VI KO 31/60

UchwałaIzba Karna1960-08-25

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów z dnia 16 maja 1957 r. w sprawie poddania skór bydlęcych i końskich działaniu dekretu o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia czyni zadość wymaganiom art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 29 października 1952 r. w zakresie wymogu wydania go w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami, oraz czy czyni zadość przepisowi § 24 w związku z § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 listopada 1956 r. ze względu na brak powołania się na zlecenie Prezesa Rady Ministrów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej uchwalił udzielić odpowiedzi twierdzącej na przedstawioną kwestię prawną. Rozporządzenie Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów z dnia 16 maja 1957 r. czyni zadość wymaganiom prawnym. W obecnym stanie prawnym, gdy Przewodniczący działa jako przedłużone ramię Rady Ministrów na podstawie czasowej delegacji Prezesa Rady Ministrów, nie jest wymagane, aby jego rozporządzenia miały walor prawa jedynie wtedy, gdy mają za sobą uprzednie porozumienie z "zainteresowanymi ministrami". Powołanie się na zlecenie Prezesa Rady Ministrów było zbędne, gdyż legitymację do wydania rozporządzenia stanowiło zarządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 1957 r.
Stan faktyczny
Przedmiotem analizy było rozporządzenie Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów z dnia 16 maja 1957 r., które poddało skóry bydlęce i końskie działaniu dekretu o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia. Kwestia prawna dotyczyła tego, czy rozporządzenie to spełnia wymogi formalne wynikające z art. 14 ust. 2 dekretu z 1952 r. (wymóg porozumienia z ministrami) oraz § 24 w związku z § 13 rozporządzenia RM z 1956 r. (wymóg powołania się na zlecenie Prezesa Rady Ministrów). Uzasadnienie odnosi się do ustawy o utworzeniu Komisji Planowania i rozporządzeń Rady Ministrów oraz Prezesa Rady Ministrów, które przeniosły i delegowały uprawnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi twierdzącej na przedstawioną kwestię prawną.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym po rozpoznaniu przedstawionej przez skład zwykły Sądu Najwyższego kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy rozporządzenie Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów z dnia 16 maja 1957 r. w sprawie poddania skór bydlęcych i końskich działaniu dekretu o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. Nr 28, poz. 125), stanowiące surowszą kwalifikację prawną przestępstw w nim wymienionych, czyni zadość wymaganiom art. 14 ust. 2 dekretu z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. Nr 44, poz. 301), skoro z treści tego rozporządzenia nie wynika, że zostało ono wydane w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami i czy czyni zadość przepisowi § 24 w związku z § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 listopada 1956 r. (Dz. U. Nr 58, poz. 270), ze względu na to, że w treści swej nie powołuje się na odnośne zlecenie wydane przez Prezesa Rady Ministrów Przewodniczącemu Komisji Planowania przy Radzie Ministrów" -uchwalił udzielić odpowiedzi twierdzącej.Uzasadnienie faktyczneUstawa z dnia 15 listopada 1956 r. o utworzeniu przy Radzie Ministrów Komisji Planowania i o zniesieniu Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego (Dz. U. Nr 54, poz. 244) utworzyła wymienioną Komisję Planowania jako kolegialny organ Rady Ministrów do spraw planowania (art. 1 ust. 2).Według art. 9 ust. 1 tej ustawy, dotychczasowe uprawnienia Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i jej Przewodniczącego przeszły do właściwości tych organów administracji państwowej, które zostaną określone przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia.Zgodnie z tym przepisem Rada Ministrów w § 13 swego rozporządzenia z dnia 15 listopada 1956 r. w sprawie określenia organów administracji państwowej, na które przechodzą niektóre uprawnienia Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego i jej Przewodniczącego (Dz. U. Nr 58, poz. 70) określiła, iż uprawnienia tego Przewodniczącego, oznaczone w dekrecie z dnia 29 października 1952 r. o gospodarowaniu artykułami obrotu towarowego i zaopatrzenia (Dz. U. Nr 44, poz. 301), zostały przelane na Prezesa Rady Ministrów. To samo rozporządzenie Rady Ministrów upoważniło w § 24 Prezesa Rady Ministrów do zlecenia Przewodniczącemu Komisji Planowania przy Radzie Ministrów czasowego wykonywania również tych uprawnień, które w myśl wspomnianego § 13 przeszły do zakresu działania Prezesa Rady Ministrów.Zarządzenie Nr 24 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 1957 r. w sprawie zlecenia Przewodniczącemu Komisji Planowania przy Radzie Ministrów czasowego wykonywania niektórych uprawnień Prezesa Rady Ministrów (M.P. Nr 9, poz. 65) zleciło temu Przewodniczącemu wykonywanie do 30 czerwca 1957 r. uprawnień Prezesa Rady Ministrów, określonych m.in. w przytoczonym § 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 15.XI.1956 r., w tym zaś do poddawania na podstawie art. 14 ust. 2 cyt. dekretu z dnia 29.X.1952 r. działaniu tego dekretu artykułów, objętych działaniem innych przepisów, dotyczących gospodarowania niektórymi artykułami (§ 1 pkt 6 i 1 wym. zarządzenia).W pełnej więc zgodzie z normami prawa, Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów wydał w dniu 16 maja 1957 r. rozporządzenie, poddające skóry bydlęce i końskie, którymi obrót uregulował dekret z dnia 19 września 1946 r. (Dz. U. Nr 49, poz. 281), działaniu przyt. dekretu z 29 października 1952 r. o gospodarowaniu.To rozporządzenie Przewodniczącego Komisji Planowania nie mogło być wydane "w porozumieniu z zainteresowanymi ministrami", jak tego wymagał przepis art. 14 ust. 2 wspomn. dekretu z 29 października 1952 r., stanowiący o uprawnieniu Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Dotychczasowe bowiem funkcje Przewodniczącego tej zniesionej instytucji ustawa i wydane w oparciu o nią rozporządzenie przelały na Prezesa Rady Ministrów, przy której, jako jej organ, działa obecnie cała Komisja Planowania i jej Przewodniczący. Przewodniczący ten w zakresie, którego dotyczy problematyka rozważana w niniejszym przypadku, działa jedynie na zasadzie czasowej delegacji Prezesa Rady Ministrów, zastępując go z woli prawa w spełnianiu funkcji należących w ogólności do Prezesa Rady Ministrów, czyli do czynnika nadrzędnego w stosunku do ministrów. Skoro Rada Ministrów jest naczelnym, wykonawczym i zarządzającym organem władzy państwowej (art. 30 ust. 1 Konstytucji), koordynuje działalność ministerstw (art. 32 pkt 1 Konstytucji) i może uchylić rozporządzenie wydane przez ministerstwo (art. 33 Konstytucji), nie podobna w aktualnym stanie prawnym wymagać, aby rozporządzenia, które Przewodniczący Komisji Planowania przy Radzie Ministrów wydaje jako przedłużone ramię Rady Ministrów, miały walor prawa jedynie wtedy, gdy mają za sobą uprzednie porozumienie z "zainteresowanymi ministrami".W kwestii, iż rozporządzenie Przewodniczącego Komisji Planowania z dnia 16 maja 1957 r. nie powołuje się na udzielone mu zlecenie Prezesa Rady Ministrów, należy stwierdzić, że powołanie to było zbędne, skoro oczywistą legitymację do wydania tego rozporządzenia przez Przewodniczącego Komisji Planowania przy Radzie Ministrów stanowiło przytoczone wyżej, a oparte na ustawie i należycie ogłoszone w przeznaczonej do tego urzędowej publikacji, zarządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 1957 r., o którym pytanie Sądu Najwyższego nie wspomina.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 14 ust. 2art. 1 ust. 2art. 9 ust. 1art. 30 ust. 1art. 32 pkt 1art. 33§ 24§ 13§ 1 pkt 6

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.