V KRN 100/90

Uzasadnienie faktyczne(...) Zarzut, iż w toku postępowania przygotowawczego osoby składające wyjaśnienia lub zeznania przesłuchiwane były w warunkach wyłączających swobodę wypowiedzi, jest zarzutem dość często wykorzystywanym w koncepcji obrony oskarżonych.Oskarżony RP wprawdzie istotnie powoływał się często na fizyczne i psychiczne presje jakie na nim wywierano, ale analiza jego wyjaśnień nie pozwala na przyjęcie, że był on w okresie trwania postępowania przygotowawczego człowiekiem psychicznie załamanym, niezdolnym do realnej oceny swojej w tym procesie sytuacji. Wprost przeciwnie materiał dowodowy wskazuje na jego aktywność procesową w okresie poprzedzającym wniesienie aktu oskarżenia. Zarówno porozumienie się poprzez urządzenie kanalizacyjne z K.A., jak i napisanie przeznaczonych dla niej "grypsów", a także sporządzenie obszernych wyjaśnień dotyczących stawianych oskarżonemu zarzutów (zwłaszcza w zakresie zarzutu z art. 217 § 2 k.k.) - świadczy o aktywności, a nie o jego załamaniu psychicznym.Podobnie świadczy o tym fakt uzupełniania i sprostowania protokółów przesłuchań, które okazywano oskarżonemu (...).Podkreślić nadto należy, że z materiału dowodowego wynika swego rodzaju eskalacja presji opisywanych przez oskarżonego, bowiem w kolejnych przesłuchaniach pojawiają się coraz to drastyczniejsze elementy mające świadczyć o tym, że nie miał on możliwości swobody wypowiedzi w rozumieniu art. 157 § 2 k.p.k. Okoliczność ta przemawia również przeciwko prawdziwości wersji prezentowanej przez oskarżonego R.P., bowiem dla tego rodzaju sytuacji byłoby bardziej zrozumiałe ujawnienie w pierwszej kolejności tych najbardziej drastycznych elementów nacisku, mających świadczyć o stosowanym przymusie.Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego każda zmiana wyjaśnień oskarżonego RP podyktowana była wyłącznie jego linią obrony, dostosowaną do zmieniającej się sytuacji procesowej.Trudno nie zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, który ocenia postępowanie oskarżonego w tym zakresie poprzez pryzmat jego wykształcenia, wysokiego poczucia świadomości i piastowanej funkcji.