V KZ 5/17

Sygn. akt V KZ 5/17 POSTANOWIENIE Dnia 30 marca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dorota Rysińska w sprawie W. Z. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 marca 2017 r. zażalenia obrońcy skazanego na zarządzenie upoważnionego sędziego VII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Z. z dnia 23 grudnia 2016 r., WKK […], odmawiające przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 12 września 2016 r., sygn. akt VII Ka […] p o s t a n o w i ł: uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Z. UZASADNIENIE W dniu 14 listopada 2016 r. obrońca W. Z. wniósł od wskazanego na wstępie wyroku kasację, w której zawarł wniosek o zwolnienie skazanego od uiszczenia opłaty od tej skargi. Pismem z dnia 30 listopada 2016 r. W. Z. został wezwany do udokumentowania (w wyszczególniony sposób) w ciągu 7 dni od dnia otrzymania tego pisma, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z opłatą kasacyjną w kwocie 450 zł. Po doręczeniu, w dniu 6 grudnia 2016 r., tego wezwania skazanemu (doręczonego do wiadomości obrońcy), w dniu 23 grudnia 2016 r. wydano zarządzenie, którym odmówiono przyjęcia kasacji. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano na niezłożenie w wyznaczonym terminie wspomnianych zaświadczeń o sytuacji materialnej skazanego oraz na brak uiszczenia należnej 2 opłaty od kasacji, co w myśl art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k. powoduje uznanie skargi za bezskuteczną. Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł obrońca skazanego, podnosząc zarzut naruszenia art. 120 § 2 k.p.k. i argumentując, że w zaistniałej sytuacji procesowej „należało oczekiwać orzeczenia o odmowie zwolnienia od opłaty kasacyjnej i wezwania do jej uiszczenia w zakreślonym terminie”. Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zażalenie jest zasadne. Zauważyć wypada, że pismo z dnia 30 listopada 2016 r., skierowane do W. Z. w związku z wnioskiem jego obrońcy o zwolnienie od opłaty kasacyjnej, zawierało tylko wezwanie do udokumentowania jego sytuacji materialnej, uzasadniającej niemożność wniesienia opłaty. Nie zawierało natomiast ani żądania uiszczenia opłaty kasacyjnej, ani też pouczenia o konsekwencji braku dostarczenia stosownych dokumentów do sądu. Jego lektura nie pozwalała osobie wzywanej na zorientowanie się, że brak przedłożenia stosownych dokumentów równoznaczny będzie z odmową przyjęcia kasacji. Skazany miał prawo sądzić, że uruchomiona procedura zwolnienia go od opłaty zostanie zakończona stosowną decyzją procesową i zostanie on następnie pouczony o dalszych obowiązkach. Uregulowania art. 120 § 1 i 2 k.p.k. przewidują procedurę uzupełniania braków formalnych pisma procesowego, które nie może otrzymać biegu, m.in. ze względu na „niezłożenie należytych opłat”. W wypadku kasacji procedura ta sprowadza się do wezwania strony do uzupełnienia tego braku, przez wniesienie opłaty w wymaganej kwocie, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, które to wezwanie zawierać ma ponadto pouczenie o rygorze uznania za bezskuteczne wniesionego pisma. Niedopełnienie przez stronę obowiązku uiszczenia opłaty od kasacji powoduje oczywiście odmowę przyjęcia skargi, jednak dopiero wówczas, gdy do spełnienia tego obowiązku strona w opisanym trybie została wezwana. Poza sporem pozostaje, że w niniejszej sprawie do wszczęcia procedury wezwania do uzupełnienia omawianego braku formalnego kasacji nie doszło, bowiem wraz z kasacją (a więc zanim to nastąpiło) został przedłożony wniosek o zwolnienie skazanego od opłaty od tej skargi. Wniosek ten nie został jednak 3 rozpoznany. Rację ma zatem skarżący, że stanowiło to wadę postępowania bez względu na to, czy strona, na uprzednie wezwanie, wylegitymowała się, czy też nie, dokumentami świadczącymi o braku możliwości uiszczenia opłaty. Dopiero wszak decyzja odmawiająca uwzględnienia wniosku otwierałaby uruchomienie trybu uzupełnienia braku należnej opłaty, przewidzianego w art. 120 § 1 k.p.k. Z tych względów uznać należało, że zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji podlega uchyleniu, jako że zapadło ono przedwcześnie – przed rozstrzygnięciem wniosku o zwolnienie skazanego od opłaty od kasacji oraz, ewentualnie, przed dopełnieniem omówionej procedury uzupełnienia braku formalnego kasacji. aw