V KZ 65/13

PostanowienieIzba Karna2013-09-18

Skład orzekający: Rafał Malarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania obrońcy z urzędu skazanemu w postępowaniu kasacyjnym, motywowana jedynie niedopuszczalnością kasacji z uwagi na podniesiony zarzut niewspółmierności kary, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może być przedmiotem zażalenia na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji może obejmować również kwestię prawidłowości innych rozstrzygnięć w postępowaniu kasacyjnym, w tym odmowy wyznaczenia obrońcy z urzędu. Odmowa przyznania obrońcy z urzędu, oparta na błędnym założeniu o niedopuszczalności kasacji, narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 9 § 1 k.p.k. w zw. z art. 78 § 1 k.p.k., jeśli nie rozpozna się wniosku skazanego co do istoty, uwzględniając jego argumentację materialną.
Stan faktyczny
Skazany wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego. Zastępca Przewodniczącego Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego odmówił przyjęcia kasacji z powodu nieusunięcia braku formalnego w postaci braku podpisu adwokata. Skazany wniósł zażalenie, kwestionując odmowę przyznania mu obrońcy z urzędu, motywując to trudną sytuacją materialną. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone zarządzenie i przekazał sprawę Prezesowi Sądu Okręgowego w K. do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KZ 65/13 POSTANOWIENIE Dnia 18 września 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski na posiedzeniu w trybie art. 530 § 3 k.p.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 września 2013r. w sprawie S. H., zażalenia wniesionego przez skazanego, na zarządzenie Zastępcy Przewodniczącego V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K. z dnia 1 sierpnia 2013r., o odmowie przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 13 maja 2013r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 13 lutego 2013r., p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone zarządzenie i sprawę przekazać Prezesowi Sądu Okręgowego w K. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono skazanemu przyjęcia jego osobistej kasacji z uwagi na nieusunięcie w terminie braku formalnego w postaci sporządzenia i podpisania kasacji przez adwokata. Zażalenie na to zarządzenie wywiódł w ustawowym terminie skazany. Z treści tego środka odwoławczego wynika, że nie zgadza się on z decyzją o odmowie przyznania mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia i podpisania kasacji. Ponadto w zażaleniu odnosi się również do kwestii związanych z ustaleniami faktycznymi w sprawie. Domniemywać wolno, że wniósł on o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 2 Zażalenie skazanego skutkowało uchylenie zaskarżonego zarządzenia. Zasadnie skarżący kwestionował nieuwzględnienie wniosku o przyznanie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. Nie ulega wątpliwości, że w ramach środka odwoławczego na orzeczenie o odmowie przyjęcia kasacji, można rozpoznać również prawidłowość innych rozstrzygnięć w postępowaniu kasacyjnym, także tych, na które zażalenie nie przysługuje, w tym również na odmowę wyznaczenia obrońcy z urzędu. Skazany wniosek o wyznaczenie mu obrońcy motywował trudną sytuacją materialną. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału V Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w K., nie uwzględniono tego wniosku. Decyzję tę argumentowano tym, że w apelacji skazany podniósł jedynie zarzut niewspółmierności kary, który nie może być samoistnym zarzutem kasacyjnym, w związku z czym kasacja byłaby niedopuszczalna. Nie sposób jest podzielić tego stanowiska. Skazany w swoim wniosku powoływał się wyłącznie na trudną sytuację materialną, nie podając żadnych innych okoliczności. Wydający zarządzenie o odmowie uwzględnienia tego wniosku w żaden sposób nie odniósł się do tejże podstawy ewentualnego przyznania skazanemu obrońcy z urzędu. Powody, dla których negatywnie odniesiono się do żądania wyznaczenia obrońcy z urzędu, nie mogą stanowić podstawy takiej decyzji. Wspomnieć można jedynie, że sam fakt podnoszenia w apelacji jedynie rażącej niewspółmierności kary nie powoduje sam przez się, iż kasacja nie może zostać oparta na innych przesłankach, które zgodnie z art. 523 § 1 k.p.k., będą mogły stanowić jej podstawę. Na tym etapie postępowania należało rozpoznać wniosek skazanego w oparciu o przedstawioną przez niego argumentację. Powody nieuwzględnienia tego wniosku mogłyby stanowić ewentualną podstawę zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji, jako że treść samej skargi wskazywałaby, że byłaby ona niedopuszczalna. W niniejszej sprawie jednak argumentacja przedstawiona w orzeczeniu o odmowie udzielenia skazanemu pomocy prawnej z urzędu nie mogła być podstawą tej decyzji, a skazany nie wskazywał powodów, dla których dążył do wszczęcia postępowania kasacyjnego. Wobec tego, z uwagi na nierozpoznanie wniosku skazanego co do istoty, doszło do naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 9 § 1 k.p.k. w zw. 3 z art. 78 § 1 k.p.k., co zdaniem Sądu Najwyższego, miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Z tychże względów podlegało ono uchyleniu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ ją rozpoznający powinien rozpoznać wniosek skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu mając na względzie argumenty skazanego, a także treść przepisów Kodeksu postępowania karnego odnoszących się do przyznawania pomocy prawnej z urzędu. Dopiero rozstrzygnięcie w zakresie wniosku skazanego o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym motywować będzie bieg dalszych czynności okołokasacyjnych. W zależności od tego, jakie zapadnie orzeczenie, organ je wydający powinien również mieć na względzie ewentualną konieczność ponownego wezwania skazanego do usunięcia braków formalnych w trybie art. 120 § 2 k.p.k. Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 530 § 3 KPKart. 523 § 1 KPKart. 9 § 1 KPKart. 78 § 1 KPKart. 120 § 2 KPK§ 3§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy