V KZP 19/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Bratoszewski. Sędziowie: J. Kosiński (sprawozdawca), S. Pawela.Prokurator w Ministerstwie Sprawiedliwości: H. Minarczuk.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana H., oskarżonego z art. 155 § 1 pkt 1 k.k., po rozpatrzeniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Zamościu - postanowieniem z dnia 16 marca 1990 r. - zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii (Dz. U. Nr 64, poz. 390) uprawnia pokrzywdzonego do wniesienia sprzeciwu na postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii, w wypadku gdy nie upłynął jeszcze termin złożenia przez pokrzywdzonego wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze oskarżyciela posiłkowego?"uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW uchwale z dnia 18 kwietnia 1990 r. - V KZP 10/90 (OSNKW 1990 z. 4-6, poz. 18) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że "Na postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii (Dz. U. Nr 64, poz. 390) prawo wniesienia sprzeciwu przysługuje stronom występującym w sprawie (art. 13 ust. 1 cytowanej ustawy)."Zgodnie z obowiązującą regulacją prawną (art. 44 § 1 i 45 § 1 k.p.k.) - osoba pokrzywdzona przestępstwem ściganym z oskarżenia publicznego może występować w sprawie jako oskarżyciel posiłkowy po złożeniu oświadczenia na piśmie lub do protokołu rozprawy (w terminie określonym w art. 45 § 1 k.p.k.), że chce działać w takim charakterze, oraz po wydaniu przez sąd postanowienia o dopuszczeniu tej osoby do udziału w postępowaniu.W postępowaniu tym przysługują jej wówczas uprawnienia strony. Oczywiste jest, że w sytuacji, gdy po wpłynięciu aktu oskarżenia sąd nie wyznaczy rozprawy i postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 1 ust. 1 powołanej ustawy o amnestii zapadnie na posiedzeniu, pokrzywdzony wspomniane oświadczenie może złożyć w formie pisemnej, łącząc je z wniesionym sprzeciwem.W wypadku gdy pismo procesowe pokrzywdzonego zawiera jedynie sprzeciw - organ prowadzący postępowanie powinien pouczyć go o przysługujących mu uprawnieniach, a zwłaszcza o konieczności złożenia odpowiedniego oświadczenia (art. 10 § 2 k.p.k.) - pod rygorem przewidzianym w art. 105 § 2 k.p.k.