VI KO 51/60
UchwałaIzba Karna1960-10-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz, który popełnił przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego w czasie urlopu, podlega właściwości sądów powszechnych, jeśli akt oskarżenia wniesiono po zakończeniu czynnej służby wojskowej?Ratio decidendi
Żołnierz, który popełnił przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego w czasie urlopu, podlega właściwości sądów powszechnych, jeśli akt oskarżenia został wniesiony po zakończeniu przez niego czynnej służby wojskowej. Właściwość sądów wojskowych w zakresie przestępstw pospolitych ustaje z chwilą ustania okoliczności uzasadniających tę właściwość, jeżeli sądowi wojskowemu nie został jeszcze złożony akt oskarżenia.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące właściwości sądu w sprawie żołnierza, który popełnił przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego w czasie urlopu. Akt oskarżenia został wniesiony po zakończeniu przez niego zasadniczej służby wojskowej. Zmiana przepisu art. 17 § 1 lit. 'a' ustawy z 1950 r. nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił pozostawić powyższe zapytanie bez odpowiedzi, uznając, że właściwość sądu powszechnego jest oczywista w przedstawionej sytuacji.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym w związku z zapytaniem prawnym Sądu Wojewódzkiego:"Czy oskarżony żołnierz, który w czasie urlopu podczas pełnienia służby wojskowej - dnia 18 lipca 1957 r. - popełnił przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, podlega właściwości sądów powszechnych z uwagi na to, że akt oskarżenia wniósł oskarżyciel prywatny po odbyciu zasadniczej służby wojskowej przez oskarżonego, a to dnia 16 kwietnia 1958 r. - wyrok Sądu I instancji zapadł dnia 9 lutego 1959 r., a wyrok Sądu II instancji ma zapaść w roku 1960 lub później"- uchwalił powyższe zapytanie pozostawić bez odpowiedzi.Uzasadnienie faktyczneZmiana przepisu art. 17 § 1 lit. "a” ustawy z 20 lipca 1950 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 348), wprowadzona ustawą z 30 stycznia 1959 r. (Dz. U. Nr 14, poz. 75), nie ma w przypadku przedstawionym w pytaniu Sądu Wojewódzkiego żadnego znaczenia, zarówno bowiem przed zmianą tego przepisu jak i po jego zmianie, sprawca przestępstwa pospolitego będzie zawsze w takim przypadku odpowiadał przed sądem powszechnym. Wynika to w sposób dostatecznie wyraźny z przepisu art. 9 § 2 prawa o ustroju sądów wojskowych i prokuratury wojskowej (Dz. U. z 1944 r. Nr 6, poz. 29), stanowiącego, iż właściwość sądów wojskowych w zakresie przestępstw pospolitych ustaje z chwilą ustania okoliczności, które tę właściwość uzasadniały, jeżeli sądowi wojskowemu nie został jeszcze złożony akt oskarżenia. Okolicznością uzasadniającą właściwość sądu wojskowego w tym wypadku byłoby aktualne, w chwili złożenia sądowi aktu oskarżenia, odbywanie przez oskarżonego czynnej służby wojskowej. Ponieważ w chwili wniesienia skargi przez oskarżyciela oskarżony już nie pełnił zasadniczej służby wojskowej, właściwość sądu wojskowego co do niego w zakresie przestępstw pospolitych ustała.
Powiązane orzeczenia
- Rw 147/76 1976-04-26Czy żołnierz, który popełnił przestępstwa pospolite, ale naruszył przy tym wojskowy obowiązek służbowy, podlega właściwości sądów wojskowych, nawet jeśli został zwolniony z czynnej służby wojskowej przed wniesieniem aktu…
- WZ 16/15 2015-10-20Czy żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej, oskarżony o popełnienie przestępstwa pospolitego za granicą w obrębie bazy wojskowej, podlega orzecznictwu sądów wojskowych, czy też sprawa powinna zostać przekazana sąd…
- WZ 15 15 2015-10-20Czy sprawa dotycząca przestępstw popełnionych przez żołnierza w czynnej służbie wojskowej, nawet po jego zwolnieniu z tej służby, podlega właściwości sądów wojskowych, a tym samym czy można jej nie przekazać sądowi powsz…
- I KZ 18/22 2022-04-20Czy właściwość rzeczową sądu wojskowego w sprawie o przestępstwo popełnione przez żołnierza należy oceniać według stopnia wojskowego na moment popełnienia czynu, czy na moment wszczęcia postępowania?
- IV KZ 28/21 2021-08-12Czy naruszenie właściwości sądów wojskowych stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku, gdy oskarżony jest żołnierzem zawodowym, a przypisane mu czyny nie należą do katalogu przestępstw podlegających orzecznictwu sąd…
Powołane przepisy
art. 17 § 1art. 9 § 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.