V KRN 426/70
UchwałaIzba Karna1970-11-17
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd powiatowy był właściwy do rozpoznania wniosku prokuratora o orzeczenie przepadku kwoty pieniężnej jako środka zabezpieczającego, w sytuacji gdy postępowanie karne zostało umorzone z powodu znikomego stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Powiatowy był zobowiązany rozpoznać wniosek prokuratora o orzeczenie przepadku kwoty pieniężnej jako środka zabezpieczającego, nawet jeśli postępowanie karne zostało umorzone na podstawie art. 49 d. k.p.k. z powodu znikomego społecznego niebezpieczeństwa czynu. Sąd Powiatowy błędnie uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku, powołując się na art. 281 § 1 k.p.k.Stan faktyczny
Prokurator umorzył postępowanie wobec Heleny P. z powodu znikomego społecznego niebezpieczeństwa czynu. Następnie Prokurator złożył do Sądu Powiatowego wniosek o orzeczenie przepadku kwoty 4.500 zł jako środka zabezpieczającego. Sąd Powiatowy uznał się za niewłaściwy do rozpoznania wniosku. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa procesowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia L. Jax. Sędziowie: M. Paluch (sprawozdawca), J. Szamrej. Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 1970 r. sprawy Heleny P., oskarżonej z art. 293 w związku z art. 290 § 1 d.k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Prokuratora Generalnego PRL na niekorzyść oskarżonej od postanowienia Sądu Powiatowego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 1970 r.,uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał temuż Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneOd prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w Gdańsku z dnia 1 kwietnia 1970 r. na niekorzyść Heleny P., oskarżonej z art. 293 w związku z art. 290 § 1 d.k.k., założył rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Rewizja zarzuca zaskarżonemu postanowieniu obrazę art. 282 § 1 k.p.k. przez bezzasadną odmowę rozpoznania złożonego na zasadzie tego przepisu wniosku prokuratora o zastosowanie środka zabezpieczającego w postaci orzeczenia przepadku na rzecz Skarbu Państwa kwoty 4.500 zł zakwestionowanej w postępowaniu przygotowawczym, umorzonym wobec stwierdzenia znikomego niebezpieczeństwa społecznego czynu.Podnosząc ten zarzut, rewizja wnosi w konkluzji o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy temuż Sądowi Powiatowemu do ponownego rozpoznania w innym składzie.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja jest zasadna.W dniu 29 grudnia 1969 r. Prokurator Powiatowy dla m. Gdańska postanowił na podstawie art. 49 d. k.p.k. wobec "znikomego stopnia społecznego niebezpieczeństwa czynu" umorzyć postępowanie w stosunku do Heleny P., podejrzanej z art. 293 w związku z art. 290 § 1 d.k.k.W dniu 25 marca 1970 r. tenże Prokurator Powiatowy, z powołaniem się na art. 282 § 1 k.p.k. w związku z art. 104 i 48 § 1 k.k., złożył do Sądu Powiatowego w Gdańsku wniosek o orzeczenie przepadku na rzecz Skarbu Państwa przedmiotu służącego do popełnienia przestępstwa w postaci wymienionej wyżej kwoty 4.500 zł, w związku z postawionym Helenie P. zarzutem popełnienia przestępstwa.Sąd Powiatowy w Gdańsku postanowieniem z dnia 1 kwietnia 1970 r. uznał się za niewłaściwy do wydania orzeczenia o przepadku na rzecz Skarbu Państwa wspomnianej kwoty, powołując się w tej mierze na przepis art. 281 § 1 k.p.k. Wobec niezaskarżenia przez strony, postanowienie to uprawomocniło się.Stanowisko Sądu Powiatowego nie jest słuszne.W myśl art. 282 § 1 k.p.k. prokurator, w razie umorzenia postępowania wskutek znikomego społecznego niebezpieczeństwa czynu, nie może sam wydawać postanowienia co do środków zabezpieczających w trybie art. 281 § 1 k.p.k. Przysługuje mu jedynie prawo wystąpienia do sądu z wnioskiem o zastosowanie przewidzianego w art. 48 § 1 k.k. przepadku tytułem środka zabezpieczającego.Sąd Powiatowy obowiązany był zatem rozpoznać w tej sprawie wniosek prokuratora co do orzeczenia przepadku na rzecz Skarbu Państwa zakwestionowanej w postępowaniu przygotowawczym kwoty 4.500 zł.W tym stanie rzeczy należało zaskarżone postanowienie uchylić i sprawę przekazać Sądowi Powiatowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 3/59 1961-09-15Czy znikome niebezpieczeństwo społeczne czynu, skutkujące umorzeniem postępowania na podstawie art. 49 k.p.k., wyłącza możliwość orzeczenia przepadku przedmiotów pochodzących z przestępstwa lub narzędzi służących do jego…
- WK 4/16 2016-06-30Czy orzeczenie środka karnego w postaci przepadku korzyści majątkowej oraz zobowiązanie do naprawienia szkody w trybie art. 335 § 1 k.p.k. może opierać się na błędnie wyliczonych kwotach, jeśli wniosek prokuratora został…
- II KZ 18/60 1960-01-23Czy w przypadku umorzenia postępowania karnego z powodu śmierci oskarżonego, sąd może zastosować przepadek przedmiotów uzyskanych w wyniku przestępstwa jako środek zabezpieczający?
- I KZP 7/02 2002-04-23Jakiej treści decyzję powinien wydać sąd rozpoznający wniosek prokuratora złożony w trybie art. 324 k.p.k. w razie stwierdzenia braku podstaw do orzeczenia środka zabezpieczającego?
- IV KK 56/13 2013-05-23Czy sąd orzekający w trybie art. 335 § 1 k.p.k. może uwzględnić wniosek prokuratora o orzeczenie środka karnego w postaci przepadku równowartości korzyści majątkowej z określeniem terminów płatności tej równowartości, li…
Powołane przepisy
art. 293art. 290 § 1art. 282 § 1 KPKart. 49art. 104art. 281 § 1 KPKart. 48 § 1 KK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.