V KRN 29/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Kempisty.Sędziowie: I. Kazimierczak (sprawozdawca), M. Twardowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana W., oskarżonego z art. 257 § 1 k.k., po rozpoznaniu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Powiatowego w Elblągu z dnia 28 stycznia 1966 r., na podstawie art. 394-396 § 1, 400 § 4, 378 § 1 lit. d), 383 pkt 2, § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi Powiatowemu w Elblągu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 28 stycznia 1966 r. Sąd Powiatowy w Elblągu skazał Jana W. i Witolda C. z mocy art. 257 § 1 k.k. art. 42 k.k. na karę po 6 miesięcy więzienia i po 1.500 zł grzywny za to, że w dniu 11 lipca 1965 r. w S. dokonali zaboru w celu przywłaszczenia roweru wartości 700 zł na szkodę Damazego C.Na podstawie art. 61 k.k. wykonanie kar pozbawienia wolności zawieszono warunkowo obu skazanym na okres 3 lat.Postanowieniem z dnia 20 listopada 1967 r. Sąd Powiatowy w Elblągu na podstawie art. 63 § 1 k.k. zarządził wykonanie zawieszonej kary 6 miesięcy więzienia Janowi W. wobec prawomocnego skazania go za czyn z art. 259 k.k. popełniony w okresie zawieszenia wykonania kary orzeczonej w sprawie Kp 1479/65.Opisany wyrok został zaskarżony rewizją nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości na korzyść skazanego Jana W.Rewizja nadzwyczajna, zarzucając obrazę art. 70 k.k. przez wymierzenie Janowi W. kary więzienia za przypisany mu czyn - mimo że Jan W. popełnił ten czyn jako nieletni, przy czym w razie uznania, iż działał on z rozeznaniem, należało zastosować wobec niego środek poprawczy - na podstawie art. 383 pkt 2, 3 i 4 k.p.k., art. 388 § 1 k.p.k. wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej Jana W. i o orzeczenie co do istoty sprawy przez uznanie go za winnego tego, że w dniu 11 lipca 1965 r., działając z rozeznaniem wspólnie z Witoldem C., zabrał w celu przywłaszczenia rower wartości 700 zł na szkodę Damazego C., i skazanie go za to na podstawie przepisu art. 70 i 73 k.k. na umieszczenie w zakładzie poprawczym z zawieszeniem wykonania tego oraz oddanie go w okresie próby pod dozór kuratora.Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Jak wynika z ujawnionego w trybie art. 389 § 3 k.p.k. odpisu skróconego aktu urodzenia, skazany Jan W. urodzony jest w dniu 28 listopada 1949 r. Czyn, za który został skazany w sprawie Kp 1479/65, popełnił w dniu 11 lipca 1965 r. W chwili więc popełnienia tego czynu, jak również w chwili wszczęcia postępowania i rozpoznania sprawy, Jan W. nie miał ukończonych lat 17. W tych warunkach w razie uznania, że działał on z rozeznaniem, Sąd mógł tylko zastosować wobec niego środek poprawczy w myśl art. 70 k.k. lub środek wychowawczy w myśl art. 71 k.k.Obraza prawa materialnego jest więc ewidentna.Ponadto należy podnieść, że z obrazą art. 79 § 1 lit. a) k.p.k. nieletni Jan W. odpowiadał przed sądem bez obrońcy, nie miał bowiem obrońcy z wyboru, jak również nie wyznaczono mu obrońcy z urzędu.W tej sytuacji, wobec zaszłych w sprawie istotnych uchybień, uchylenie wyroku w zaskarżonej części okazało się konieczne.Nie znalazł natomiast Sąd Najwyższy podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w obecnym stadium procesu. Na przeszkodzie bowiem temu stoi zupełnie pominięta przez Sąd I instancji kwestia rozeznania Jana W. w czasie popełnienia przestępstwa. Przesłanki wskazane przez rewizję nadzwyczajną do przyjęcia rozeznania są niewystarczające. Sąd bowiem musi to zagadnienie rozstrzygnąć na podstawie bezpośrednich spostrzeżeń przez wniknięcie w psychikę oskarżonego, czy osiągnął on taki stopień rozwoju umysłowego i moralnego, że mógł rozpoznać znaczenie czynu i pokierować swoim postępowaniem. Nieobojętną rzeczą jest także obraza art. 79 § 1 lit. a) k.p.k., która w myśl dyspozycji art. 378 § 1 lit. d) w związku z art. 378 § 2 k.p.k. powoduje obligatoryjne uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bez względu na to, czy stwierdzone uchybienie mogło mieć wpływ na treść wyroku. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.