VI KO 55/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Zembaty (sprawozdawca). Sędziowie: H. Dąbrowski (współsprawozdawca), T. Gdowski, J. Dziowgo, Z. Chełmicki, T. Krokosz, W. Dąbrowski. Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w oprawie Edmunda i Eugenii K. o zwolnienie majątku spod zajęcia, po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, uchwalił przedstawione przez Sąd Wojewódzki w Łodzi Ośrodek Zamiejscowy w Piotrkowie i przekazane przez Sąd Najwyższy składowi siedmiu sędziów postanowieniem z dnia 14 maja 1959 r. kwestie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy:1) "Czy w myśl art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości w czasie wojny 1933-1945 Skarb Państwa w osobie prezydium wojewódzkiej rady narodowej jest uprawniony do wystąpienia z żądaniem ustalenia negatywnego, że nieruchomość volksdeutschów nie podlega zwolnieniu spod zajęcia, dozoru i zarządu, a jeśli tak, to czy orzeczenie sądu powinno zawierać stwierdzenie, że nieruchomość ta z mocy art. 13 § 4 tegoż dekretu ulega przepadkowi z mocy samego prawa?"2) "Czy bez uprzedniego wydania wyroku lub postanowienia o zaniechaniu ścigania co do osoby, która dopuściła się odstępstwa od narodowości, może zapaść orzeczenie o zwolnieniu majątku spod zajęcia, dozoru i zarządu?"3) "Czy majątki obywateli polskich, którzy zgłosili odstępstwo od narodowości polskiej, mogą być traktowane jako majątki opuszczone w rozumieniu art. 1 wymienionego wyżej dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, a w związku z tym, czy do nabycia przez Państwo własności nieruchomości ma zastosowanie art. 34 tegoż dekretu?"4) "Jeśli Skarbowi Państwa nie przysługiwałoby prawo do wystąpienia z negatywnym żądaniem, jak w pkt 1, to w jakim terminie i trybie Skarb Państwa w myśl art. 13 § 4 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. stanie się właścicielem tych majątków?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1.Do czasu wejścia w życie dekretu z dnia 28 czerwca 1948 r (Dz. U. Nr 41, poz. 237) stosowano konfiskatę mienia osób, które odstąpiły od narodowości w okresie wojny 1939 - 1945, bądź na podstawie dekretu z dnia 4 listopada 1944 r. o środkach zabezpieczających w stosunku do zdrajców Narodu Polskiego (Dz. U. Nr 11, poz. 54), bądź też na podstawie ustawy z dnia 6 maja 1945 r. o wyłączeniu ze społeczeństwa polskiego wrogich elementów. (Dz. U. Nr 17, poz. 96).Dekret z dnia 23 czerwca 1946 r., normując w art. 1-6 odpowiedzialność karną tych osób, zajął się między innymi kwestią stosunku do spraw wszczętych poprzednio na podstawie dekretu z r. 1944 i ustawy z r. 1945. Dekret z 1946 r. stanowi przede wszystkim w art. 10, że przewidziane w nim postępowanie karne za odstępstwo od narodowości nie będzie wszczynane przeciw osobom, co do których zapadło postanowienie Specjalnego Sądu Karnego uchylające zarządzenie prokuratora o przymusowym odosobnieniu (dekret z 1944) lub prawomocne orzeczenie sądu grodzkiego orzekające rehabilitację w pełnym lub ograniczonym rozmiarze (ustawa z 1945 r.).Według art. 12 dekretu z 1946 r. prawomocne postanowienia i zarządzenia orzekające umieszczenie w miejscu odosobnienia, poddanie przymusowej pracy, utratę praw, grzywnę i przepadek mienia zachowują swą moc w części orzekającej grzywnę i przepadek mienia.Co do osób odpowiadających za odstępstwo od narodowości, względem których nie zapadło postanowienie Specjalnego Sądu Karnego uchylające zarządzenie prokuratora o przymusowym odosobnieniu (dekret z 1944 r.) lub prawomocne orzeczenie sądu grodzkiego orzekające rehabilitację (ustawa z 1945 r.), prowadzono dochodzenie, które kończyło się bądź postanowieniem stwierdzającym, że czyn nie podlega ściganiu, bądź też złożeniem aktu oskarżenia o przestępstwo z art. 1 § 1 wspomnianego dekretu (art. 17).W razie skazania sąd mógł orzec jako karę dodatkową przepadek mienia w całości lub w części.Według art. 16 ustawy z dnia 6 maja 1945 r. (w brzmieniu dekretu z dnia 22 lutego 1946 r. - Dz. U. Nr 11, poz. 73) w razie rehabilitacji "odstępcy" zajęte mienie nie podlegające przepadkowi ulegało zwolnieniu spod zajęcia z mocy prawa.2.Przepis art. 13 § 3 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. stanowi, iż zwolnienie majątku spod zajęcia, dozoru, zarządu może nastąpić dopiero po wydaniu bądź wyroku nie zawierającego orzeczenia o przepadku majątku (art. 2), bądź postanowienia o zaniechaniu ścigania (art. 17) - pod warunkiem:1. że majątek znajduje się jeszcze w posiadaniu właściciela albo2. że odstępstwo nastąpiło w okolicznościach wymienionych w art. 3, tj. w razie działania w interesie Państwa Polskiego albo z nakazu lub na rzecz polskiej organizacji wolnościowej, a szczególne względy państwowe lub społeczne nie stoją na przeszkodzie zwrotowi majątku. Majątek nie zwolniony przez sąd na podstawie art. 13 § 3 tegoż dekretu przechodzi na własność Państwa (art. 13 § 4).O zwolnieniu lub przepadku majątku rozstrzyga sąd (art. 13 § 5).3.Przepadek majątku nie jest w tym wypadku karą dodatkową, bo art. 13 przewiduje wydanie orzeczenia w tym przedmiocie pomimo wydania wyroku nie zawierającego takiego orzeczenia, jak również po wydaniu postanowienia o zaniechaniu ścigania (art. 13 § 3).Rozstrzygające znaczenie ma tutaj fakt zajęcia majątku odstępcy w przepisany sposób [patrz. rozp. wykonawcze z dnia 30 listopada 1944 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 75) do dekretu z 1944 r. oraz art. 21 i 22 ustawy z dnia 6 maja 1945 r., jak również dotyczące tych przepisów uchwały Całej Izby Cywilnej S.N. z dnia 30 października 1946 r. (ZO 1/47) i składu 7 sędziów tej Izby z dnia 24 czerwca 1955 r. (OSN 2/57)] oraz fakt posiadania lub utraty posiadania przez odstępcę.4.Sytuacja prawna zajętego mienia uległa pewnej zmianie na tle ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zniesieniu sankcji oraz ograniczeń w stosunku do obywateli, którzy zgłosili swą przynależność do narodowości niemieckiej (Dz. U. Nr 9, poz. 270), oraz rozporządzenia wykonawczego zawartego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 lipca 1950 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 294). Według § 6 pkt 1 przytoczonego rozporządzenia, orzeczenia o przepadku majątku zapadłe do dnia wejścia w życie pozostają w mocy.Zwolnienie majątku spod zajęcia, dozoru lub zarządu (oczywiście w wypadkach, w których nie orzeczono przedtem prawomocnie konfiskaty) może nastąpić tylko pod warunkiem, że majątek znajdował się w dniu wejścia ustawy w życie jeszcze w posiadaniu właściciela.Przepis ten, analogiczny do przepisu art. 13 § 3 dekretu z 1946 r., przewiduje przepadek mienia pomimo umorzenia postępowania, a więc również nie ma charakteru kary dodatkowej. Oba wymienione przepisy normują szczególne postępowanie, które ma charakter odrębny i jest podyktowane myślą o interesie społecznym; interes ten doznałby naruszenia przez zwrot majątku, którego posiadanie przeszło już w inne ręce. To sui generis postępowanie przekazano sądom ze względu na jego związek z dochodzeniem w sprawach odstępców lub z dotyczącą ich sprawą karną.Nakaz niewszczynania lub umorzenia postępowania przeciw odstępcom, przewidziany w art. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r., odnosi się do sprawy karnej, a nie do wspomnianego szczególnego postępowania. Na odrębny charakter postępowania określonego w art. 13 dekretu wskazuje też przepis art. 14 dekretu o przepadku majątku, który stanowi, że przepisy tego dekretu stosuje się odpowiednio do przepadku majątku orzeczonego na zasadzie art. 13 wspomnianego dekretu o odpowiedzialności karnej za odstępstwo od narodowości.5.Tego szczególnego postępowania nie uchyliła ani ustawa amnestyjna z 1952 roku (Dz. U. Nr 46, poz. 309), ani też ustawa amnestyjna z 1956 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 57), dotycząca osób, których sprawy o odstępstwo od narodowości przewidziane w dekrecie z dnia 28 czerwca 1946 r. były na podstawie art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. wyłączone spod dobrodziejstw amnestii przewidzianej tą ustawą.Jeśli chodzi o orzeczone kary przepadku mienia, to ustawy amnestyjne z 1952 r. i 1956 r. stanowią, że w razie darowania lub złagodzenia kary pozbawienia wolności nie wykonana dotychczas kara dodatkowa przepadku mienia nie podlega wykonaniu - z wyjątkiem przepadku mienia, którego posiadanie jest zakazane lub wymaga zezwolenia (art. 4 pkt 2 ustawy o amnestii z 1952 r. i art. 4 ustawy o amnestii z 1956 r).W uchwale Całej Izby Karnej z dnia 19 stycznia 1959 r. w sprawie VI KO 19/59 (OSN 1/60) Sąd Najwyższy wyjaśnił jednak, że każda ustawa o amnestii uwzględnia określone warunki społeczno-polityczne istniejące w chwili jej wydania i każda z tych ustaw w jej praktycznym zastosowaniu powinna być interpretowana jako samoistna całość. Poszczególne ustawy o amnestii wiążą się ze sobą wtedy tylko, gdy jest to wyraźnie w danej ustawie przewidziane, i tylko w takim zakresie, jak to ustawa przewiduje. Przepisy ustawy o amnestii z 1952 r. odnoszące się do innych przestępstw nie dają podstaw do wysnucia wniosku, jakoby amnestia ta uchyliła utrzymaną w mocy konfiskatę mienia odstępców.Jeśli chodzi o ustawę amnestyjną z 1956 r., to ważną rzeczą jest ustalenie, kiedy kara przepadku mienia jest już wykonana w rozumieniu omawianych przepisów ustaw amnestyjnych.Według art. 4 dekretu z dnia 22 października 1947 r. o przepadku majątku (Dz. U. Nr 65, poz. 390 z późniejszymi zmianami) orzeczenie o przepadku majątku powoduje z mocy samego prawa przejście na rzecz Skarbu Państwa przedmiotów i praw majątkowych osoby, w stosunku do której orzeczono przepadek, z wyjątkiem praw i przedmiotów wymienionych w pkt 1 i 2 powyższego przepisu.Owo przejście własności będące wynikiem prawomocności orzeczenia nie jest z natury rzeczy jego wykonaniem.Wykonaniem orzeczenia o przepadku mienia będzie rzeczywiste pozbawienie byłego właściciela posiadania mienia objętego przepadkiem na rzecz Państwa.Może ono nastąpić przez dobrowolne wydanie owego mienia właściwym organom lub też w drodze przymusowej.Według art. 8 § 1 i 2 dekretu o przepadku majątku, wykonanie orzeczeń o przepadku lub zabezpieczeniu majątku odbywa się w trybie administracyjnym z wyłączeniem drogi sądowej. Stosuje się tutaj przepisy dotyczące sposobu, zabezpieczenia i przejmowania majątków poniemieckich (zob. dekret z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich - Dz. U. Nr 13, poz. 87), a w wypadkach nie uregulowanych tymi przepisami stosuje się odpowiednie przepisy części drugiej kodeksu postępowania cywilnego.W świetle tych przepisów ani skierowanie wyroku do wykonania, ani zajęcie mienia, a także wpis w księdze wieczystej nie jest wykonaniem orzeczenia przepadku mienia, gdyż czynności te nie powodują utraty posiadania.W razie zastosowania postępowania egzekucyjnego, dopiero rzeczywiste wykonanie egzekucji uważać należy za wykonanie kary dodatkowej przepadku mienia w rozumieniu art. 4 ustawy o amnestii z dnia 27 kwietnia 1956 r. co do praw i przedmiotów objętych przepadkiem.6.Odmiennie przedstawia się sprawa w wypadku konfiskaty mienia na podstawie art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. lub też na mocy § 6 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 1950 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 294).Tutaj przepadek następuje z tego powodu, iż "odstępca" utracił posiadanie majątku, choćby zapadły przeciwko niemu wyrok nie zawierał orzeczenia kary dodatkowej przepadku lub choćby postępowanie przeciwko "odstępcy" umorzono.Z przepisem art. 4 ustawy o amnestii z 1956 r. nie koliduje postępowanie przewidziane w art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. i § 6 rozporządzenia z dnia 26 lipca 1950 r. (Dz. U. Nr 32, poz. 294). Jeśli bowiem zajęte mienie odstępcy organy państwowe objęły w zarząd przed uprawomocnieniem się orzeczenia o przepadku, to w takim razie z chwilą uprawomocnienia się takiego orzeczenia jest ono jednocześnie wykonane przez czynności wykonawcze wcześniej przeprowadzone. Jeżeli odstępca znajduje się nadal w posiadaniu zajętego mienia, ma zastosowanie art. 4 ustawy o amnestii z 1956 r., skoro przepadek nie został wykonany pomimo orzeczenia tego przepadku jako kary dodatkowej. W takim wypadku spełniony byłby warunek posiadania mienia wymagany przez art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. do wydania orzeczenia o zwolnieniu mienia spod zajęcia.7.Powyższe stwierdzenia prowadzą do następujących wniosków:Wydział finansowy prezydium rady narodowej jest uprawniony w myśl art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. do zgłaszania wniosków o wydanie przez sąd karny na podstawie tego przepisu orzeczenia co do majątku będącego własnością osób, które dopuściły się odstępstwa od narodowości, a zajętego w związku z tym odstępstwem. Uprawnienie to wynika z treści § 5 art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. W myśl lego przepisu o terminie posiedzenia sąd powinien zawiadomić władzę, pod której zarządem znajduje się zajęty majątek lub która dokonała zajęcia oraz osobę zainteresowaną. Stronom lub ich przedstawicielom przysługuje prawo zgłaszania wniosków i składania wyjaśnień na piśmie i ustnie. Ponieważ według przepisów zarówno dekretu z dnia 4 listopada 1941 r. (§ 2), jak i ustawy z dnia 6 maja 1945 r. (art. 22) oraz według przepisów dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. (art. 6 § 3) do zajęcia majątków z powodu odstępstwa od narodowości właściwe były organy finansowe (likwidacyjne), przeto organy te, skoro dokonywały zajęcia, właściwe są z powyższych przyczyn do składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r., a poza tym właściwe są również i z tego względu, że organy te należy uważać za przedstawicieli osoby zainteresowanej, jaką jest Skarb Państwa, skoro na rzecz Skarbu Państwa przechodzi mienie odstępcy w razie orzeczenia przepadku mienia w trybie ostatnio powołanego przepisu.Wydział finansowy, mając prawo składania wniosków w omawianym postępowaniu, uprawniony jest również do złożenia negatywnego wniosku o ustalenie, że mienie odstępcy od narodowości nie podlega zwolnieniu spod zajęcia, dozoru i zarządu, a zatem że mienie to w drodze przepadku przechodzi na własność Skarbu Państwa (art. 13 § 4 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r.). 8.Wydanie orzeczenia o zwolnieniu majątku spod zajęcia nie zależy obecnie od uprzedniego wydania wyroku lub postanowienia o zaniechaniu ścigania względem "odstępcy", gdyż to wymaganie, przewidziane w art. 13 § 3 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r., stało się nieaktualne wobec ustaw amnestyjnych, które nie dopuszczały już do wymierzenia jakiejkolwiek kary w związku z odstępstwem od narodowości, jak również do wszczęcia postępowania z powodu tego odstępstwa.9.Nie ma zbiegu przepisów normujących kwestię utraty majątków odstępców od narodowości oraz przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87) w tych wypadkach, w których dokonano zajęcia majątku odstępcy znajdującego się w jego posiadaniu w czasie dokonania zajęcia.Inna sytuacja powstanie w razie dokonania zajęcia już po utracie przez niego posiadania wspomnianego majątku.Według art. 1 ust. 1 wymienionego wyżej dekretu majątkiem opuszczanym jest majątek osób, które w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. utraciły jego posiadanie, a następnie go nie odzyskały.W świetle więc tego przepisu brak jest podstaw do przyjęcia, że majątek obywatela polskiego, który dopuścił się odstępstwa od narodowości polskiej, nie może być uznany za majątek opuszczony, jeśli obywatel ten utracił posiadanie majątku w związku z wojną (np. na skutek przeniesienia się do innej miejscowości z powodu działań wojennych), a następnie go już nie odzyskał, gdyż majątek ten objęła w posiadanie inna osoba fizyczna lub prawna, a w szczególności jednostka państwowa. Przepis art. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r., wskazując przesłanki, które stanowią o tym, kiedy majątek należy uznać za opuszczony, nie uzależnia stwierdzenia takiego charakteru majątku w zależności od tego, czy chodzi o majątek obywatela polskiego, który dopuścił się odstępstwa od narodowości, czy też nie.Nie oznacza to oczywiście, że majątek, którego posiadanie odstępca utracił w związku z wojną i który nawet został przez organy likwidacyjne zajęty jako opuszczony, nie mógł być także zajęty na podstawie przepisów o odstępstwie od narodowości dla zabezpieczenia grożącego odstępcy przepadku mienia. Przepis art. 39 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. stanowi bowiem, że przepisy lego dekretu nie naruszają postanowień dekretu z dnia 6 maja 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ani żadnych przepisów prawa, na podstawie których Państwo może dokonać wywłaszczenia majątku, ustanowić przymusowy zarząd lub wprowadzić inne ograniczenia prawa własności lub posiadania.Z przytoczonej treści art. 39 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. wynika więc, że przepisy tego dekretu nie wyłączyły zajęcia mienia stanowiącego mienie opuszczone w rozumieniu art. 1 tegoż dekretu ani też przejęcia takiego mienia na własność Państwa na podstawie innych aniżeli wymieniony dekret przepisów prawa, a w szczególności nie wyłączyły zajęcia takiego mienia na podstawie przepisów o odstępstwie od narodowości i przejścia takiego mienia na własność Państwa na podstawie orzeczenia wydanego w trybie art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o odstępstwie od narodowości.Natomiast jeśli odstępca od narodowości utracił posiadanie majątku dopiero w następstwie zajęcia dokonanego przez organ finansowy z powodu odstępstwa od narodowości, to oczywiście w takim wypadku majątek odstępcy nie będzie stanowił majątku opuszczonego w rozumieniu dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, gdyż utrata posiadania nastąpiła nie w związku z wojną, lecz na skutek zajęcia dokonanego z powodu dopuszczenia się w czasie wojny odstępstwa od narodowości.Jeżeli majątek odstępcy stanowi mienie opuszczone, to do takiego mienia będzie miał zastosowanie przepis art. 34 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich, który przewiduje nabycie przez Państwo własności mienia w następstwie zasiedzenia, tzw. przemilczenia ze strony właściciela (por. uchwałę Całej Izby Cywilnej S.N. z dnia 24 czerwca 1956 r. 1 CO 9/56 - OSN 1/57). Nie wyłącza to oczywiście tego, że majątek odstępcy stanowiący mienie opuszczone a zajęty na podstawie przepisów o odstępstwie, jak to wyżej podkreślono, nie może przejść na własność Państwa z mocy orzeczenia wydanego w trybie art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r., jak również nie może być zwolniony spod zajęcia w razie stwierdzenia warunków w tym przepisie określonych.Ponieważ jednak wydanie orzeczenia w trybie art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. jest aktualne co do majątku, którego odstępca jest jeszcze właścicielem, przeto orzekanie przez sąd karny w powyższym trybie byłoby bezprzedmiotowe, jeżeli zachodzą podstawy do przyjęcia, że majątek odstępcy przeszedł już na własność Państwa. Taka sytuacja zachodziłaby, jeśliby zapadło prawomocne orzeczenie sądu cywilnego stwierdzające przejście majątku na własność Państwa z mocy art. 34 dekretu o majątkach opuszczonych i poniemieckich.10.Pozostaje do rozważenia zagadnienie stosunku art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wykonania ustawy z dnia 20 lipca 1950 r. o zniesieniu sankcji - do ustawy z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym (Dz. U. Nr 11, poz. 37).Spośród kategorii mienia objętych tą ustawą może wchodzić w rachubę - na tle pytań Sądu Wojewódzkiego - ta, którą wymienia art. 17 pkt 2. Kategorię tę stanowią przedsiębiorstwa i inne mienie, które w okresie do dnia 31 marca 1954 r. objęte zostały przez jednostki państwowe i pozostały do wejścia w życie ustawy we władaniu tych jednostek - z wyłączeniem przedsiębiorstw lub innego mienia, których władanie było oparte na przepisach innych aniżeli dekret z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego (art. 1) lub ustawa o planowej gospodarce energetycznej z dnia 4 lipca 1947 r. (art. 17 pkt 1). W wypadku objęcia mienia w zarząd państwowy na podstawie przepisów o odstępstwie władanie oparte będzie na tytule prawnym innym niż tytuły wymienione w art. 1 lub art. 17 pkt 1 powyższych przepisów. Jednakże oznacza to tylko, że ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. nie ma zastosowania do takiego mienia z mocy art. 17 pkt 2, tzn. że mienie to nie należy do 3 z wymienionych wyżej kategorii, i wobec tego zachodziłaby w takim wypadku potrzeba wydania orzeczenia w trybie art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r.Jeżeli jednak mienie zajęte na podstawie przepisów o odstępstwie zostało również objęte w zarząd państwowy na podstawie dekretu z 1958 r. lub ustawy o planowej gospodarce energetycznej z 1947 r., to wówczas ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. ma zastosowanie do takiego mienia, gdyż z mocy art. 2 lub art. 17 pkt 1 przeszło ono na własność Państwa z mocy samego prawa i w takim wypadku orzekanie w trybie art. 13 dekretu z dnia 28 czerwca 1946 r. o przejęciu mienia ma własność Państwa byłoby bezprzedmiotowe, a sąd nie byłby właściwy do rozpoznania wniosku o przepadek mienia na podstawie tego przepisu albo o zwolnienie mienia spod zajęcia.11.Należy też mieć na uwadze sytuacje, jakie mogą powstać na tle ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71). Przepis art. 9 tej ustawy stanowi, iż nieruchomości rolne i leśne objęte we władanie Państwa do dnia wejścia w życie ustawy, tj. do dnia 5 kwietnia 1958 r., przejmuje się na własność Państwa bez względu na obszar, jeśli znajdują się one nadal we władaniu Państwa lub przekazane zostały przez Państwo innym osobom fizycznym lub prawnym.W myśl ust. 2 przepis art. 9 nie dotyczy gruntów wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 13 lipca 1957 r. o uchyleniu dekretu o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz. U. Nr 39, poz. 173) oraz gruntów objętych we władanie Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. Nr 4, poz. 31), czyli że dotyczy nieruchomości rolnych i leśnych objętych na podstawie innych przepisów, a w szczególności na podstawie przepisów o odstępstwie od narodowości.Należy w końcu wskazać na przepis art. 11 omawianej ustawy z dnia 12 marca 1958 r.W przepisie tym mieści się zmiana § 6 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 1950 r. w sprawie wykonania ustawy o zniesieniu sankcji oraz ograniczeń w stosunku do odstępców od narodowości. Zmiana ta polega na tym, że:1. objęcie przez odstępcę zajętego majątku także po dniu 23 lipca 1950 r., tj. po terminie określonym w § 6, powoduje zwolnienie majątku spod zajęcia;2. wspomniane zwolnienie następuje z mocy samego prawa, orzeczenie zatem przepadku tego majątku nie jest dopuszczalne i nie jest potrzebne, jako bezprzedmiotowe orzeczenie sądu w przedmiocie zwolnienia mienia spod zajęcia. Nie odnosi się to oczywiście do majątków nierolniczych.Z tych powodów rozstrzygnięto jak w konkluzji uchwały.