V KS 1/19

Izba Karna2019-01-30

Skład orzekający: Jarosław Matras, Barbara Skoczkowska, Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy, uwzględniając apelację prokuratora zarzucającą błąd w ustaleniach faktycznych co do usprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu, może uchylić wyrok uniewinniający i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli nie może wydać wyroku skazującego z uwagi na zakaz reformationis in peius?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sąd odwoławczy, który uwzględnił zarzut apelacji prokuratora dotyczący wadliwych ustaleń faktycznych w zakresie usprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu, a jednocześnie nie mógł wydać wyroku skazującego z powodu zakazu reformationis in peius (art. 454 § 1 k.p.k.), miał podstawę do uchylenia wyroku uniewinniającego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy nie musiał uzupełniać postępowania dowodowego, jeśli nie stwierdził konieczności przeprowadzenia dodatkowych dowodów, a jedynie wskazał na potrzebę ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd pierwszej instancji z uwzględnieniem treści art. 442 § 2 k.p.k.
Stan faktyczny
Oskarżony został uniewinniony od zarzutów urządzania gier hazardowych na automatach bez wymaganej koncesji. Prokurator wniósł apelację, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych dotyczący usprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu. Sąd Okręgowy uchylił wyrok uniewinniający i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Obrońca oskarżonego wniósł skargę do Sądu Najwyższego, zarzucając przedwczesne uchylenie wyroku uniewinniającego i naruszenie zakazu reformationis in peius.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę obrońcy i obciążył oskarżonego opłatą od skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KS 1/19 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska SSN Włodzimierz Wróbel w sprawie S. S. oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2019 r., skargi obrońcy oskarżonego na wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia 7 września 2018 r., sygn. akt VII Ka (Ks) […] uchylający wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt II K […] i przekazujący sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 539e § 2 k.p.k. i art. 527 § 2 k.p.k. postanowił: I. Oddalić skargę; II. Obciążyć oskarżonego uiszczoną opłatą od skargi. UZASADNIENIE S. S. został oskarżony o to, że: I. będąc właścicielem firmy „S." […] z siedzibą w Ż., w dniu 7 września 2016 r. w barze gastronomicznym na Stacji Paliw w K. […] […] T., w których działalność prowadzi firma I. Sp. z o.o. z siedzibą w I., W. […], wbrew przepisom ustawy, tj. wbrew warunkom określonym w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016r., poz. 471), nie posiadając 2 koncesji na prowadzenie kasyna gry, urządzał gry na automatach o wygrane pieniężne, zawierające element losowości o nazwie: 1. […] bez numeru. 2. […] bez numeru. 3. […] Games bez numeru, 4. […] bez numeru, 5. […] bez numeru, 6. […] o nr fabrycznym […], 7. […] bez numeru, tj. o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. w związku z art. 9 § 3 k.k.s. II. będąc właścicielem firmy „S." […] z/s w Ż., w okresie od 13.11.2007 r. do15.10.2013 r. w pomieszczeniu baru na Stacji paliw w K. […], […] T., urządzał gry o wygrane pieniężne, zawierające element losowości, poza kasynem gry, bez koncesji na prowadzenia kasyna gry, tj. wbrew warunkom określonym w art. 2 ust. 3 w zw. z art. 6 ust. 1 i w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. 2009 Nr 201, poz. 1540 z późn. zmianami), na trzech automatach o nazwie: „[…]” bez numeru, „[…]” bez numeru i „[…]” bez numeru, tj. o czyn z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. Wyrokiem z dnia 28 marca 2018 r., w sprawie II K […], Sąd Rejonowy w Ż. uniewinnił oskarżonego S. S. o popełnienia tych czynów. Apelację od tego wyroku wniósł na niekorzyść oskarżonego prokurator, który zaskarżył wyrok w całości i zarzucił mu: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść gający na wysnuciu przez Sąd w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy mylnego wniosku, że zachowanie oskarżonego S. S. nie wyczerpało znamion przestępstwa z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s., podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego. Stawiając taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu apelacji prokurator zakwestionował ocenę działania oskarżonego w warunkach usprawiedliwionej nieświadomości co do karalności czynu, a zatem, wskazany przez sąd meriti brak świadomości co do karalności takich zachowań, jakie oskarżony w ramach zarzutów podejmował. 3 Po rozpoznaniu apelacji Sąd Okręgowy w Z., wyrokiem z dnia 7 września 2018 r., w sprawie VII Ka (Ks) […], uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż.. Skargę na ten wyrok wniósł obrońca oskarżonego. Zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu: obrazę przepisów postępowania tj. art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k. polegającą na przedwczesnym uchyleniu przez sąd odwoławczy wyroku Sądu I instancji z powołaniem się na regułę ne peius z art. 454 k.p.k., przy jednoczesnym nieusunięciu przez sąd odwoławczy uchybień postępowania dowodowego, co czyni przedwczesnym założenie o konieczności zmiany wyroku uniewinniającego na skazujący. Podnosząc taki zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku sądu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi. W pisemnym stanowisku co do skargi, prokurator Prokuratury Rejonowej w Ż. wniósł o jej oddalenie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Z uzasadnienia wyroku sądu II instancji wynika, że powodem uchylenie wyroku było uwzględnienie zarzutu apelacji prokuratora oraz argumentacji zawartej w uzasadnieniu apelacji. Wyraźnie sąd odwoławczy w swoim uzasadnieniu stwierdził, że sąd meriti niezasadnie przyjął działanie oskarżonego w usprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu (str. 3 oraz str. 7 uzasadnienia), a dalej wskazał podstawę uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji, tj. art. 437 § 2 k.p.k. „przy uwzględnieniu treści § 1 art. 454 k.p.k.” (str. ostatnia uzasadnienia wyroku). Jasne jest więc, że sąd odwoławczy uznał, iż skoro nie może w postępowaniu odwoławczym wydać wyroku skazującego, wobec wydania w pierwszej instancji wyroku uniewinniającego, to zmuszony był wyrok sądu pierwszej instancji uchylić. Tymczasem, w uzasadnieniu skargi jej autor dowodzi, że sąd odwoławczy przedwcześnie uchylił zaskarżony apelacją wyrok, zamiast usunąć w ramach postępowania apelacyjnego uchybienia postępowania dowodowego. Na poparcie argumentacji skargi przytoczono uchwałę Sądu Najwyższego w sprawie I KZP 10/18 oraz inne orzeczenia, w których Sąd Najwyższy akcentował konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego przez sąd odwoławczy. Przytoczone orzeczenia są jak najbardziej trafne, ale nie 4 dotyczą one tej sprawy. Przecież, co należy mocno podkreślić, sąd II instancji zgodził się z zarzutem wadliwych ustaleń faktycznych w zakresie istnienie usprawiedliwionej nieświadomości karalności czynu, a dalej, przywołał przepis art. 454 § 1 k.p.k., który uniemożliwia wydania wyroku skazującego. Wyraźnie zatem widać kierunek orzeczenia jakie powinno być w tej sprawie wydane. Nie wskazano także w uzasadnieniu tego wyroku, że należy uzupełnić postępowanie dowodowe o jakieś dowody, ale wskazano, iż sąd musi przeprowadzić postępowanie dowodowe, biorąc pod uwagę treść art. 442 § 2 k.p.k., a następnie dokonać stosowanej subsumcji. Z tego zdania nie sposób budować tezy, że sąd odwoławczy, jako podstawę wyroku kasatoryjnego widział konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości na nowo. Skoro powodem wydania wyroku uniewinniającego było zastosowanie art. 10 § 4 k.k.s. wobec oskarżonego, to uwzględnienie apelacji prokuratora w zakresie wadliwych ustaleń faktycznych co do kwestii świadomości, przy braku stwierdzeniu, aby jakiejś jeszcze inne dowody były konieczne do przeprowadzenia oraz przywołanie wyraźne przepisu art. 437 § 2 k.p.k. w zw. z art. 454 § 1 k.p.k., czyni skargę niezasadną. Z tych powodów należało skargę oddalić.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 107 § 1 KKart. 9 § 3 KKart. 539e § 2 KPKart. 527 § 2 KPKart. 6 ust. 1art. 2 ust. 3art. 14 ust. 1art. 437 § 2 KPKart. 454 § 1 KPKart. 454 KPKart. 442 § 2 KPKart. 10 § 4 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy