VI KO 41/60

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, uchwalił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki kwestię prawną, wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy rzemieślnik, zatrudniający w swoim warsztacie dorywczo więcej osób, niż podał we wniosku do władzy finansowej o ustalenie umownego ryczałtu podatkowego, bądź korzystający dorywczo z pomocy komiwojażerów przy sprzedaży swoich towarów, zawsze podlega odpowiedzialności karnej na podstawie art. 131 prawa karnego skarbowego, czy też w wypadkach tych ulega jedynie wyłączeniu z kategorii podatników opłacających podatek w postaci ryczałtu umownego i podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych"- rozstrzygnąć jak następuje:sprawca czynu opisanego w pytaniu ponosi odpowiedzialność z art. 1311 p.k.s. (obecnie - art. 77 u.k.s.), jeżeli nie zawiadomi właściwego organu finansowego o zmianach w stanie zatrudnienia, powstałych w sposób w pytaniu przedstawiony.Uzasadnienie faktyczneWedług § 13 rozporządzenia Ministra Finansów z 8 grudnia 1956 r. w sprawie poboru w formie ryczałtu podatków obrotowego i dochodowego od osób prowadzących zakłady rzemieślnicze (Dz. U. Nr 60, poz. 290), które to rozporządzenie wydano na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1950 r. o zobowiązaniach podatkowych i dekretu z dnia 16 maja 1946 r. o postępowaniu podatkowym, podatnicy opłacający ryczałt obowiązani są do zawiadomienia organu finansowego w terminie siedmiu dni o wszelkich takich zmianach, jakie powstały w stosunku do stanu faktycznego podanego we wniosku o ryczałt, które mają wpływ na wysokość tego ryczałtu. Przepis § 14 ust. 4 przyt. rozporządzenia wprost zastrzega, iż skutek niezawiadomienia o tych zmianach, polegających na wyłączeniu spośród opłacających ryczałt, następuje niezależnie od odpowiedzialności karnej skarbowej podatnika, który zaniechał czynności zawiadomienia.Wspomnianą odpowiedzialność karną sprawca ponosi na mocy art. 1311 p.k.s. (obecnie - art. 77 u.k.s.), albowiem podatnik, nie zgłaszający o zaszłych zmianach, miarodajnych dla ustalenia wysokości podatku w formie ryczałtu, działaniem swym dopuszcza się przewidzianego w tym przepisie ustawy karnej narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku w postępowaniu podatkowym.Okoliczność, że dopiero przepis art. 93 § 1 obecnej u.k.s wskazuje na odpowiednie stosowanie norm ustawy karnej o przestępstwach podatkowych - do ryczałtów, nie zmienia stanu prawnego w omawianym zakresie. Przepis ten bowiem usuwa jedynie ewentualne wątpliwości interpretacyjne przez wyraźne zaznaczenie, iż przez podatki rozumie się m.in. również ryczałty podatkowe.Kwestia, czy wpływająca w ogólności na wysokość ryczałtu (§ 1 ust. 1 i § 13 pkt 2 przyt. rozp.) zmiana stanu zatrudnienia lub miejsca wykonywania świadczeń przez rzemieślnika miała w konkretnym przypadku charakter doraźny i nie wpływała w sposób istotny na wymiar podatku, w tej lub innej jego postaci, pozbawiona jest znaczenia prawnego w sferze rozważań o odpowiedzialności na podstawie art. 1311 p.k.s. czy art. 77 u.k.s. Odpowiedzialność ta grozi za samo wystawienie Skarbu Państwa na niebezpieczeństwo uszczuplenia podatku, przy czym niebezpieczeństwo to ustawa upatruje już w zatajeniu przez podatnika danych, miarodajnych przy ustalaniu zobowiązania podatkowego lub jego wysokości. Decyzja o merytorycznej wartości tych danych w konkretnym postępowaniu podatkowym należy wyłącznie do właściwych organów finansowych.Zagadnienie, czy chodzi o ryczałt kwotowy, czy umowny (§ 5 przyt. rozporz.), jest tutaj zupełnie obojętne.