VI KO 42/61
UchwałaIzba Karna1962-01-18
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uniewinnienie od narodowości polskiej na podstawie art. 20 k.k. może być uznane za równoznaczne w skutkach z uniewinnieniem z powodu okoliczności wymienionych w art. 3 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny, czy też należy je traktować na równi z uniewinnieniem z art. 4 tego dekretu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej postanowił pozostawić bez odpowiedzi pytanie prawne Sądu Wojewódzkiego, ponieważ nie wymaga ono zasadniczej wykładni ustawy. Z przepisów dekretu wynika, że zwrot majątku 'odstępcy' następuje w określonych przypadkach, a kwestia posiadania majątku jest faktyczna. Uniewinnienie na podstawie art. 20 § 1 k.k. nie może być utożsamiane z sytuacją opisaną w art. 3 dekretu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki wystąpił do Sądu Najwyższego z pytaniem prawnym dotyczącym skutków uniewinnienia osoby oskarżonej o odstępstwo od narodowości polskiej. Pytanie dotyczyło tego, czy uniewinnienie na podstawie art. 20 k.k. jest równoznaczne z uniewinnieniem z art. 3 dekretu, czy też z art. 4 tego dekretu, w kontekście zwrotu majątku. Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie nie wymaga wykładni ustawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił pozostawić pytanie prawne bez odpowiedzi.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, przedstawione w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki pytanie prawne:"Czy uniewinnienie "odstępcy" od narodowości polskiej na podstawie art. 20 k.k. może być uznane za równoznaczne w skutkach, przewidzianych w art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. (Dz. U. nr 41, poz. 237 z późn. zmianami), z uniewinnieniem z powodu okoliczności wymienionych w art. 3 tego dekretu, czy też należy traktować je na równi z uniewinnieniem z art. 4 cytowanego dekretu"uchwalił pozostawić bez odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneZagadnienie, z którym występuje Sąd Wojewódzki nie wymaga zasadniczej wykładni ustawy (art. 390 § 1 k.p.k.).Z przepisów art. 13 § 3 lit. "a” i "b” dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny (Dz. U. Nr 41, poz. 237 z późn. zmianami) wynika wyraźnie, że zajęty lub znajdujący się pod dozorem i zarządem majątek "odstępcy" ulega zwróceniu temu "odstępcy" tylko w tych przypadkach, kiedy wyrok nie zawierał orzeczenia o przepadku tego majątku, a majątek ten znajduje się w posiadaniu "odstępcy" lub też gdy zgłoszenie niemieckiej ( przynależności narodowej nastąpiło w okolicznościach wymienionych w art. 3 wspomnianego dekretu.Kwestia, czy majątek znajduje się w posiadaniu "odstępcy", jest kwestią faktyczną.Jeżeli w wyroku uniewinniającym wskazano jako podstawę prawną uniewinnienia normę art. 20 § 1 k.k., to oczywiście nie może wchodzić w rachubę sytuacja, o której mowa w art. 3 cyt. dekretu.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 37/65 1965-03-09Czy sąd odwoławczy, działając jako instancja odwoławcza, jest władny stwierdzić przejście majątku odstępcy od narodowości na własność Skarbu Państwa, jeśli zaskarżone postanowienie dotyczyło jedynie oddalenia wniosku o z…
- IV KK 12/20 2021-03-11Czy postanowienie o przepadku majątku, wydane na podstawie art. 13 § 3 i 4 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939-1945 r. oraz § 6 rozporządzenia Rad…
- VI KO 31/64 1965-04-02Czy przepis § 6 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 1950 r. w sprawie wykonania ustawy o zniesieniu sankcji oraz ograniczeń w stosunku do obywateli, którzy zgłosili swą przynależność do narodowości niemie…
- VI KO 55/59 1960-05-28Czy Skarb Państwa, w osobie prezydium wojewódzkiej rady narodowej, jest uprawniony do wystąpienia z żądaniem ustalenia negatywnego, że nieruchomość volksdeutschów nie podlega zwolnieniu spod zajęcia, dozoru i zarządu, a…
- IV KK 344/19 2020-09-25Czy dekret o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1939-1945 r. jest nadal stosowany w polskim porządku prawnym?
Powołane przepisy
art. 390 § 1 KPKart. 20 KKart. 13art. 3art. 4art. 13 § 3art. 20 § 1 KK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.