V KZ 41/21

Sygn. akt V KZ 41/21 POSTANOWIENIE Dnia 29 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie T.B. skazanego za czyn z art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2021 r. zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt II WKK (…) o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II AKa (…) na podstawie art. 530 § 3 k.p.k. postanowił uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Sądowi Apelacyjnemu w (…) w celu podjęcia dalszych czynności w postępowaniu okołokasacyjnym. UZASADNIENIE W dniu 29 stycznia 2021 r. radcy prawnemu A.P., która jako obrońca z urzędu reprezentowała oskarżonego T.B. w postępowaniu odwoławczym toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w (…) pod sygnaturą II AKa (…), został doręczony - w związku ze złożonym w terminie wnioskiem (k. 4573 – 4574) wyrok Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II AKa (…) wraz z uzasadnieniem (k.4754). W dniu 28 lutego 2021 r. T.B. nadał w Urzędzie Pocztowym osobiście sporządzoną i podpisaną kasację od ww. orzeczenia. W piśmie tym skazany wniósł 2 także o zwolnienie go od opłaty od kasacji oraz o wyznaczenie obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania kasacji w osobie radcy prawnego A.P., która reprezentowała oskarżonego przed Sądem II instancji (k. 4756-4759). Zarządzeniem z dnia 12 marca 2021 r. Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) wezwał T.B. do uzupełnienia braków formalnych kasacji poprzez sporządzenie i podpisanie jej przez adwokata w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia kasacji (k.4761). Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 8 kwietnia 2021 r. (k. 4766). Pismem z dnia 14 kwietnia 2021 r. (data sporządzenia i nadania w urzędzie pocztowym) T.B. wniósł o uchylenie tego zarządzenia i rozpoznanie wniosku zawartego w punkcie VII kasacji o ustanowienie obrońcy z urzędu do sporządzenia i podpisania kasacji (k. 4767 – 4768). Zarządzeniem z dnia 26 kwietnia 2021 r., sygn. akt II WKK (…), Zastępca Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) wezwał T.B. do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku „o ustanowienie pełnomocnika z urzędu” celem sporządzenia i podpisania kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 22 grudnia 2020 r., sygn. akt II AKa (…), poprzez udokumentowanie sytuacji materialnej i przedstawienie odpowiednich dokumentów i zaświadczeń wskazujących, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i swojej rodziny, pod rygorem nieuwzględnienia wniosku. Wezwanie to zostało skazanemu doręczone (przez awizo) w dniu 14 czerwca 2021 r. (k. 4773). Na zarządzenie to skazany nie zareagował. Zarządzeniem z dnia 21 lipca 2021 r., sygn. akt II WKK (…), Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w (…) odmówił przyjęcia kasacji wskazując, że w związku z tym, iż T.B. nie uzupełnił braków formalnych sporządzonego przez siebie wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu celem ewentualnego sporządzenia i podpisania kasacji, temu środkowi zaskarżenia nie można nadać dalszego biegu (k. 4776). 3 Od powyższego zarządzenia, dochowując ustawowego terminu, T.B. wywiódł zażalenie, zarzucając obrazę art. 530 § 2 k.p.k. poprzez przyjęcie, że nie wykonał w terminie wezwania do uzupełnienia braków kasacji, podczas gdy tego rodzaju wezwania nie otrzymał ani nie było ono awizowane w jego miejscu zamieszkania a nadto, że kasację „odrzucono” przedwcześnie, gdyż w pierwszej kolejności Sąd Apelacyjny powinien oddalić wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu, a dopiero od tego dnia powinien biec termin do „podpisania apelacji przez adwokata z wyboru”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie - z przyczyn wskazanych poniżej - zasługiwało na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że zarządzenie z dnia 12 marca 2021 r. o wezwaniu T.B. do uzupełnienia braku formalnego kasacji „poprzez jej sporządzenie i podpisanie przez adwokata” zostało wydane ewidentnie przedwcześnie, skoro w samej kasacji został zawarty wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu do dokonania tych czynności. W opisanej sytuacji wezwanie do uzupełnienia braków formalnych mogło zostać skierowane do skazanego najwcześniej po odmowym załatwieniu tego wniosku. Ponadto, niezależnie od powyższego uchybienia, błędne było również wydanie zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji z powodu wskazanego wyżej braku formalnego, w sytuacji, gdy jego wydanie nie zostało poprzedzone rozpoznaniem wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania kasacji. W powyższym kontekście szczególnego podkreślenia także wymaga, że niezamieszczenie we wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu (lub załącznikach do niego), danych wskazujących, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny, nie stanowi braku, o którym mowa w art. 120 § 1 k.p.k. Niezareagowanie więc skazanego na wezwanie do wykazania odpowiednimi dokumentami przesłanek wyznaczenia obrońcy z urzędu, nie zwalniało organu procesowego od obowiązku jego merytorycznego rozpoznania. Z powyższych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Szczecinie w celu podjęcia dalszych 4 czynności w postępowaniu okołokasacyjnym. W toku tego postępowania w pierwszej kolejności należało będzie rozpoznać złożony przez T.B. wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania kasacji. Badając tę kwestię właściwy organ sądowy zwróci także uwagę na eksponowane w zażaleniu na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji argumenty skarżącego dotyczące wadliwego działania operatora pocztowego, które w ocenie T.B. spowodowało, iż nie otrzymał wezwania do uzupełnienia wniosku o wyznaczenie obrońcy z urzędu. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. as