V KS 48/19

Izba Karna2020-01-16

Skład orzekający: Rafał Malarski, Paweł Wiliński, Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, jako podstawa uchylenia wyroku przez sąd odwoławczy i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zachodzi, gdy sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało nierzetelnością postępowania?
Ratio decidendi
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k., jako powód uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zachodzi wówczas, gdy orzekający sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało, w realiach sprawy, nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia (przeprowadzenia na nowo) wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sądowy w sądzie pierwszej instancji. Analiza uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego wykazała, że w sprawie niniejszej wykazano konieczność przeprowadzenia postępowania sądowego w całości z uwagi na przedwczesne rozstrzygnięcie spowodowane rażącymi błędami w ocenie dowodów osobowych.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał oskarżonych za czyn z art. 280 § 1 k.k. Sąd Okręgowy uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu. Prokurator wniósł skargę na wyrok sądu odwoławczego, zarzucając naruszenie art. 539a § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 2 k.p.k. poprzez niezasadne przyjęcie konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę prokuratora.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę prokuratora na wyrok sądu odwoławczego i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania skargowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KS 48/19 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Paweł Wiliński SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) w sprawie A. B. i Ł. P. oskarżonych o dokonanie czynu z art. 280 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 stycznia 2020 r., skargi Prokuratura Rejonowego w Ż. w trybie art. 539a k.p.k., na wyrok sądu odwoławczego - Sądu Okręgowego w Z.,, z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt VII Ka (…), uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 28 marca 2019 r., sygn. akt II K (…), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić skargę; 2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania skargowego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 28 marca 2019 r. (sygn. akt II K (…)) A. B. i Ł. P. zostali uznanych czynu z art. 280 § 1 k.k., za który wymierzono oskarżonej karę 2 lat pozbawienia wolności, a oskarżonemu karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym jej zawieszeniem na okres próby 2 lat. Wyrok ten został uchylony i przekazany do ponownego rozpoznania wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 17 października 2019 r. (sygn. akt VII Ka (…)). Od powyższego wyroku skargę na orzeczenie sądu odwoławczego wniósł Prokurator Rejonowy w Ż., zarzucając naruszenie prawa, tj. art. 539a § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 2 k.p.k. poprzez niezasadne przyjęcie, iż w sprawie konieczne jest 2 przeprowadzenie na nowo przewodu, podczas gdy sprawa powinna zostać merytorycznie rozpoznana przez sąd odwoławczy, bowiem brak było przesłanek wydania orzeczenia kasatoryjnego. W odpowiedzi na przedmiotową skargę obrońca oskarżonych wniósł o jej nieuwzględnienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z uchwałą 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2019 r. (I KZP 3/19), której tezy Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni podziela – „Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości, o której mowa w art. 437 § 2 zdanie drugie in fine k.p.k., jako powód uchylenia przez sąd odwoławczy zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, zachodzi wówczas, gdy orzekający sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa procesowego, co skutkowało, w realiach sprawy, nierzetelnością prowadzonego postępowania sądowego, uzasadniającą potrzebę powtórzenia (przeprowadzenia na nowo) wszystkich czynności procesowych składających się na przewód sądowy w sądzie pierwszej instancji.” W powyższym kontekście analiza uzasadnienia wyroku Sądu II instancji prowadzi do jednoznacznego wniosku, że w sprawie niniejszej wykazano konieczność przeprowadzenia postępowania sądowego w całości. Powodem wydania orzeczenia kasatoryjnego przez Sąd odwoławczy było, jak wynika z uzasadnienia wyroku, przedwczesne rozstrzygniecie, do którego doszło wskutek rażących błędów w dokonywaniu oceny dowodów osobowych w sprawie. Uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego bardzo precyzyjnie wskazuje na liczne mankamenty wyroku Sądu I instancji uniemożliwiające orzekanie reformatoryjne. Chodzi przede wszystkim o brak: - weryfikacji, która z pojawiających się wersji zdarzenia jest prawidłowa (s. 3), - gruntownej oceny wiarygodności depozycji oskarżonych (ich wersje wydarzeń były rozbieżne – np. co do kolejności i konfiguracji osobowej przy opuszczaniu mieszkania pokrzywdzonej – s. 3 - 4) a także konfrontacji tych wersji z zeznaniami pokrzywdzonej, 3 - zestawienia depozycji wszystkich osób występujących w sprawie w celu ustalenia przebiegu zdarzenia. W istocie lektura uzasadnienia wyroku Sądu I instancji nie pozwala na podjęcie innej decyzji, niż ta zapadła w sprawie w postępowaniu odwoławczym. Analiza sprzecznych wyjaśnień oskarżonych sprowadza się wyłącznie do ich zrekapitulowania (s. 1 uzasadnienia wyroku I instancji) bez jakiegokolwiek następczego odniesienia ich do kontekstu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Nawet stosunkowo dogłębna analiza zeznań pokrzywdzonej (także zmiennych w czasie) nie wyjaśnia toku rozumowania Sądu, który uznał za wiarygodną pierwszą ich wersję (s. 1-3). Zakwestionowane przez Sąd odwoławczy dowody w istocie obejmują całość postępowania dowodowego istotnego w perspektywie ustalenia ewentualnej realizacji znamion zarzucanych czynów zabronionych. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 280 § 1 KKart. 539a KPKart. 539a § 3 KPKart. 437 § 2 KPKart. 437 § 2§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy