V KRN 81/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski (sprawozdawca). Sędziowie: Z. Nyczaj, M. Szczepański.Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Tuszyńska.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Ireny G., skazanej z art. 181 § 1 k.k. i z art. 156 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej założonej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść skazanej od postanowienia Sądu Powiatowego w Wąbrzeźnie z dnia 26 sierpnia 1970 r., uchylił zaskarżone postanowienie zarządzające wykonanie warunkowo zawieszonej kary trzech miesięcy pozbawienia wolności (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Powiatowego w Wąbrzeźnie z dnia 30 czerwca 1970 r. oskarżona Irena G. została uznana za winną tego, że:I. dnia 12 maja 1970 r. w Z. obraziła godność osobistą oskarżycielki prywatnej Krystyny K., używając pod jej adresem słów wulgarnych;II. w tym samym czasie i miejscu pobiła oskarżycielkę prywatną Krystynę K. nosidłami od wody, w wyniku czego doznała ona lekkich obrażeń ciała w postaci zbicia i zranienia palca środkowego prawej ręki.Za czyn opisany w pkt I skazano oskarżoną, na mocy art. 181 § 1 k.k., na karę 1.200 zł grzywny; za czyn II, zakwalifikowany jako występek z art. 156 § 2 k.k., wymierzono jej karę 3 miesięcy pozbawienia wolności z jednoczesnym warunkowym zawieszeniem tejże kary na okres 2 lat na podstawie art. 73 § 1 k.k. Na zasadzie art. 75 § 2 i 4 k.k. zobowiązano oskarżoną Irenę C. do przeproszenia oskarżycielki prywatnej w terminie jednego miesiąca oraz do wykonania 20 godzin pracy na cele społeczne - w zakresie wskazanym przez Komitet Czynów Społecznych przy Gromadzkim Komitecie Frontu Jedności Narodu w F. - w terminie dwóch miesięcy od chwili uprawomocnienia się wyroku.Pismem z dnia 11 sierpnia 1970 r. Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w F. zawiadomiono Sąd Powiatowy w Wąbrzeźnie, że oskarżona odmówiła przepracowania 20 godzin na cele społeczne. Jak wynika z notatki służbowej na karcie 42, wezwana na posiedzenie w dniu 26 sierpnia 1970 r. oskarżona oświadczyła przed Sądem, że pracy na cele społeczne nie wykona.Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 1970 r. Sąd Powiatowy w Wąbrzeźnie zarządził wykonanie warunkowo zawieszonej kary 3 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczonej wobec oskarżonej, uzasadniając swoje postanowienie odmową wykonania przez nią pracy na cele społeczne.Od postanowienia z dnia 26 sierpnia 1970 r. Minister Sprawiedliwości wniósł na korzyść skazanej rewizję nadzwyczajną, która domaga się uchylenia tego postanowienia, zarzucając obrazę przepisu art. 78 § 2 k.k. polegającą na zarządzeniu wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności pomimo braku ku temu przesłanek.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna, istotnie bowiem zaskarżone postanowienie zapadło z obrazą art. 78 § 2 k.k. Zgodnie z treścią wyroku oskarżona zobowiązana była do wykonania pracy na cele społeczne w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku. Termin ten upływał w dniu 7 września 1970 r. i dopiero niewykonanie w tym terminie zakreślonego oskarżonej zobowiązania upoważniało sąd do ewentualnego zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności. Wydanie więc takiego postanowienia w dniu 26 sierpnia 1970 r. uznać należy za oczywiście przedwczesne, niezależnie od składanych przedtem przez oskarżoną oświadczeń o odmowie wykonania tej pracy i już choćby z tego powodu podlega ono uchyleniu.Niezależnie od tego Sąd Powiatowy przed skorzystaniem z przepisu art. 78 § 2 k.k. powinien był przeanalizować okoliczności towarzyszące pierwotnemu uchylaniu się skazanej od wykonania nałożonego na nią obowiązku. Skazana w podaniu z dnia 12 sierpnia 1970 r. podała powody niemożności wykonania pracy na cele społeczne, wymieniając wśród tych powodów przede wszystkim konieczność sprawowania opieki nad małymi dziećmi. Ewentualna prawdziwość twierdzeń skazanej uzasadniała wyznaczenie dogodniejszego dla niej terminu wykonania obowiązku i wydania stosownych zarządzeń w trybie art. 77 § 2 k.k. Zresztą okazało się następnie, że skazana wykonała pracę na cele społeczne w wymiarze, do którego została zobowiązana wyrokiem Sądu Powiatowego w Wąbrzeźnie (pismo Prezydium Gromadzkiej Rady Narodowej w P. z dnia 17 września 1970 r.).W przedstawionych wyżej warunkach nie było podstawy zarządzenia przez Sąd Powiatowy wykonania kary pozbawienia wolności.