobowiązań finansowych, jak też okoliczność stałego kontaktowania się oskarżonego z osobami uprawnionymi do reprezentowania Sądu oraz pracownikami administracyjnymi, mogłoby negatywnie wpływać na opinię o 2 przebiegu postępowania przed Sądem Rejonowym w P. oraz wzbudzić powszechne wątpliwości, co do bezstronności tego Sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od zasady kodeksowej, nie może być interpretowany rozszerzająco. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie świadczącej o tym, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu sprzeciwiałoby się dobro wymiaru sprawiedliwości. W istocie więc skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451). W świetle przedstawionej wyżej wykładni, Sąd Najwyższy nie może zaaprobować poglądu o konieczności zastosowania tej instytucji w niniejszej sprawie. Sam fakt istnienia pomiędzy reprezentowaną przez oskarżonego spółką PUH D. Sp. z o.o. a Sądem Rejonowym w P. stosunku o charakterze obligacyjnym w związku z zawartą w dniu 31 marca 2015 r. umową na wykonanie prac remontowo-budowlanych w budynku tego Sądu i będąca jej konsekwencją konieczność kontaktowania się przez oskarżonego z osobami uprawnionymi do reprezentowania sądu oraz pracownikami administracyjnymi, nie stanowią jeszcze dostatecznej przesłanki do uznania, że może powstać wątpliwość co do obiektywizmu i bezstronności orzekania przez Sąd występujący z wnioskiem. Także powzięta przez Sąd Rejonowy w P. , ale mająca w istocie charakter abstrakcyjny, obawa odnośnie pojawienia się w opinii publicznej wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób obiektywny, nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” stanowiącym, w 3 rozumieniu art. 37 k.p.k., przesłankę do uwolnienia sądu właściwego miejscowo od obowiązku rozpoznania tej sprawy. Zadaniem sądów jest bowiem takie orzekanie, aby w opinii publicznej nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 296a § 1art. 12 KKart. 37 KPK§ 1§ 4

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy