VI KO 31/64

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w trybie art. 390 § 1 k.p.k. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy przepis § 6 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 1950 r. w sprawie wykonania ustawy o zniesieniu sankcji oraz ograniczeń w stosunku do obywateli, którzy zgłosili swą przynależność do narodowości niemieckiej (poz. 294) rozumie przez "zajęcie, dozór lub zarząd" czynności spełnione przy zachowaniu wymogów formalnych, przewidzianych w szczególności w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, Bezpieczeństwa Publicznego i Gospodarki Narodowej i Finansów z dnia 30.XI.1944 r. lub w ustawie z dnia 6.V.1945 r., poz. 96, względnie w przepisie art. 6 § 3 dekretu z dnia 28.VI.1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości, czy też ma na myśli wszelkie odebranie przedmiotów majątkowych odstępcy, niezależnie od dopełnienia częściowych formalności"postanowił odmówić odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneRozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy pytania prawnego przytoczonego w sentencji niniejszego postanowienia mogłoby mieć znaczenie tylko dla rozpoznania takiej sprawy o wydanie z depozytu kosztowności odebranych odstępcy od narodowości polskiej w czasie wojny 1939-1945, która została wszczęta przed wejściem w życie dekretu z dnia 28.VI.1946 r. (Dz. U. Nr 41, poz. 237 wraz z późn. zm.) bądź na podstawie dekretu PKWN z dnia 4.XI.1944 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 54), bądź też na podstawie ustawy z dnia 6 maja 1945 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 96) lub w której orzeczono karę dodatkową przepadku całości lub części majątku odstępcy z mocy art. 2 § 1 wymienionego wyżej dekretu z dnia 28.VI.1946 r. Wynika to ze sformułowania art. 9 i art. 2 § 1 tegoż dekretu z dnia 28.VI.1946 r. oraz uchwał składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1955 r., sygn. I CO 77/54 (OSN ICiEK, 1957 r., zeszyt 1, poz. 2) i z dnia 28 maja 1960 r., sygn. VI KO 55/59 (ONS ICiIK, 1960 r., zeszyt 4).W sprawie kosztowności zakwestionowanych A. R. i złożonych do depozytu, których dotyczy pytanie Sądu Wojewódzkiego, żadna z tych sytuacji nie zachodzi. Postępowanie karne bowiem o odstępstwo od narodowości polskiej zostało przeciwko A. R. wszczęte dopiero dnia 10 lutego 1947 r., a więc w dniu, w którym na całym terenie Polski nie obowiązywał już ani dekret PKWN z dnia 4.XI.1944 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 54), ani też ustawa z dnia 6 maja 1945 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 96), lecz dekret z dnia 28.VI.1946 r. (Dz. U. Nr 41, poz. 237). Z mocy art. 2 tego ostatniego dekretu A. R. została też prawomocnie skazana za odstępstwo od narodowości polskiej w czasie wojny 1939 r.-1945 r. na karę 4 lat więzienia, z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat dwóch, lecz bez orzeczenia przepadku majątku w całości lub w części, w szczególności bez orzeczenia przepadku kosztowności, o których mowa w tej sprawie, a które zostały zakwestionowane i złożone do depozytu po dniu 10 lutego 1947 r. W związku z odstępstwem A. R. od narodowości polskiej nie zostało również wszczęte w okresie obowiązywania dekretu PKWN z dnia 4.XI.1944 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 54) i ustawy z dnia 6.V.1945 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 96) żadne postępowanie administracyjne przewidziane w tych aktach ustawowych, a w szczególności nie osadzono jej w miejscu odosobnienia i nie zajęto jej majątku, a ona sama nie złożyła ani wniosku o rehabilitację, ani też deklaracji wierności demokratycznemu Państwu Polskiemu. Z akt sprawy wynika również, że kosztowności zakwestionowane A. R. nie stanowiły dowodu rzeczowego, gdyż nie były ani narzędziem przypisanego jej przestępstwa, ani też nie służyły i nie mogły służyć do ustalenia istoty tego postępowania lub wykrycia sprawcy.W tym stanie rzeczy w przedmiocie kosztowności zakwestionowanych A. R. nie można orzec na podstawie przepisów wymienionych w pytaniu Sądu Wojewódzkiego, lecz w oparciu o te przepisy Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego, które traktują o karze dodatkowej i postaci tego orzeczenia (art. 44 lit. "a" k.k. oraz art. 40 § 1 i 329 lit. "c" k.p.k.). Z tego też powodu - gdy przepisy wymienione w pytaniu Sądu Wojewódzkiego nie wymagają wyjaśnienia w sprawie A. R. - należało odmówić odpowiedzi na to pytanie.