V KS 13/22

Izba Karna2022-06-29

Skład orzekający: Małgorzata Gierszon, Jerzy Grubba, Kazimierz Klugiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy jest dopuszczalne, gdy nie zachodzą przesłanki określone w art. 437 § 2 k.p.k. lub gdy nie jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd odwoławczy jest dopuszczalne tylko w przypadkach wskazanych w art. 437 § 2 k.p.k., czyli gdy zachodzą bezwzględne przyczyny odwoławcze, gdy wyrok został uchylony mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k., lub gdy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości. Uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego musi jednoznacznie wskazywać, która z tych przesłanek była podstawą uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Prokurator zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji, który uznał oskarżonego za winnego popełnienia czynu z art. 278 § 1 k.k. Sąd odwoławczy uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego. Prokurator złożył skargę na wyrok sądu odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bez spełnienia ustawowych przesłanek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KS 13/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Agnieszka Murzynowska w sprawie E. T. oskarżonego z art. 286§1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 29 czerwca 2022r. skargi Prokuratury Rejonowej w S. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 marca 2022r. sygn. akt VI Ka […], uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 22 listopada 2021r., sygn. akt II K […] uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S. w postępowaniu odwoławczym. 2 UZASADNIENIE E. T. stanął pod zarzutem tego, że: - w dniu 4 września 2020r. w U., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wspólnie i w porozumieniu z inną osobą, poprzez działanie polegające na podaniu się za osobę telefonującą do pokrzywdzonej jako funkcjonariusz Policji, doprowadził M. P. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 16.000 złotych poprzez przelanie pieniędzy na rachunek bankowy nr […]8 Banku […], czym działał na szkodę w/w, tj. przestępstwo z art. 286§1 k.k. Sąd Rejonowy w Słupsku wyrokiem z dnia 22 listopada 2021r. w sprawie II K […] uznał oskarżonego za winnego zarzuconego czynu stanowiącego występek z art. 278§1 k.k. i za to wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby. Orzekł też wobec oskarżonego karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 20 zł. Wyrok zaskarżył apelacją prokurator prokuratury Rejonowej w S. podnosząc w niej zarzuty: 1. obrazy przepisu prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu, tj. art. 286§1 k.k., polegającej na jego niezastosowaniu przy określaniu kwalifikacji prawnej przedmiotowego przestępstwa przypisanego E. T. i błędne wskazanie, iż dopuścił się on popełnienia czynu z art. 278§1 k.k., 2. obrazy przepisu prawa materialnego, tj. art. 286§1 k.k. polegającej na jego niezastosowaniu przy wskazaniu podstawy prawnej wymierzenia E.T. orzeczenia wobec niego kary i błędne wskazanie jako takiej podstawy art. 278§1 k.k. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez przypisanie E. T. popełnienia czynu z art. 286§1 k.k. Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 10 marca 2022r. w sprawie sygn. akt VI Ka […] uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. Skargę od tego orzeczenia wywiodła Prokuratura Rejonowa w S. podnosząc w niej zarzut naruszenia art. 437 §2 k.p.k. poprzez uchylenie wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 22 listopada 2022r. w sprawie II K […] i przekazanie 3 sprawy do ponownego rozpoznania ze względu na stwierdzenie konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 marca 2022r. w sprawie VI Ka […] i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Rzeczywiście zapadłe w sprawie orzeczenie Sądu Okręgowego zostało wydane z obrazą art. 437§2 k.p.k. Zgodnie z treścią tego przepisu uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a § 3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania. Tymczasem, jak wynika z uzasadnienia Sądu Okręgowego, nie jest kwestionowana poprawność przeprowadzenie postępowania dowodowego przez Sąd Rejonowy, a jedynie jego kompletność. Jak wywodzi Sąd Odwoławczy, postępowanie to powinno być uzupełnione poprzez dosłuchanie oskarżonego i dwóch świadków oraz okazanie im tablic poglądowych. Nie chodzi tu zatem o przeprowadzenie na nowo przewodu w całości, tak jak wskazuje to art. 437§2 k.p.k. 4 Nie sposób zresztą na obecnym etapie postępowania określić, czy tak zakreślone uzupełnienie postępowania dowodowego da jakiekolwiek istotne dla rozstrzygnięcia sprawy rezultaty. Nie ma również jakiejkolwiek potrzeby ponownego przeprowadzania dowodów z dokumentów, które w niniejszej sprawie mają ważkie znaczenie. Postępowanie to zatem powinno i może, bez większego trudu, zostać uzupełnione przez Sąd Odwoławczy. Brak zatem jakichkolwiek względów procesowych, które przemawiałyby za słusznością decyzji Sądu Okręgowego, zwłaszcza zaś nie znajduje ona uzasadnienia ustawowego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy winien rzetelnie rozpoznać zarzut podniesiony w apelacji, a jeżeli uzna taką potrzebę, uzupełnić postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie. Kierując się wskazanymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286§1 KKart. 278§1 KKart. 437 §2 KPKart. 437§2 KPKart. 439 § 1 KPKart. 454 KPKart. 539a § 3 KPK§1§2§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy