V KO 69/25
Izba Karna2025-05-28
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżonym w sprawie karnej jest małżonek sędziego orzekającego w danym sądzie, zachodzą uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozpoznania sprawy przez ten sąd, uzasadniające przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której oskarżonym w postępowaniu karnym jest małżonek sędziego orzekającego w danym sądzie, może stwarzać uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu. W celu uniknięcia potencjalnych zarzutów braku obiektywizmu, zasadne jest przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. Instytucja właściwości z delegacji ma charakter wyjątkowy, ale stosuje się ją w sytuacjach, gdy względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za taką koniecznością.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. S. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było to, że oskarżony jest małżonkiem sędzi Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. Sąd wnioskujący uznał, że mogą pojawić się usprawiedliwione wątpliwości co do zdolności obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. Sprawa była pierwotnie rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu, a następnie przekazana do Bydgoszczy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w Bydgoszczy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu.Pełny tekst orzeczenia
V KO 69/25 POSTANOWIENIE Dnia 28 maja 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie M. S. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 28 maja 2025 r., z wniosku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy zawartego w postanowieniu z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt XI K 196/25 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Bydgoszczy, sygn. akt XI K 196/25, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Toruniu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2025 r., sygn. akt XI K 196/25, Sąd Rejonowy w Bydgoszczy zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k. o przekazanie sprawy, sygn. akt XI K 196/25, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest akt oskarżenia skierowany przeciwko M. S. , który jest małżonkiem sędzi Sądu Rejonowego w Bydgoszczy. Zdaniem Sądu wnioskującego występują realne okoliczności, które wskazują, że prawdopodobne jest, iż w opinii publicznej oraz w ocenie stron
V KO 69/25 2 postępowania mogą pojawić się usprawiedliwione wątpliwości co do zdolności obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo. W uzasadnieniu nadto wskazano, że sprawa niniejsza była pierwotnie rozpoznawana przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu, a przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w Bydgoszczy nastąpiło w trybie art. 36 k.p.k., zaś okoliczności będące podstawą niniejszego wniosku nie były zapewne znane Sądowi Okręgowemu w Toruniu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Bydgoszczy jest uzasadniony, a zatem zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma wprawdzie charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Jednak z pewnością należą do nich okoliczności wskazane w postanowieniu Sądu Rejonowego, albowiem mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). Skoro oskarżonym w tym postępowaniu prowadzonym ze skargi publicznej jest małżonek sędzi tutejszego Sądu, to celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy, zasadne jest by rozpoznał ją inny sąd. Jednocześnie należało wskazać Sąd stosunkowo nieodległy by nie niweczyć intencji pierwotnego przekazania sprawy w trybie art. 36 k.p.k., do miejscowości zapewniającej stronom możliwie dogodny dojazd, a jednocześnie Sąd położony w innym okręgu sądowym. Z powyższych względów, sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w Toruniu. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.J.] [a.ł]
V KO 69/25 3
Powiązane orzeczenia
- II KO 43/21 2021-07-16Czy okoliczność, że oskarżony jest mężem sędziego orzekającego w tym samym sądzie, uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- III KO 10/18 2018-03-21Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest mężem sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, zachodzą podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- I KO 101/23 2023-12-20Czy w sytuacji, gdy oskarżonym w sprawie karnej jest mąż sędzi orzekającej w sądzie miejscowo właściwym, dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?
- III KO 25/24 2024-03-06Czy w sytuacji, gdy oskarżony jest małżonkiem sędziego orzekającego w sądzie wyższego rzędu, zachodzi uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sądu właściwego do rozpoznania sprawy, uzasadniająca przekazanie jej innemu…
- V KO 118/22 2023-01-12Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie karnej jest sędzia sądu właściwego do jej rozpoznania, a jednym ze świadków jest jego małżonek, również sędzia tego samego sądu, zachodzi uzasadniona podstawa do przekazania sp…
Powołane przepisy
art. 37 § 1 KPKart. 36 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy