VI KO 2/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: T. Rek (sprawozdawca), L. Chmielewski (współsprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bohdana G. i Władysławy C., oskarżonych z art. 77 § 1 pkt 1 i 2 u.k.s., w zakresie przedstawionej na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Kielcach - Ośrodek Zamiejscowy w Radomiu z dnia 13 stycznia 1964 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:1. "Czy bieg przedawnienia przewidzianego w art. 141 dekretu o postępowaniu podatkowym (Dz. U. z 1963 r. Nr 11, poz. 60) rozpoczyna się dla podatników zobowiązanych z tytułu nabycia praw majątkowych w drodze spadkobrania od daty otwarcia spadku, czy też od wydania postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku?"2. "Czy złożenie przez podatnika, zamierzającego uiścić podatek mimo upływu terminu przedawnienia przewidzianego w art. 141 dekretu o postępowaniu podatkowym, oświadczenia niezgodnego z rzeczywistością w przedmiocie danych mogących mieć wpływ na ustalenie i wysokość zobowiązania podatkowego wypełnia dyspozycję art. 77 § 1 u.k.s.?"po wysłuchaniu wniosku Prokuratora uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArtykuł 6 ust. 2 dekretu z dnia 3 lutego 1947 r. o podatku od nabycia praw majątkowych (Dz. U. z 1951 r. Nr 9, poz. 74) wyraźnie stanowi, że w razie stwierdzenia pismem nabycia prawa majątkowego nie poddanego opodatkowaniu obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma. Rozporządzenie wykonawcze do tego dekretu (Dz. U. z 1952 r. Nr 7, poz. 43) w § 17 ust. 1 wyjaśnia, że nabyciem prawa majątkowego nie poddanym opodatkowaniu w rozumieniu art. 6 ust. 2 jest w szczególności "nie stwierdzone pismem nabycie prawa, co do którego organ finansowy nie wszczął żadnych czynności zmierzających do wymiaru podatku". Ten sam przepis w ust. 2 wyjaśnia, że "pismem stwierdzającym nabycie prawa majątkowego" jest przy nieodpłatnym nabyciu w drodze spadku w szczególności postanowienie sądu stwierdzające prawo do spadku (art. 45 prawa spadkowego).Skoro obowiązek podatkowy w myśl cytowanego art. 6 ust. 2 dekretu z dnia 3 lutego 1947 r. powstaje z chwilą sporządzenia pisma, które stwierdza nabycie prawa majątkowego, to bieg przedawnienia określonego w art. 141 dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym, które to przedawnienie według tego przepisu zaczyna się od "końca roku podatkowego, w którym powstał obowiązek podatkowy", liczyć można tylko od chwili sporządzenia wspomnianego pisma. Oczywiście, pismem tym nie może być pismo pochodzące od instytucji lub osoby nie powołanej do stwierdzenia nabycia prawa majątkowego, w szczególności - sporządzony u notariusza akt nabycia praw spadkowych od spadkobiercy.Przepis § 17 ust. 2 zdanie ostatnie przytoczonego rozporządzenia wykonawczego wyłącza możność uznania za takie pismo testamentu jako pisma sporządzonego przed nabyciem prawa majątkowego. Pismem takim nie może być jednak również pochodzące od samego spadkobiercy oświadczenie przed notariuszem o posiadaniu praw spadkowych w tym lub innym rozmiarze. Wspomniane przepisy stanowią o piśmie stwierdzającym nabycie prawa majątkowego; stwierdzić fakt nabycia w drodze spadku oznaczonego majątku może powołany do tego organ; nie korzysta z tego uprawnienia ani biuro notarialne, ani składający w tym biurze stosowne w tej kwestii oświadczenie domniemany spadkobierca.W myśl wyłuszczonego poglądu spadkobierca, co do którego nie dokonano wymiaru podatku w związku z tym spadkiem w ciągu trzech lat od chwili postanowienia sądu stwierdzającego sprawa tego spadkobiercy do danego spadku, nie jest wolny od obowiązku zgłoszenia przed upływem tych trzech lat zgodnych z prawdą danych, mogących mieć wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego ze wspomnianego tytułu lub wysokości tego zobowiązania. Umyślne lub nieumyślne niedopełnienie powinności takiego zgłoszenia podlega karze stosownie do art. 3 i 77 ustawy karnej skarbowej.2. Ponieważ w wypadku, którego dotyczy niniejsza sprawa, ów termin trzech lat jeszcze - do momentu wymiaru omawianego podatku - nie upłynął, przeto udzielanie odpowiedzi na pytanie Sądu Wojewódzkiego w punkcie drugim staje się bezprzedmiotowe.