V KO 68/18
Izba Karna2018-10-24
Skład orzekający: Jarosław Matras, Kazimierz Klugiewicz, Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wznowić postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem, jeżeli skazany nie był obecny na rozprawie, ale miał ustanowionego obrońcę z wyboru?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że przesłanka wznowienia określona w art. 540b § 1 k.p.k. nie znajduje zastosowania, gdy w rozprawie lub posiedzeniu uczestniczył obrońca skazanego. Nawet jeśli skazany nie był obecny na niektórych terminach rozprawy, obecność i aktywność obrońcy z wyboru wyklucza możliwość wznowienia postępowania na podstawie wskazanej podstawy prawnej.Stan faktyczny
Obrońca skazanego M. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, argumentując, że skazany dowiedział się o wyroku dopiero niedawno i nie miał możliwości realnej obrony, gdyż nie był obecny na niektórych rozprawach. Skazany nie miał ustanowionego obrońcy w momencie zapadnięcia wyroku. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, uwzględniając stanowisko Prokuratora Krajowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 68/18 POSTANOWIENIE Dnia 24 października 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński w sprawie M. K., skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 24 października 2018 r., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania, zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego […] z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego we W. z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III K […], p o s t a n o w i ł : 1. oddalić wniosek; 2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego, w tym wydatkami w kwocie 20 zł (dwadzieścia złotych), obciążyć skazanego M. K. UZASADNIENIE Pismem z dnia 16 lipca 2018 r. obrońca M. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego […] z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego we W. z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III K […]. Powołując się na podstawę wznowieniową, określoną w art. 540b § 1 k.p.k.,
2 wskazał, że M.K. „dopiero w dniu 12 lipca 2018 r. poznał treść wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 12 kwietnia 2012 r., z którą kategorycznie się nie zgadza wskazując, że jest niewinny”. Skazany w przedmiotowym postępowaniu nie miał ustanowionego obrońcy, on sam nie brał w nim udziału, w związku z czym to postępowanie należy wznowić, aby umożliwić skazanemu w nim udział oraz podjęcie realnej obrony. Prokurator Prokuratury Krajowej w pisemnej odpowiedzi na wniosek obrońcy skazanego o wznowienie postępowania, wniósł o jego oddalenie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek o wznowienie postępowania nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 540b § 1 k.p.k., postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem można wznowić na wniosek oskarżonego, złożony w terminie zawitym miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o zapadłym wobec niego orzeczeniu, jeżeli sprawę rozpoznano pod nieobecność oskarżonego, któremu nie doręczono zawiadomienia o terminie posiedzenia lub rozprawy albo doręczono je w inny sposób niż osobiście, gdy wykaże on, że nie wiedział o terminie oraz o możliwości wydania orzeczenia pod jego nieobecność. Trzeba jednak zauważyć, że zacytowany przepis nie znajduje zastosowania w sytuacji, kiedy w rozprawie lub posiedzeniu uczestniczył obrońca (540b § 2 k.p.k. in fine). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy, M.K. jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego ustanowił obrońcę z wyboru w osobie adw. J.B., który reprezentował go w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji (był m.in. obecny podczas ogłoszenia wyroku przez Sąd Okręgowy we W.), wniósł na jego korzyść apelację, zaś w postępowaniu odwoławczym ustanowił swego substytuta, który na rozprawie przed Sądem Apelacyjnym […] w dniu 20 listopada 2012 r. poparł zarzuty podniesione w apelacji. Sam natomiast skazany – jak słusznie zauważa w swoim piśmie prokurator Prokuratury Krajowej - w postępowaniu przed Sądem Okręgowym osobiście był obecny na ponad dwudziestu terminach rozprawy i nie uczestniczył tylko w trzech ostatnich terminach rozprawy. W świetle tych okoliczności należy stwierdzić, że w sprawie wystąpiła negatywna przesłanka podstawy wznowieniowej, określonej w art. 540b §1 k.p.k.,
3 na którą powoływał się obrońca skazanego, co skutkować musiało oddaleniem wniosku o wznowienie postępowania. Z tych względów, nie stwierdzając ponadto podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu, przy czym o kosztach sądowych postępowania wznowieniowego rozstrzygnięto zgodnie z przepisem art. 639 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- III KO 45/24 2024-07-17Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, złożony na podstawie art. 540b § 1 k.p.k. z powodu braku udziału skazanej w postępowaniu, może zostać uwzględniony, jeżeli oskarżonej doręc…
- IV KO 91/24 2025-01-14Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego może być oparty wyłącznie na zawiadomieniu o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez sędziów, bez prawomocnego wyroku skazującego lub innego orzeczenia stwierdzającego pop…
- III KO 2/22 2023-02-28Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego jest dopuszczalny, gdy postępowanie nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone z uwagi na uchylenie wyroku sądu odwoławczego przez Sąd Najwyższy i przekazanie sprawy do ponow…
- IV KO 107/22 2023-06-22Czy wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 540b § 1 k.p.k. może zostać uwzględniony, jeżeli w rozprawie odwoławczej uczestniczył obrońca oskarżonego, mimo jego nieobecności?
- IV KO 115/21 2022-02-15Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli po jego wydaniu ujawniły się nowe fakty lub dowody wskazujące na to, że skazany został przypisany czyn zagrożony surowszą…
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 540b § 1 KPKart. 540b §1 KPKart. 639 KPK§ 1§ 2§1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy