VI KO 56/60
UchwałaIzba Karna1960-11-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy znieważenie strony lub innej osoby przez adwokata na sali rozpraw, w trakcie przerwy w rozprawie, ale w związku z zastępowaniem strony, stanowi działanie przy wykonywaniu czynności zawodowych w rozumieniu art. 50 § 2 ustawy o ustroju adwokatury (obecnie art. 54 ust. 2)?Ratio decidendi
Znieważenie strony lub innej osoby przez adwokata na sali rozpraw, w trakcie przerwy w rozprawie, ale w związku z zastępowaniem strony, nie stanowi działania przy wykonywaniu czynności zawodowych w rozumieniu art. 50 § 2 ustawy o ustroju adwokatury (obecnie art. 54 ust. 2), jeśli zniewaga nie była skierowana do sądu ani nie służyła interesom zastępstwa lub obrony. Okoliczność, że adwokat był obecny na sali w związku z zastępowaniem strony, nie nadaje charakteru zawodowego działaniu, które nie jest aktem zastępstwa lub obrony przed sądem.Stan faktyczny
Adwokat znieważył osoby na sali rozpraw podczas przerwy, w czasie gdy jego obecność wiązała się z zastępowaniem strony w toczącej się sprawie. Zniewaga nie była skierowana do sądu ani nie służyła interesom zastępowanej strony.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi przeczącej na postawione przez Sąd Wojewódzki pytanie prawne.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w związku z przekazaną Sądowi Najwyższemu przez Sąd Wojewódzki do rozstrzygnięcia kwestią prawną:"Czy adwokat, który na sali rozpraw znieważa stronę i inną osobę, nie działa przy wykonywaniu czynności zawodowych w rozumieniu przepisu art. 50 § 2 ustawy z dnia 27.VI.1950 r. o ustroju adwokatury (Dz. U. z 1957 r., Nr 13, poz. 74), jeżeli zniewaga nastąpiła tylko w obecności ławników i protokolanta, a obecność adwokata wiązała się z zastępstwem strony w sprawie, rozpoznawanej przez sąd", uchwaliłudzielić odpowiedzi przeczącej.Uzasadnienie faktyczneNa wstępie należy zaznaczyć, że przytoczony przez Sąd Wojewódzki przepis prawny ma dzisiaj, od jednolitego tekstu ustawy z 27 czerwca 1950 r., ogłoszonego w Dz. U. z 6 lutego 1959 r. Nr 8, poz. 41, numerację art. 54 ust. 2.Przepisy tego artykułu wyłączają spod działania ustawy karnej zniewagę, której dopuścił się adwokat, nadużywając przysługującej mu przy wykonywaniu swego zawodu wolności słowa i pisma. Przepisy te udzielają gwarancji, iż adwokat, występujący w konkretnej sprawie w charakterze pełnomocnika lub obrońcy, może w wystąpieniu przed sądem lub innym organem załatwiającym daną sprawę, podnieść swobodnie wszystko, co służyć ma interesom zastępstwa lub obrony w tej sprawie. W przypadku jak niniejszy, chodzi o czyn adwokata, polegający na użyciu obraźliwych słów pod adresem osób uczestniczących w rozprawie sądowej, ale - nie w wystąpieniu wobec sądu i na rzecz zastępowanej lub bronionej strony, lecz w reakcji zwróconej wprost do osób interpelujących adwokata w pewnej kwestii w czasie krótkiej przerwy w rozprawie, spowodowanej chwilowym opuszczeniem sali przez przewodniczącego. Okoliczność, że obecność adwokata na sali rozpraw wiązała się z zastępowaniem strony, której sprawa była właśnie przedmiotem tak przerwanej rozprawy, nie może na tle art. 54 ustawy o ustroju adwokatury odgrywać jakiejś roli, skoro działanie, w toku którego nastąpiła zniewaga, nie stanowiło w żadnej mierze aktu zastępstwa lub obrony przed sądem.Dlatego na pytanie Sądu Wojewódzkiego, jeżeli w ogóle dopatrzyć się w nim, wynikłej "przy rozpoznawaniu rewizji", kwestii wymagającej "zasadniczej wykładni ustawy", należało udzielić odpowiedzi przeczącej.
Powiązane orzeczenia
- SDI 24/15 2015-07-08Czy przeprowadzenie rozprawy odwoławczej w sprawie dyscyplinarnej adwokata pod jego nieobecność, mimo przedstawienia przez niego zaświadczenia lekarskiego o niezdolności do stawiennictwa, stanowi rażące naruszenie przepi…
- II DSI 16/19 2019-06-11Czy złożenie przez adwokata wniosku o czasowe wyłączenie sędziego, wniosku o wznowienie postępowania w sprawie ukarania karą pieniężną, czy też niestawiennictwo na rozprawie bez usprawiedliwienia, może stanowić przewinie…
- RAD 14/67 1967-09-09Czy adwokat wyznaczony do obrony z urzędu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji jest zobowiązany do obrony oskarżonego w postępowaniu rewizyjnym, nawet jeśli sąd drugiej instancji znajduje się w innej miejscowoś…
- II ZK 71/23 2024-03-06Czy naruszenie prawa do obrony obwinionego adwokata poprzez niezapewnienie mu możliwości uczestnictwa w rozprawie odwoławczej, mimo jego usprawiedliwionej nieobecności i prośby o zmianę terminu, skutkuje uchyleniem zaska…
- III DS 8/02 2002-11-22Czy wypowiedź adwokata podczas pertraktacji ugodowych, odnosząca się do zgłaszanych roszczeń pieniężnych w celu ich obniżenia, bez zamiaru urażenia przeciwnika procesowego, może być uznana za nadużycie wolności słowa prz…
Powołane przepisy
art. 50 § 2art. 54 ust. 2art. 54§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.