VI KO 11/64

UchwałaIzba Karna1964-04-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sformułowanie „jeżeli kary w ogóle nie odbywał” użyte w art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. dotyczy tylko sytuacji, gdy sprawca nie odbywał kary pozbawienia wolności, czy również sytuacji, gdy kary nie odbywał z powodu jej rodzaju (np. grzywny)?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 6 kwietnia 1964 r. rozstrzygnął, że wyrażenie „jeżeli kary w ogóle nie odbywał” użyte w art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. odnosi się do sytuacji, gdy sprawca miał odbyć karę pozbawienia wolności, lecz jej nie odbył. Wykładnia ta jest spójna z innymi przepisami Kodeksu karnego i ustawami szczegółowymi, które definiują „odbycie kary” jako odcierpienie kary pozbawienia wolności.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą wykładni art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. Chodziło o ustalenie, czy zwrot „jeżeli kary w ogóle nie odbywał” obejmuje jedynie kary pozbawienia wolności, czy również inne kary, takie jak grzywna, których sprawca nie odbył. Sąd Najwyższy miał udzielić odpowiedzi na to pytanie prawne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przedstawioną kwestię prawną, zgodnie z którą zwrot „jeżeli kary w ogóle nie odbywał” dotyczy kary pozbawienia wolności.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: T. Krokosz (sprawozdawca), T. Majewski (współsprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Aleksandra N. oskarżonego z art. 1 § 1 w związku z art. 6 lit. a ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy użyte w art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) sformułowanie: "jeżeli kary w ogóle nie odbywał" - dotyczy tylko sytuacji kiedy sprawca nie odbywał kary nadającej się ze swej istoty do odbycia, a więc kary pozbawienia wolności czy też także i takich sytuacji, kiedy sprawca kary nie odbywał ze względu na rodzaj wymierzonej mu kary, nie nadającej się do odbycia, w szczególności kary grzywny?" po wysłuchaniu wniosku prokuratora,uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyjaśnił w uchwale z dnia 20 grudnia 1962 r., VI KO 36/62 (OSNKW z. 7-8/63, poz. 129), że "odbyciem kary" w rozumieniu art. 60 § 1 k.k. jest tylko odcierpienie kary pozbawienia wolności.Uchwała ta w celu wykazania, że w naszym ustawodawstwie recydywę stanowi popełnienie przestępstwa po uprzednim odbyciu kary pozbawienia wolności, wskazała na wyraźnie stanowiące o tym przepisy art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 maja 1957 r. o warunkowym zwolnieniu osób odbywających karę pozbawienia wolności (Dz. U. z 1957 r. Nr 31, poz. 134 oraz Dz. U. z 1960 r. Nr 11, poz. 69), jak również art. 25 § 1 pkt 2 lit. a ustawy karnej skarbowej z 1960 r. Nie może to oczywiście oznaczać, że jeśli w innych przepisach stanowi się tylko ogólnie o odbyciu kary bez dodania słów "pozbawienia wolności", to "odbycie" to kryje w sobie inną treść. Powołane wyżej przepisy ustawy o warunkowym zwolnieniu i ustawy karnej skarbowej zawierają w tej mierze wykładnię jednolitego pojęcia "odbycia kary", występującego również w innych przepisach (np. w art. 11 § 1 i 60 § 1 k.k.).Jeśli zatem w art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. użyto sformułowania "po odbyciu kary", to chodzi w tym wypadku o zasadniczą postać recydywy, polegającej na powrocie do przestępstwa po odcierpieniu kary pozbawienia wolności. Omawiany przepis wprowadza jednak obok tej postaci recydywy inną, polegającą na popełnieniu określonych w nim przestępstw w ogóle bez odbywania kary - w ciągu 5 lat od prawomocnego skazania.Wyrażenie "lub w ogóle jej nie odbywał" oznacza więc, że sprawca miał, z mocy wyroku skazującego za zagarnięcie mienia, "odbyć", to jest odcierpieć karę polegającą na przebywaniu w zamknięciu, lecz tej właśnie orzeczonej kary pozbawienia wolności nie odbył.W świetle powyższych uwag "prawomocne skazanie", o którym mowa w. art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. odnosi się do kary, której sprawca w ogóle nie odbył, to jest do orzeczonej poprzednio kary pozbawienia wolności.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 1art. 6art. 390 § 1 KPKart. 60 § 1 KKart. 2 § 2art. 25 § 1 pkt 2art. 11 § 1§ 1§ 2§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.