V KS 25/18
Izba Karna2018-11-28
Skład orzekający: Jarosław Matras, Rafał Malarski, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, mimo że nie było konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, a jedynie uzupełnienia materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy naruszył art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k., uchylając wyrok i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, gdy nie było ku temu podstaw. Zgodnie z tym przepisem, takie działanie jest dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach, w tym gdy konieczne jest przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości. W sytuacji, gdy sąd odwoławczy uznał potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego (np. o opinię biegłych), powinien to uczynić samodzielnie, a nie przekazywać sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, chyba że zachodzą inne przesłanki wskazane w przepisach.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał oskarżonego za czyn z art. 190a § 1 k.k. i zawiesił wykonanie kary, zobowiązując go do powstrzymania się od kontaktów z pokrzywdzoną. Sąd Okręgowy, uwzględniając apelację obrońcy, uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na potrzebę weryfikacji opinii biegłych psychiatrów w zakresie przesłanek z art. 31 k.k. Prokurator wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. Sąd Najwyższy uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu we W. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KS 25/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 listopada 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Patrycja Kotlarska w sprawie J. G. oskarżonego z art. 190 a § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 listopada 2018 r., skargi prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ś., od wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV Ka […], uchylającego wyrok Sądu Rejonowego we W., z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II K […] uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu we W. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE J. G. wyrokiem Sądu Rejonowego we W. z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II K […], za czyn z art. 190 a § 1 k.k., został skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zawieszono na okres próby 3 lat.
2 Na podstawie art. 72§ 1 pkt 7 a k.k. zobowiązano oskarżonego do powstrzymywania się od kontaktowania się w jakikolwiek sposób z pokrzywdzoną M. K.. Wyrokiem tym rozstrzygnięto także w przedmiocie kosztów postępowania oraz kosztów obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu. Powyższe orzeczenie apelacjami zaskarżyli oskarżony i jego obrońca. Sąd Okręgowy we W., wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV Ka […] uwzględniając zarzuty apelacji obrońcy, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skargę od wyroku Sądu odwoławczego wniósł prokurator Prokuratury Okręgowej w Ś. zarzucając „naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść orzeczenia, a to art. 437§ 2 zd. 2 k.p.k., polegające na uchyleniu przez Sąd odwoławczy zaskarżonego orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji w sytuacji, gdy nie jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości, a jedynie dopuszczenie dowodu z nowej opinii biegłych psychiatrów”. Podnosząc ten zarzut, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. Odpowiedz na skargę złożył oskarżony i wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga prokuratora Prokuratury Okręgowej w Ś. jest zasadna, gdyż trafnie podnosi zarzut naruszenia art. 437 § 2 zd. 2 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości. Z powiązania treści tego przepisu z treścią art. 539a § 3 k.p.k., w którym wskazano podstawy skargi, jednoznacznie wynika, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. do wydania wyroku zmieniającego lub też konieczne jest przeprowadzenie w całości przewodu sądowego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017 r., IV KS 6/16, LEX nr 2204960).
3 Analiza uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku Sądu odwoławczego wskazuje, iż powodem uchylenia wyroku jest konieczność weryfikacji dowodu z opinii biegłych lekarzy psychiatrów w zakresie ustalenia wobec oskarżonego przesłanek z art. 31 k.k., oraz ewentualna potrzeba przeprowadzenia w omawianym aspekcie dowodu z nowej opinii biegłych psychiatrów. Wskazana podstawa wydania orzeczenia kasatoryjnego nie należy więc do podstaw wskazanych w art. 437 § 2 k.p.k. Wobec tak podanych powodów, nie można mówić o istnieniu jakiejkolwiek realnej potrzeby ponownego rozpoznania sprawy, jak tylko niewykorzystaniu przez Sąd II instancji inicjatywy dowodowej nadanej mu przez treść art. 452 § 2 k.p.k. Jeśli zatem Sąd Okręgowy we W. uznał, że zachodzi potrzeba poszerzenia i weryfikacji materiału dowodowego o opinię biegłych psychiatrów na okoliczność stanu zdrowia oskarżonego, to samodzielnie winien ten materiał uzupełnić, a następnie dokonać jego stosownej oceny, zwłaszcza, że w sprawie niniejszej nie występowały ograniczenia z art. 454 k.p.k. do wydania orzeczenia reformatoryjnego. Dodać jedynie należy, że zawarte w ostatnim akapicie uzasadnienia Sądu odwoławczego wytyczne dla Sądu Rejonowego w tym o potrzebie rozważenia konieczności przesłuchania dalszych świadków, bez wskazania jakichkolwiek konkretów, nie są w stanie przełamać wyrażonej powyżej oceny. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku.
Powiązane orzeczenia
- V KS 4/17 2017-06-27Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości, mimo że stwierdzone uchybienia nie…
- V KS 33/19 2019-10-29Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, naruszając art. 437 § 2 k.p.k. poprzez brak wykazania konieczności ponownego przeprowadzenia przewodu sądowego w cało…
- IV KS 4/19 2019-02-06Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na konieczność przeprowadzenia przewodu sądowego na nowo w całości, w sytuacji gdy wskazał jedynie na p…
- IV KS 22/21 2021-06-10Czy Sąd Okręgowy, uchylając wyrok Sądu Rejonowego i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował art. 437 § 2 k.p.k., gdy nie zachodziła konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całoś…
- II KS 51/23 2023-12-21Czy Sąd Okręgowy prawidłowo uchylił wyrok Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, powołując się na konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, mimo że wskazane uchybienia mogły być uzupeł…
Powołane przepisy
art. 190art. 72§ 1 pkt 7art. 437§ 2art. 437 § 2art. 439 § 1 KPKart. 454 KPKart. 539a § 3 KPKart. 31 KKart. 437 § 2 KPKart. 452 § 2 KPK§ 1§ 1 pkt 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy